مجموعه خاندان ویرانی | قسمت نوزدهم
«نفت رفت»؛ شکاف طبقاتی در دهه طلایی نفت / اعتراف علم: تنها یک درصد روستاها آب سالم داشتند!
تهران (پانا) - نوزدهمین کتاب نگار از مجموعه نمایشگاهی «خاندان ویرانی» با عنوان «نفت رفت»، به بررسی تناقض بزرگ دهه ۵۰ شمسی میپردازد: درآمدهای افسانهای نفت در برابر فقر مطلق زیرساختی. تصویرسازی این اثر، کاخی مجلل و نورانی را بر فراز تپهای نشان میدهد که بر روستایی تاریک و محروم سایه افکنده است؛ نمادی از شکاف عمیق طبقاتی.
درآمد ۱۰ برابری نسبت به امروز
این گزارش تحلیلی با یک محاسبه آماری آغاز میشود. نویسنده اشاره میکند که در دهه ۵۰، فروش نفت ۳ تا ۴ برابر امروز و جمعیت کشور یکسوم جمعیت فعلی بود. این یعنی درآمد سرانه نفتی حدود «۱۰ برابر» زمان حال بوده است. پتانسیلی عظیم برای ساخت کارخانه، بیمارستان، مدرسه و جاده که میتوانست ایران را دگرگون کند.
سهم مردم: تقریباً هیچ
با وجود این ثروت کلان، متن پوستر تصریح میکند که سهم مردم عادی از دلارهای نفتی تقریباً هیچ بود. کمبود امکانات اولیه حتی در شهرهای بزرگ نیز مشهود بود و وضعیت روستاها بحرانی توصیف شده است.
اعتراف تکاندهنده وزیر دربار
سند تاریخی ارائهشده در این اثر، یادداشتهای «اسدالله علم»، وزیر دربار و یار نزدیک شاه است. طبق اعتراف علم، در سال ۱۳۵۳ (اوج درآمدهای نفتی)، تنها ۴ درصد روستاهای ایران برق داشتند و فاجعهبارتر اینکه تنها ۱ درصد آنها از آب آشامیدنی سالم برخوردار بودند.
پوستر با پاسخ به چرایی این وضعیت پایان مییابد: «دلارهای نفتی به جای سفره مردم، سر از حسابهای خارجی شاه و اطرافیانش درمیآورد.»
محمد طوافی
ارسال دیدگاه