پانا گزارش میدهد:
تکالیف مهارتمحور؛ پلی برای یادگیری خلاق و مشارکتی در مدارس ابتدایی
استقبال بیش از ۵۰ هزار نفر از طرح «توانا» در آذربایجان شرقی
تبریز (پانا) - وبینار استانی طراحی تکالیف مهارتمحور با مشارکت فعال بیش از ۵ هزار فرهنگی بهصورت زنده و بیش از ۵۱ هزار نفر بهصورت آفلاین، نشان داد که تغییر نگرش از روشهای سنتی به یادگیری هدفمند و خلاق میتواند انگیزه، اعتماد به نفس و مهارتهای دانشآموزان را به طور چشمگیری افزایش دهد.
با استقبال چشمگیر بیش از ۵۰۰۰ فرهنگی بهصورت زنده و بیش از ۵۱ هزار نفر بهصورت آفلاین، وبینار آموزشی استانی با موضوع «طراحی تکالیف مهارتمحور و فعالیتهای عملکردی» از طریق پلتفرم شاد برگزار شد. این رویداد که در چارچوب طرح ملی توانا (توانمندسازی نیروی انسانی) و سلسله نشستهای تخصصی معلمان ابتدایی برگزار شد با حضور مدیران، معاونان و آموزگاران دوره ابتدایی استان آذربایجانشرقی همراه بود.
هدف اصلی این وبینار، ارتقای کیفیت طراحی تکالیف و کاهش حجم محفوظات در آموزش ابتدایی بود. محورهای اصلی مورد بحث شامل:
- اصول طراحی تکالیف مبتنی بر مهارتهای زندگی
- تنوعبخشی به فعالیتهای عملکردی دانشآموزان
- ارتباط تکالیف با اهداف برنامهدرسی ملی
روشهای ارزشیابی تکالیف
در این راستا، علیرضا اکبری، معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش استان آذربایجانشرقی و مدرس وبینار، بر اهمیت طراحی تکالیف هدفمند و لذتبخش تأکید کرد و گفت: تکالیف نباید به ابزاری برای رونویسی و خستگی دانشآموزان تبدیل شود، بلکه باید فرصتی برای کشف، خلاقیت و تقویت مهارتهای فردی و اجتماعی آنان باشد. طراحی تکالیف مهارتمحور، نیازمند شناخت تفاوتهای فردی و بسترهای فرهنگی هر منطقه است.
بر اساس تحلیلهای ارائهشده در این وبینار، تکالیف مهارتمحور، برخلاف روش سنتی، بر پرورش تفکر خلاق، کاربرد یادگیری در زندگی روزمره و تعامل فعال دانشآموزان با محیط تمرکز دارند.
اکبری در این زمینه توضیح داد: در تکالیف سنتی، معلم تنها ارائهدهنده و ارزشیاب نهایی است و فعالیتها غالباً تکراری و کاغذی هستند، اما در تکالیف مهارتمحور، دانشآموز فعال و انتخابکننده فعالیت است و از کار گروهی و رسانههای مختلف بهره میبرد. ارزیابی نیز به جای تمرکز صرف بر نتیجه، شامل بازخوردهای مستمر و متنوع میشود.
این وبینار همچنین به انواع تکالیف مهارتمحور و روشهای طبقهبندی آنها در دروس مختلف پرداخت. از جمله:
علوم: پروژهمحور با مهارتهای مشاهده، فرضیهسازی و آزمایش
ریاضی: حل مسئله و کاربرد مفهومی مفاهیم به جای حفظیات صرف
فارسی: توسعه سواد خواندن، داستاننویسی، املاهای خلاق و فعالیتهای نمایشی
به گفته معاون آموزش ابتدایی استان، تکالیف مهارتمحور چهار دسته اصلی دارند:
۱. تمرینی: یادگیری از طریق تکرار و تمرین
۲. آمادهسازی: یادگیری قبلی برای تسهیل یادگیری جدید
۳. بسطی یا امتدادی: پژوهش و تحقیق برای توسعه دانش
۴. خلاقیتی: فعالیتهای باز و تفکر واگرا مانند جشنوارههای علمی
وی همچنین با تأکید بر ارتباط تکالیف با زندگی واقعی، گفت: هدف اصلی، نزدیک کردن محیط خانه، مدرسه و جامعه به یکدیگر و فراهم آوردن زمینههای یادگیری عمیق و معنادار است. تکالیف باید فرصتی برای همکاری گروهی، تقویت هوش هیجانی و مهارتهای ارتباطی فراهم کنند.
جمعبندی و توصیههای کلیدی برای معلمان
- تعیین زمان مشخص برای انجام تکالیف و خودتنظیمی دانشآموز
- کاهش وابستگی دانشآموز به کمک والدین و معلم
- رعایت ارتباط عاطفی با دانشآموز و اجتناب از فشارهای نابجا
- طراحی تکالیف خلاقانه و مشارکتی با توجه به سطح توانایی دانشآموزان
- استفاده از منابع متنوع مانند اینترنت و رسانههای دیجیتال برای گسترش دانش
وبینار «طراحی تکالیف مهارتمحور» گامی مؤثر در مسیر اجرای سند تحول بنیادین و کیفیسازی فرآیند یاددهی-یادگیری در دوره ابتدایی محسوب میشود. این رویداد نشان داد که با تغییر نگرش از آموزش حافظهمحور به یادگیری مهارتمحور، میتوان انگیزه و مشارکت دانشآموزان را افزایش داد و فرآیند یادگیری را به تجربهای عمیق و معنادار تبدیل کرد.
دسترسی به منابع آموزشی
فایلهای آموزشی و محتوای تکمیلی این وبینار در کانال شاد معاونت آموزش ابتدایی استان آذربایجانشرقی (ebteduaz@) برای معلمان و شرکتکنندگان در دسترس قرار دارد.
ارسال دیدگاه