دبیر ادبیات آموزشگاه ممتازان ناحیه یک شهرستان بهارستان:
آموزش ادبیات فارسی، یکی از بنیادیترین ابزارهای انتقال میراث فرهنگی و تاریخی به نسلهای جدید است
بهارستان یک(پانا)- دبیر ادبیات آموزشگاه ممتازان ناحیه یک شهرستان بهارستان، آموزش ادبیات فارسی را یکی از بنیادیترین ابزارهای انتقال میراث فرهنگی و تاریخی به نسلهای جدید دانست.
الناز علیزاده در گفتوگو با پانا، ضمن اشاره بر چگونگی آموزش ادبیات فارسی به تقویت هویت فرهنگی و ملی دانشآموزان بیان کرد: «آموزش ادبیات فارسی، یکی از بنیادیترین ابزارهای انتقال میراث فرهنگی و تاریخی به نسلهای جدید است؛ ادبیات، حافظه جمعی یک ملت را در خود گنجانده و ارزشها، باورها، آرمانها و تجربههای تاریخی را در قالب شعر و نثر به نسلهای بعدی منتقل میکند؛ هنگامی که دانشآموزان با متون ادبی آشنا میشوند، در واقع با ریشههای فکری و فرهنگی جامعه خود پیوند برقرار میکنند؛ این آشنایی باعث میشود آنان درک عمیقتری از پیشینه تاریخی، زبان ملی و هویت اجتماعی خود پیدا کنند.»
وی تصریح کرد: «آثار شاعرانی چون حافظ و فردوسی، جلوهگاه بخش مهمی از هویت فرهنگی و تاریخی ایران است؛ فردوسی با سرودن شاهنامه، تاریخ اسطورهای و حماسی ایران را زنده نگه داشت و روحیه میهندوستی، شجاعت و آزادگی را در قالب داستانهای ماندگار به تصویر کشید؛ آشنایی دانشآموزان با این اثر، آنان را با ریشههای تاریخی و اسطورهای سرزمینشان آشنا میسازد و حس غرور ملی را تقویت میکند؛ از سوی دیگر، اشعار حافظ، نمایانگر ژرفا اندیشه عرفانی و تأملات اخلاقی و اجتماعی در فرهنگ ایرانی است؛ مفاهیمی چون عشق، آزاداندیشی، نقد ریاکاری و دعوت به تأمل درونی، به دانشآموزان کمک میکند تا لایههای عمیقتری از فرهنگ خویش را بشناسند؛ مطالعه این آثار افزون بر آشنایی با زبان فاخر فارسی، زمینهای برای درک تحولات فکری و فرهنگی جامعه ایرانی را در طول تاریخ فراهم میسازد و پیوند نسل امروز را با گذشته مستحکمتر میسازد.»
علیزاده در رابطه با چالشهایی در انتقال مفاهیم فرهنگی نهفته در متون ادبی به نسل جدید شرح داد: «یکی از چالشهای مهم در آموزش ادبیات، فاصله زمانی و زبانی میان متون کلاسیک و ذهنیت نسل امروز است؛ برخی واژگان، اصطلاحات و ساختارهای زبانی برای دانشآموزان دشوار یا نامأنوس است و این امر ممکن است درک عمیق مفاهیم را محدود کند؛ افزون بر این، تأثیر گسترده رسانههای نوین و فضا مجازی بر ذائقه فرهنگی نوجوانان، توجه آنان را به متون کوتاه و سریعخوان معطوف کرده و تمرکز بر متون کلاسیک طولانی را دشوار ساخته است؛ همچنین نگاه دانشآموزان، امتحانمحور به درس ادبیات است که گاه موجب میشود دانشآموزان به جای درک مفاهیم فرهنگی، تنها به حفظ معانی لغات و آرایههای ادبی بپردازند؛ این رویکرد سطحی، مانع از آن میشود که پیامهای عمیق فرهنگی و انسانی متون ادبی بهدرستی منتقل شود؛ بنابراین، نیاز به بازنگری در شیوههای تدریس است و ارزشیابی بیش از پیش احساس میشود.»
وی اذعان کرد: «برای ملموستر شدن عناصر هویت فرهنگی، ضروری است که تدریس از حالت توضیحمحور خارج شود و به شیوهای تعاملی و تحلیلی پیش رود؛ استفاده از مقایسه میان مفاهیم گذشته و مسائل معاصر، برگزاری بحثهای گروهی درباره پیامهای اجتماعی اشعار و تحلیل شخصیتهای داستانی در پرتو ارزشهای فرهنگی، از جمله روشهای مؤثر است؛ همچنین بهرهگیری از نمایشهای کوتاه، خوانش نمایشی اشعار و استفاده از تصاویر و مستندهای مرتبط با دورههای تاریخی، میتواند فضا ذهنی دانشآموزان را به زمان و شرایط خلق اثر نزدیکتر کند؛ در نهایت زمانی که دانشآموزان بتوانند شباهتها و تفاوتهای میان زندگی امروز و گذشته را تشخیص دهند، عناصر هویت فرهنگی برای آنان جنبه عینی و قابل درک پیدا میکند.»
دبیر ادبیات آموزشگاه ممتازان ناحیه یک شهرستان بهارستان در پایان سخنان خود با اشاره بر نقش ادبیات بر فرهنگ رسانههای نوین و هویت بومی دانشآموزان خاطرنشان کرد: «رسانههای نوین با گسترش الگوهای فرهنگی متنوع، نقش پررنگی در شکلدهی نگرشها و سلیقههای نسل جوان دارند؛ در چنین شرایطی، درس ادبیات میتواند بهعنوان عاملی متعادلکننده عمل کند و با معرفی ریشههای فرهنگی و زبانی، حس هویت بومی را تقویت نماید؛ هرچند تأثیر رسانهها گسترده است، اما ادبیات فارسی به دلیل عمق مفهومی و ظرفیتهای زیباییشناختی خود همچنان توانایی ایجاد پیوند عاطفی و فکری با نسل جدید را دارد؛ موفقیت در این زمینه تا حد زیادی به شیوه ارائه محتوا بستگی دارد؛ اگر آموزش ادبیات بتواند از ظرفیت فناوری، روشهای نوین تدریس و ارتباط با دغدغههای واقعی دانشآموزان بهره بگیرد، در کنار رسانههای جدید خواهد توانست نقش مؤثری در حفظ و تقویت هویت فرهنگی ایفا کند.»
ارسال دیدگاه