آیا دستبند تعادل واقعا حقیقت دارد؟!

به گزارش پانا، افزایش قدرت تعادل، تمركز، یادگیری، قدرت، كاهش استرس و تنش، خواب راحت و... تنها نمونه ای از ده ها ادعایی است كه در مورد دستبند تعادل یا همان پاور بالانس در سایت های اینترنتی مطرح شده است. این وسط مشاهده تصویر چند هنرپیشه و فوتبالیست ایرانی و اروپایی در حالی كه این دستبند را به مچ شان بسته اند هم باعث شده تا خریدار حتی یك لحظه هم در خرید این دستبند تردید نكند و به شركت فروشنده سفارش تهیه دستبند با رنگ مورد علاقه اش را هم بدهد. اما مهمترین ادعایی كه باعث شده تا شركت توزیع كننده حسابی جولان بدهد، بحث حفظ تعادل در هر موقعیتی است. ببینیم متخصصان حوزه های مختلف در مورد این ادعاها چه می گویند.

دكتر محمدعلی اكبریان/ متخصص مغز و اعصاب
ادعا: این مچ بند در حفظ تعادل بدن موثر است.

نظر كارشناس: به هیچ وجه این دستبند مورد تایید ما نیست و هیچ نقشی در ایجاد تعادل ندارد. یكسری شركت ها با ساخت این وسایل و به كار بردن ترفندهایی، این حس را در افراد ایجاد می كنند كه با به كارگیری ابزارهایی كه از جمله این دستبند می توانند تعادل شان را در هر وضعیتی حفظ كنند. شخصاً این موضوع را از طریق منابع و مقالات علمی و سایت های معتبر اینترنتی بررسی كردم و متوجه شدم كه ادعاهایی كه این شركت سازنده در مورد دستبند مطرح می كند، اصلاً مبنا و پایه علمی ندارد و فقط تلقین و یك حقه تجاری برای فروش بیشتر است. یك دهه پیش هم شركت هایی با تبلیغ دستبندهای مسی، آهنیف نقره ای و حتی انگشترهای مغناطیسی و گفتن این ادعا كه با استفاده از این ابزار عصبانیت تان را كنترل می كنید، مدتی مردم را سرگرم كردند، اما در عمل هیچ اتفاقی نیفتاد. بدن نیازی به استفاده از این ابزار ندارد، چرا كه در مخچه و گوش چنین سیستمی تعبیه شده است و هر دوی این اعضا با همكاری یكدیگر تعادل بدن را حفظ می كنند. به جای استفاده از دستبند تعادل، با انجام یكسری حركات مشخص مثل لی لی كردن با یك پا، می توان حس تعادل را تقویت كرد.

دكتر غلامرضا رئیسی/ متخصص طب فیزیكی و توانبخشی
ادعا: دستبند تعادل نقش مهمی در رفع درد و ناتوانی های حركتی دارد.

نظر كارشناس: چنین ادعایی به لحاظ علمی اثبات نشده است و در مقالات علمی هیچ اشاره ای به موثر بودن این دستبند نشده است. در مورد رفع دردها و ناتوانی های حركتی، روش های علمی و اثبات نشده ای وجود دارد؛ به طور مثال در مورد رفع درد، دستگاه های خاص مغناطیسی بسیار پیشرفته ای وجود دارد كه شبیه دستگاه ام.آر.آی است و به صورت پالسی عمل می كنند و روی درد تاثیر می گذارند. در حالی كه مغناطیس های ثابت مثل همین دستبند، هرگز نمی تواند چنین تاثیری بگذارد. در خصوص ناتوانی های حركتی هم باز هم ابزارهای پیشرفته ای وجود دارند كه با استفاده از آنها سلول های مغزی تحریك مغناطیسی می شوند.

دكتر خسرو جدیدی/ چشم پزشك
ادعا: این دستبند مثل چشم به شما در حفظ تعادل تان كمك می كند.

نظر كارشناس: چشم یكی از بخش هایی است كه چه به صورت باز و چه به صورت بسته در حفظ تعادل بدن نقش مهمی دارد. در مورد این دستبند هم خب ممكن است اثراتی هم داشته باشد، اما تاثیرش آنقدرها نیست كه به چشم بیاید. البته یكسری درمان های آلترناتیو (طب جایگزین) وجود دارد كه فرعی هستند و می توانند كمك كننده باشند. ممكن است این دستبند هم نوعی درمان جایگزین باشد به طوری كه وقتی روی مچ و روی نقاط حساس مثل اعصاب دست قرار می گیرد، تحریك های صورت گرفته را به مغز منتقل می كند و همین مسئله باعث می شود تا فرد تعادل خودش را بهتر حفظ كند. اما در هر صورت تاثیرش را نباید جدی گرفت. راه های مختلفی برای دانستن میزان تعادل وجود دارد و یكی از راه ها این است كه روی یك پا در حالی كه دستان تان از هر دو طرف كشیده شده است بایستید. در صورتی كه سالم باشید باید بین ۵۰ تا ۶۰ ثانیه بدون اینكه تعادل تان بهم بخورد، این حالت را حفظ كنید.

دكتر خسرو صادق نیت/ دانشیار دانشگاه تهران و فلوشیب خواب
ادعا: با دستبند تعادل خواب راحتی را تجربه كنید.

نظر كارشناس: از نظر علمی به هیچ وجه تایید نشده است و اگر كسی در این زمینه ادعایی دارد، باید با ارائه مدارك علمی آن را ثابت كند. به اعتقاد من ادعای داشتن یك خواب راحت فقط با استفاده از یك دستبند یك حقه و سوءاستفاده از اعتماد مردم است. برای داشتن خواب راحت چند مولفه مهم لازم است. اول اینكه شرایط فیزیكی مناسب خواب از نظر گرما، سرما، نور و سروصدا باید مهیا باشد تا ترشح هورمون ها و ریتم بیولوژیكی بدن با مشكل مواجه نشود. بدوم، بدن افراد از ساعت ۱۱ به بعد خواب آلود می شود و اگر این ریتم بهم بخورد، طبیعی است كه روند صحیح خواب هم بهم می خورد. سوم، فرد به اندازه كافی باید بیدار مانده باشد. یعنی اگر ساعت ۶ تا ۸ بعدازظهر بخوابد، احتمال اینكه شب راحت بخوابد كم است. اگر ۲ یا ۳ ساعت قبل از خواب شبانه فرد فعالیت فیزیكی داشته باشد، این تحرك در داشتن یك خواب راحت به او كمك خواهد كرد. مصرف برخی داروها و مواد خوراكی مثل چای یا قهوه هم خواب شبانه را با اختلال مواجه می كند. با رعایت موارد گفته شده، می توان خواب راحتی در طول شبانه روز داشت و نیازی به استفاده از دستبند نیست.

دكتر منوچهر قارونی/ متخصص قلب و عروق
ادعا: با این مچ بند گردش خون خوبی خواهید داشت.

نظر كارشناس: قبل از هر چیزی این سوال مطرح می شود كه در این دستبند چه نوع مكانیسمی به كار رفته است كه باعث افزایش گردش خون می شود؟ شركت توزیع كننده اگر پاسخ علمی دارد توضیح بدهد. برای افزایش گردش خون در بدن مولفه های مختلفی مثل غلظت خون كافی، هموگلوبین و قند مطلوب و همچنین نداشتن چربی خون دخالت دارند. بنابراین من این ادعا را تایید نمی كنم.

دكتر ابراهیم رزم پا/ متخصص گوش و حلق و بینی
ادعا: دستبند تعادل، حس تعادل را در گوش های شما تقویت می كند.

نظر كارشناس: این ادعا پایه و مبنای علمی ندارد. من به همراه همسر و تعدادی از همكارانم دستبند تعادل را امتحان كردیم. اما اصلاً آن چیزی نبود كه ادعا می كردند. اصل این دستبندها متعلق به یك شركت آمریكایی است و پس از مدتی به كشورهای دیگر هم راه پیدا كرد. با تبلیغات وسیع و دامنه داری كه انجام شد، گروهی از محققان استرالیایی در دسامبر ۲۰۱۰ تصمیم گرفتند تا صحت و سقم ادعاها را با انجام آزمایش «دو سوی كور» روی دو گروه از افراد بررسی كنند. به یك گروه دستبند اصل و به گروه دیگر نوع مشابه اش را دادند. هیچ یك از اعضای شركت كننده در این آزمون از تقلبی یا اصل بودن دستبندهایی كه به دست شان بسته بودند خبر نداشتند. بعد از مدتی شاید بین شش ماه تا یك سال محققان به این نتیجه رسیدند كه دستبندهای تعادل حتی نوع اصل آن هیچ تاثیری روی افراد ندارند. شركت پخش كننده استرالیایی محكوم شد و در متن بالا بلندی اعتراف كرد كه هیچ یك از تبلیغات گفته شده در مورد دستبند، مبنا و پایه علمی ندارد و عوام فریبی كرده و از مردم عذرخواهی كرد. اما ماجرا به همین جا ختم نشد و شركت استرالیایی علاوه بر پرداخت ۱۵۰ هزار یورو، به حذف تبلیغات دستبند از روی سایت های اینترنتی هم محكوم شد. پس از محكومیت شركت استرالیایی، این بار نوبت دو كمپانی توزیع كننده دستبند تعادل در كشور ایتالیا در دسامبر ۲۰۱۲ بود كه مورد بازخواست قرار بگیرند. هر دو كمپانی به سرنوشت شركت استرالیایی گرفتار شده و یكی به پرداخت ۵۰ و دیگری به پرداخت ۳۰۰ هزار یورو محكوم شدند. همین اتفاق برای یك شركت هلندی توزیع كننده دستبندها افتاد و تبلیغات این شركت هم از روی سایت ها حذف شد و دادگاه نیز به آنها اعلام كرد كه از این به بعد حق تبلیغ ندارند. این شركت، ۳۵ یورو نیز به عنوان غرامت به تمام كسانی كه این دستبند را خریده بودند، پرداخت كرد. گذشته از اینها بدن به طور طبیعی از یك سیستم تعادل برخوردار است. گوش داخلی به همراه مخچه و سیستم مغزی، چشم ها، حس عمقی (شامل تاندون ها و مفاصل) و در نهایت گوش داخلی نقش مهمی در حفظ تعادل بدن دارند.

دكتر پرویز رزاقی/ روانشناس و مدرس دانشگاه آزاد تهران
ادعا: با بستن این مچ بند خستگی و عدم تمركز را از خود دور كنید.

نظر كارشناس: هیچ شركتی نمی تواند ادعا كند كه بستن یك دستبند به دور مچ باعث افزایش قوا، رفع استرس، خستگی، تمركز و به طور كلی تغییرات نوروفیزیولوژیكی در بدن می شود. برای داشتن تمركز، رفع استرس، خستگی و باقی موارد مكانیسم هایی لازم است و این شركت براساس چه مكانیسم هایی چنین ادعاهایی را مطرح می كند؟ آیا از فلز خاصی در این دستبند استفاده شده است؟ آیا مهندسان پزشكی تشخیص داده اند كه این دستبند قادر است چنین تغییراتی را در بدن ایجاد كند؟ مثلاً در تمركز، بحث حذف محرك های مزاحم محیطی مطرح است، وسایل، افراد و موضوعاتی كه ذهن افراد را به خود معطوف می كند، كسانی كه پرش افكار دارند و نمی توانند فكرشان را روی چیزی متمركز كنند (مثل دانشجویی كه در پارك درس می خواند) و فراموشی های كوتاه مدت، اینها نشانه های عدم تمركز است و استفاده از این دستبند كمكی به ایجاد تمركز نمی كند. حل این مشكل بسته به خصوصیات فردی متفاوت است و به تكنیك های مختلفی نیاز دارد. من معتقدم چنین چیزی نه ۹۹ كه ۱۰۰ درصد دروغ و غلط است و شركت هم هیچ استدلال قانع كننده ای برای مفید بودن این دستبند ندارد. با این اوصاف جنبه تجاری بودن این وسیله كاملاً مشخص است و فقط به این دلیل چنین ادعاهایی را مطرح كرده است كه فروش بالایی داشته باشد، چرا كه هیچ وسیله ای نمی تواند به طور همزمان پنج كار را با هم انجام بدهد.

تندرستی/ شماره ۱۲۰/ ۳۱ مرداد ماه ۹۲/ لیلا حسین زاده/ صفحه ۲۲

منبع:افکارنیوز