زنگ خطر کمبود نیروی انسانی در بخش معدن

مطابق با آمارها در خصوص رشته‌های مرتبط با معدن و زمین‌شناسی در کشور ۱۴۲ دانشگاه وجود دارد که رشته مهندسی زمین‌شناسی را آموزش می‌دهند؛ ۴۴ دانشگاه نیز رشته‌ مهندسی معدن را در هر دو با تمام گرایش‌ها آموزش می‌دهند. بنابراین ظرفیت و پتانسیل بسیار خوبی در کشور برای آموزش دانشجویانی که علاقه به رشته‌های مرتبط با حوزه معدن هستند، وجود دارد.

حدود ۸۰ درصد نیروی انسانی شاغل در بخش معدن بین ۳۰ تا ۵۰ سال سن دارند که بهترین حالت است اما این برای آینده زنگ خطر به حساب می‌آید؛ چراکه پس از گذشت یک دهه، یکی از این ستون‌ها جایگزین ستون بعدی شده و باتوجه به اینکه ورودی‌های رشته معدن کم است، به لحاظ منابع انسانی برای کشور یک زنگ خطر خواهد بود.

 رئیس خانه معدن می‌گوید یکی از چالش‌های اساسی در صنایع مختلف کشور، کمبود نیروی انسانی ماهر و متخصص است. این مسئله در بخش معدن نیز به‌طور جدی وجود دارد و اگر برای آن برنامه‌ریزی نکنیم، توسعه این بخش با مشکل مواجه خواهد شد. 

محمدرضا بهرامن در گفت وگو با پانا اظهار کرد:‌ «در خانه معدن اعتقاد داریم که برای هر بخش از فعالیت‌های معدنی ــ از اکتشاف گرفته تا استخراج مستقیم و فرآوری مواد معدنی ــ باید نیروی انسانی با مهارت‌های تخصصی تربیت شود. به همین دلیل، خانه معدن با همکاری وزارت آموزش و پرورش وارد مذاکره شده تا بتوانیم دوره‌های مهارتی تعریف‌شده و ساختارمند ایجاد کنیم.  »

وی افزود:‌ «پیشنهاد ما این است که در سه سال پایانی تحصیل دانش‌آموزان، مشابه آنچه در سال‌های ابتدایی انقلاب تجربه شد، دوره‌های تخصصی و مهارتی طراحی شود. به این ترتیب، دانش‌آموزان پس از پایان دوره متوسطه، علاوه بر مدرک تحصیلی، مهارت‌های لازم برای ورود به واحدهای معدنی را نیز کسب خواهند کرد. این اقدام یک فرآیند برد-برد  است: هم برای دانش‌آموزان، هم برای صنعت معدن و هم برای کشور.  »

بهرامن عنوان کرد:‌ «از سوی دیگر، ما مذاکراتی با وزارت کار داشته‌ایم و مجوزهایی نیز صادر شده است تا بتوانیم با همکاری مشترک، آموزش‌های مهارتی را در سطح استان‌ها فعال کنیم. واحدهای معدنی در سراسر کشور ظرفیت آن را دارند که به‌عنوان پایگاه‌های آموزشی عمل کنند و نیروهای مورد نیاز خود را به‌صورت دائمی و تخصصی تربیت نمایند.  »

وی ادامه داد:‌ «یکی از مشکلات جدی امروز ما در بخش اکتشاف و حفاری است. در حال حاضر با کمبود اپراتورهای حرفه‌ای روبه‌رو هستیم. حتی در مقاطعی مجبور شدیم نیروهایی از خارج کشور بیاوریم و در کنار آن‌ها اپراتورهای داخلی را آموزش دهیم تا بتوانند ادامه کار را بر عهده بگیرند. این تجربه نشان داد که سرمایه‌گذاری در آموزش نیروی انسانی، یک ضرورت دائمی برای بخش معدن است.  »

رئیس خانه معدن خاطرنشان کرد:‌ «در همین راستا، تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان خانه معدن، وزارت آموزش و پرورش و سازمان توسعه در دست بررسی است. ما به‌عنوان مصرف‌کننده و ذی‌نفع اصلی، سازمان توسعه به‌عنوان حامی و سیاست‌گذار، و آموزش و پرورش به‌عنوان متولی آموزش، هر کدام باید وظایف خود را به‌درستی انجام دهیم. ایجاد هنرستان‌ها و مدارس فنی-حرفه‌ای ویژه معدن می‌تواند گام بزرگی در این مسیر باشد.  »

وی تصریح کرد:‌ «ما باور داریم که اگر این مسیر به‌درستی طی شود، نیروی کار تربیت‌شده نه تنها نیازهای امروز معدن را پاسخ خواهد داد، بلکه به‌طور ناخودآگاه مهارت‌های تخصصی لازم برای آینده را نیز در خود خواهد داشت. این همان سرمایه‌گذاری بلندمدتی است که می‌تواند آینده معدن ایران را تضمین کند.»