دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در بیستوسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد:
جشنواره کتاب رشد نمونهای از حکمرانی فرهنگی هماهنگ میان نهادهای مختلف حاکمیتی است
شورای کتاب کودک و نوجوان در شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوب شده است
تهران (پانا) - دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه جشنواره کتاب رشد، نمونهای از حکمرانی فرهنگی هماهنگ میان نهادهای مختلف حاکمیتی است، گفت: شاهد یک رشد ارزشمند در کتابهای کودک و نوجوان هستیم.
به گزارش پانا، آیین اختتامیه بیستوسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد عصر امروز ۲۹ بهمن ماه در تالار سوره حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد.
حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در این آیین با بیان اینکه امیدوارم در ماه مبارک رمضان باشیم و مشمول عنایات حق تعالی قرار بگیریم، گفت: بسیار مفتخرم که در میعادگاه بیستوسومین جشنواره ملی کتاب رشد، در میان اهالی کلمه و کلام، کتاب و کتب حضور پیدا کردهام؛ در این جشنواره رشد که محل اجتماع اصحاب قلم و ادب و علم و معرفت است.
خسروپناه ادامه داد: همه شما میدانید که خدای سبحان وقتی قرآن را بر نبی گرامی اسلام نازل کرد، نخستین سورههای نازلشده سوره «علق» و سوره «قلم» بود؛ سورههایی که درباره قلم و خواندن است؛ «اقرأ باسم ربک الذی خلق»؛ این آیات، نخستین آیاتی است که بر نبی گرامی اسلام نازل شد. پیامبر گرامی اسلام، پیامبر کتاب و قلم و معرفت و دانش است.
وی افزود: پس از آن، سوره «مزمل» نازل شد که سوره خودسازی و حکمرانی خویشتن است و بعد سوره «مدثر» که سوره حکمرانی اجتماعی است. این ترتیب نزول سورهها برای ما بسیار درسآموز است. بنابراین، هرچقدر جامعهای دارای اهل قلم، دانش و کتاب باشد، به علت بعثت پیامبر اعظم نزدیکتر میشود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: لازم میدانم از وزیر محترم آموزشوپرورش، رئیس محترم سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، همکاران ایشان و معاونان وزارت تشکر کنم که این برنامه را هر سال برگزار میکنند. بیش از این، متولیان و مسئولان باید از نویسندگان و ناشران تشکر کنند که استادان دانش و معرفت و تولید علم برای نوجوان و جوان هستند.
وی ادامه داد: سازمان پژوهش و برنامهریزی درسی، رویکردی ستادی اتخاذ کرده است؛ یعنی نهادها و ظرفیتهای مختلف کشور؛ کتابخانهها، خانه کتاب، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، حوزه هنری کودک و نوجوان، مجموعههای مختلف شهرداری و معاونتهای فرهنگی وزارت آموزشوپرورش را گردهم آورده است.
خسروپناه افزود: همه این نهادهای حاکمیتی در یک هماهنگی، ارتباط و پیوند حکمرانی قرار گرفتهاند. ممکن بود سازمان پژوهش بهتنهایی این کار را انجام دهد، اما وقتی این مجموعهها کنار هم قرار میگیرند، پشتیبان یکدیگر میشوند، همافزایی میکنند و معاضدت دارند، محصولی فخیم، ارزشمند، پخته و البته سخت به دست میآید. اینها دو ویژگی مهم حکمرانی است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه چند مسئله در حکمرانی کتاب رشد و بهطور کلی کتاب در کشور وجود دارد، گفت: میدانید که حکمرانی، فرایند حل مسئله است. حال ببینیم چه مسئلههایی داریم. مسئله اول؛ ناترازی در زنجیره تولید و مصرف است. ما شاهد رشد ارزشمند کتابهای کودک و نوجوان هستیم. در سال ۱۳۷۲ تنها ۸ استان فعال بودند، اما امروز در ۳۱ استان این فعالیت بهصورت گسترده انجام میشود. روزانه ۱۱ عنوان کتاب چاپ اول داریم؛ این خبر بسیار ارزشمندی است. اما در مقابل، شمارگان یا همان تیراژ، شیب تندی به سمت کاهش دارد. شاید یکی از علتها این باشد که برخی میگویند فضای مجازی باعث شده کتاب از سبد خرید خانوادهها کم شود یا حتی حذف شود. این یک تهدید است. البته مشکلات معیشتی هم بیتاثیر نیست.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین عوامل، مسئله کاغذ است؛ بهطوریکه چاپ کتاب امروز به کالایی لوکس تبدیل شده است. این مسئلهای است که هم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و هم وزارت آموزشوپرورش، بهعنوان متولیان، باید به آن بپردازند.
خسروپناه با بیان اینکه مسئله دوم ناقص بودن زنجیره تولیدات فرهنگی است، گفت: در حکمرانی کتاب رشد، زنجیره عرصهها و مولفهها کامل نیست. کتاب رشد برگزار میشود، فیلم رشد هم داریم، عکس رشد کمی ضعیفتر است، اما ما به تئاتر رشد، سریال رشد، موسیقی رشد و سرود رشد نیز نیاز داریم. به نظر من این زنجیره هنوز کامل نشده است و این مسئله دوم است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: من مخالف ترجمه نیستم. خود بنده مرتب از آثار غربی استفاده میکنم و شاید کتابی از تألیفات من نباشد که به مولفان غربی ارجاع نداده باشم. این طبیعی است. خدا رحمت کند شهید مدرس را؛ اولین کسی که ساماندهی ترجمه کتب غربی را در ایران پیشنهاد داد، یک روحانی بود.
وی ادامه داد: ترجمه باید انجام شود، اما اگر به سمتی برود که الگوی نوجوان ما اسکارلت، آیوی یا هری پاتر باشد و در مقابل، کتابهای ارزشمند مولفان عالم و حکمتمحور ما که تالیف شدهاند به حاشیه رانده شوند، این یک مسئله جدی است.
خسروپناه افزود: خوشبختانه گفته شد که متولیان خرید کتاب برای مدارس توجه دارند که اولویت با کتابهایی باشد که در جشنواره رشد امتیاز میآورند. با این حال، مسئله ترجمه همچنان باید بهعنوان یک مسئله مستقل بررسی شود؛ چراکه در عین فرصت بودن، میتواند ذائقهساز هم باشد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: وقتی میبینیم در یک سال بیش از ۱۱.۵ میلیون ساعت مطالعه دیجیتال داریم، اگر مدیریت کارآمد نباشد، ممکن است مسائل کلیدی را نبینیم. این هم از مسائل مهم حکمرانی کتاب رشد است.
وی به پیوند زنجیره صنایع فرهنگی اشاره کرد و گفت: از کتاب تا اسباببازی، تا پویانمایی؛ اینها یک زنجیره واحد هستند. آموزشوپرورش، صداوسیما و دیگر دستگاههایی که نام برده شد، در این زمینه نقش بسیار مهمی دارند. شبکههای پویا، امید و آموزش نقش موثری دارند. کاراکترهایی که صداوسیما تولید میکند، باید کتاب داشته باشند، پویانمایی داشته باشند، بازیهای رایانهای داشته باشند. همه اینها باید بهصورت زنجیرهای، در یک عقل جمعی و در قالب یک حکمرانی منسجم شکل بگیرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه ما تا آنجا که در توان داشتهایم، در شورای عالی انقلاب فرهنگی هر پیشنهادی را که برای تقویت این حکمرانی مطرح شده، پیگیری کردهایم، تصریح کرد: حتی شورای کتاب کودک و نوجوان در شورا به تصویب رسیده است که شامل سه نماینده از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سه نماینده از وزارت آموزشوپرورش است. این تصمیم، تصمیمی بسیار حکیمانه بود. فعالانه تلاش میکنیم که به این مسائل توجه شود.
وی افزود: اگر مصوباتی لازم باشد که ابتدا در شورای عالی آموزشوپرورش پخته شود و سپس در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب برسد، آمادگی کامل داریم. ما یار آموزشوپرورش هستیم تا سند تحول بنیادین را بازنگری و بازنویسی کنیم و با تایید وزیر محترم، آن را در صحن شورا مطرح کنیم. این عقل جمعی و همدلی، قطعا برکات فراوانی خواهد داشت.
زهرا محمدپور
ارسال دیدگاه