رباط كريم سرزمين تپه ها و کاروانسراهای باستاني

به گزارش پانا از شهرستانهای استان تهران ،رباط كريم كه باغهاي انگور آن معروف است تا سال ۱۳۷۶ جزء شهرستان شهريار بود ،اما هم اكنون با وسعتي حدود ۳۰۴ كلومتر مربع در قامت شهرستاني مستقل است و اين شهرستان به لحاظ اهميت باستان شناسي و قدمت ۷ هزار ساله اش داراي آثار متعددي است كه از آن جمله مي توان به وجود ۳۲ تپه تاريخي ، يك محوطه باستاني و تاريخي ، يك باب قلعه تاريخي، ۸ امامزاده و بقعه متبركه، ۳ باب يخدان تاريخي و ۶ قلعه روستايي اشاره كرد.

از اين ميان تا كنون ۱۶ اثر تاريخي شهرستان رباط كريم در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است و براي كاوشگران و علاقه مندان باستان شناسي، رباط كريم و تپه هاي تاريخي آن داراي ارزش زيادي است ، قدمت آثار تاريخي و فرهنگي موجود در رباطكريم از هزاره سوم پيش از ميلاد تا اواخر دوره قاجاريه و اوايل دوره معاثر است به طوري كه هر اثر تاريخي آن از نظر يكي از ابعاد باستان شناسي، تاريخي ، معماري ، مردم شناسي و علوم ديگر قابل توجه است ، البته وجود رودهاي دائمي و فصلي در اين منطقه نيز از ويژگيهاي طبيعي آن است كه مي تواند لحظات خوشي را براي گردشگران به ارمغان بياورد از جمله اين رودها مي تواند به رود شور ، رودخانه كرج و رودخانه فصلي سياب اشاره كرد .
تپه يقه
در سفر به رباط كريم با تپه هاي زياد و معروفي روبه رو خواهيد شد كه تپه يقه هم يكي از اين تپه هاست. براساس آثار و شواهد تاريخي سابقه سكونت در اين تپه به سه هزار سال پيش مي رسد .
قلعه سنگي
اين قلعه كه متعلق به دوره سلجوقيان است در نزديكي رودخانه شود و جنوب شهر جديد پرند قرار گرفته، پلان آن به سبك بناهاي متداول دوران اسلامي به صورت ۴ ايواني و با يك حياط مركزي است ودر بازديد از اين قلعه متوجه ۴ برج مدور كه قطر هر يك ۵ متر است خواهيد شد ، ضمناً در درون اين قلعه يك چاه آب به عمق ۴۰ متر و يك آب انبار وجود داردو در اضلاع چهارگانه قلعه چهار اتاق مربع شكل با سقف گنبدي بسيار عالي از نظر معماري قرار گرفته و سه و نيم برج در ميان ديوارهاي ضله شرقي و شمالي استكام ديوار هاي اين قلعه كمك كرده است .
يخدان هاي قديمي
در غرب بافت شهر رباط كريم دو يخدان تاريخي قرار دارد كه در ساخت آنها چينه و خشت استفاده شده اين يخدانها داراي پلان مدورن و يك ديوار سايه انداز هستند .
تپه ده حسن
اين تپه كه در شرق روستاي ده حسن قرار گرفته از تپه هاي مهم باستاني شهرستان رباط كريم بوده است و يكي از شاخص هاي فرهنگي و تمدني اين شهرستان است . تپه ده حسن در برگيرنده دژ و قلاع دوران تاريخي با مصالح چينه و خشت مي باشد اين اثر در تاريخ ۱۶/۶/۸۳ به شماره ۱۱۰۶۸ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است .
پل بازارك
اين پل بر روي رودخانه فصلي سياه آب كه در گذشته جاري بوده قرار گرفته و در زمان خود به لحاظ اهميت راه ارتباطي رباط كريم به ساوه و برقراري ارتباط شرق به غرب از ارزش فراواني برخوردار بوده، به طوري كه قبل از احداث جاده هاي جديد در زمان جاري شدن آب رودخانه سياب تنها راه ارتباطي بين كاروانسراي حاج كمال واقع در رباط كريم (شرق) و قلعه سنگي در غرب و راه ارتباطي به ساوه بوده است نقشه ساختمان پل در امتداد شرق به غرب و به طور ۶۰/۱۹ و عرض ۲۰/۵ به صورت سه چشمه طاق شامل يك دهانه بزرگ دهانه كوچكتر در دو جانب مي باشد اين اثر در تاريخ ۲/۱۱/۸۲ به شماره ۱۰۸۱۹ در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است .
امامزادگان هادي و مهدي (ع)
بناي اين امامزادگان كه نسبشان به حضرت امام زين العابدين (ع) مي رسدو در شمال روستاي يقه است ،نقشه بناي اصلي به صورت هشت ضلعي و با مصالح خشت با استفاده از معماري بومي ساخته شده و قدمتش به دوره قاجاريه باز مي گردد .
آسياب آبي رباط كريم
با گذر از ميان كوچه باغ هاي رباط كريم به يك بناي آسياب در بخش جنوبي بر خواهيد خورد كه قدمتي معادل دوره قاجاريه دارد فضاي معماري آسياب شامل سردر ورودي به صورت پيش طاق با عمق كم و قوس پنج و هفت است كه اطاق هاي جنبي دو طرف راهرو و فضاي اصلي( كه در برگيرنده مكان قرارگيري سنگ آسياب بوده ) ، محل انباشت گندم و نيز فضاي نگهداري آرد است در اين بنا براي پخت و پز و نيز تامين گرما دو عدد اجاق و يك تنور ساخته شده است. اين اثر در تاريخ ۲/۱۱/۸۲ به شماره ۱۰۸۲۱ در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است .
كاروانسراي حاج كمال
مهم ترين كاروانسراي شهرستان رباط كريم و يكي از پرجاذبه ترين ها ذر استان تهران همين كاروانسرا است، اين كاروانسرا كه از نوع دو ايواني و داراي فضاهاي ورودي، حياط ، اتاق هاي متعدد و اصطبل است در سال ۱۳۴۵ هجري قمري و همزمان با دوران سلطنت فتحعلي شاه قاجار توسط فرد خيري به نام حاج كمال ساخته شده و به منظور استفاده مسافران وقف شده است .
صنايع دستي شهرستان رباط كريم
از جمله صنايع دستي رايج در شهرستان رباط كريم مي توان به شيشه گري دستي ، نقش بر جسته سفال و آهنگري هنري اشاره كرد .

/خبرنگار: سمیه محمدی/