رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی در دومین روز از سی و نهمین اجلاس رؤسای آموزش وپرورش کشور:
حکمرانی مدارس غیردولتی باید از اجرای برنامه به راهبری تحول و تضمین کیفیت برسد
تهران (پانا) - رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی در دومین روز از سی و نهمین اجلاس رؤسای آموزش وپرورش کشور با تشریح مسیر تحول مدارس و مراکز غیردولتی، بر بازآرایی حکمرانی کیفیت، توسعه تحول دیجیتال، توانمندسازی سرمایه انسانی، فعالسازی مشارکتهای اجتماعی و استقرار تنظیمگری هوشمند تأکید کرد و گفت: مقصد نهایی همه این اقدامات باید ارتقای واقعی کیفیت یادگیری، تربیت و تجربه زیسته دانشآموز باشد.
به گزارش پانا، محمود محمودزاده عصر امروز دوشنبه بیستوششم مردادماه در دومین روز از اجلاس رؤسای آموزش و پرورش با تشریح رویکردهای تحول مدارس و مراکز غیردولتی، اظهار کرد: تحولات شتابان اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و فناورانه، آموزشوپرورش را در برابر یک انتخاب بنیادین قرار داده است؛ اینکه مسائل جدید را با منطقها و سازوکارهای گذشته مدیریت کنیم یا فهم خود را از مدرسه، کیفیت، حکمرانی و نقش بازیگران تعلیم و تربیت متناسب با اقتضائات زمانه بازتعریف کنیم.
وی افزود: مدارس و مراکز غیردولتی نیز در متن همین تحول قرار دارند و مسئله امروز این بخش صرفاً توسعه کمی، افزایش ظرفیت یا اداره فرایندهای اجرایی نیست؛ بلکه باید این ظرفیت گسترده را به نیرویی مؤثر برای ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت، تعمیق عدالت، تقویت سرمایه اجتماعی و پاسخگویی به نیازهای متغیر نسل جدید تبدیل کنیم.
مدارس غیردولتی؛ بخشی از ظرفیت ملی تعلیم و تربیت
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی با تأکید بر اینکه مدارس غیردولتی باید بخشی از ظرفیت ملی برای تحقق اهداف تعلیم و تربیت دیده شوند، گفت: مدارس و مراکز غیردولتی نباید بهعنوان جزیرههایی مستقل یا صرفاً ارائهدهندگان خدمات آموزشی دیده شوند؛ بلکه باید بخشی از ظرفیت ملی نظام تعلیم و تربیت برای تحقق اهداف این نظام باشند.
محمودزاده ادامه داد: سیاستگذاری در این حوزه باید میان استقلال و مسئولیتپذیری، نوآوری و تنظیمگری، مشارکت و صیانت از حقوق عمومی و همچنین تنوع مدارس و تضمین کیفیت، توازن برقرار کند.
وی تصریح کرد: تحول زمانی پایدار خواهد بود که از مجموعهای از اقدامات پراکنده عبور کرده و به یک منظومه منسجم حکمرانی تبدیل شود؛ منظومهای که در آن فناوری، سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی، تنظیمگری و کیفیت آموزشی و تربیتی، حلقههای بههمپیوسته یک مسیر واحد باشند.
تحول دیجیتال؛ زیرساخت حکمرانی هوشمند مدارس
محمودزاده، تحول دیجیتال، هوشمندسازی و حکمرانی دادهمحور را نخستین حلقه این تحول دانست و اظهار کرد: مدرسه آینده، مدرسهای است که از ظرفیت داده، فناوری و هوش مصنوعی برای شناخت دقیقتر، تصمیمگیری هوشمندتر و ارتقای مستمر کیفیت بهره میگیرد.
وی افزود: سامانه یکپارچه موضوع ماده (۱۸) مکرر قانون اصلاح قانون تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی، در کنار مدرسه مجازی، مدرسه همیار، هوش مصنوعی و نظام رتبهبندی مدارس، ظرفیت شکلگیری یک زیستبوم هوشمند برای مدیریت و راهبری مدارس را فراهم میکند.
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی تأکید کرد: هدف صرفاً توسعه سامانهها و ابزارهای فناورانه نیست؛ بلکه باید نظامی ایجاد شود که در آن داده به فهم، فهم به تصمیم و تصمیم به مداخله مؤثر و بهبود مستمر کیفیت منجر شود.
محمودزاده گفت: مدیران استانی و منطقهای باید بتوانند با تصویری دقیق، بهنگام و مبتنی بر شواهد از وضعیت و ظرفیت مدارس، فرصتهای رشد و مسیرهای توانمندسازی را شناسایی و متناسب با شرایط هر مدرسه، حمایت و مداخله لازم را طراحی کنند.
وی افزود: هوش مصنوعی نیز میتواند با تحلیل دادهها، کشف الگوها و شناسایی روندها، بهعنوان دستیار هوشمند مدیران، ظرفیت تصمیمگیری و پیشبینی را ارتقا دهد.
سرمایه انسانی؛ مهمترین ظرفیت تحقق تحول
محمودزاده در ادامه با تأکید بر جایگاه سرمایه انسانی در تحقق تحول گفت: کیفیت مدرسه در نهایت در کلاس درس، در رهبری آموزشی مدیر و در کیفیت تصمیمها و کنشهای حرفهای معلمان و کارکنان شکل میگیرد.
وی افزود: جذب، تأمین، گزینش، توانمندسازی و نگهداشت نیروی شایسته، حمایت و صیانت از حقوق، ارتقای انگیزش و استقرار صلاحیت حرفهای باید در قالب یک منظومه منسجم سرمایه انسانی دنبال شود.
مقصد نهایی حکمرانی؛ کیفیت تجربه دانشآموز
محمودزاده با تأکید بر اینکه همه این مسیرها باید در نهایت به کیفیتبخشی آموزشی و تربیتی منجر شود، گفت: مقصد نهایی حکمرانی، فناوری، سرمایه انسانی، مشارکت و تنظیمگری، خود مدرسه نیست؛ بلکه دانشآموز و کیفیت تجربه یادگیری و تربیت اوست.
وی افزود: مدرسه زمانی میتواند رسالت خود را بهدرستی ایفا کند که حاصل همه این ظرفیتها در یادگیری عمیق، رشد متوازن، شکلگیری هویت، مسئولیتپذیری، مشارکت اجتماعی، خلاقیت و آمادگی دانشآموز برای زندگی فردی و اجتماعی نمایان شود.
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی تصریح کرد: کیفیت را نمیتوان صرفاً با تعداد برنامهها، فعالیتها یا گزارشهای عملکرد سنجید؛ معیار اصلی، اثری است که این اقدامات بر رشد و یادگیری واقعی دانشآموز برجای میگذارند.
محمودزاده گفت: برنامههای فرهنگی و تربیتی، نماز و اقامه، تشکلهای دانشآموزی و سایر فعالیتهای مدرسه نیز زمانی به معنای واقعی اثرگذار خواهند بود که از سطح اجرای برنامه فراتر رفته و به تجربهای معنادار و ماندگار در زندگی دانشآموز تبدیل شوند.
وی تأکید کرد: مدرسه موفق مدرسهای است که میان آموزش، تربیت، هویت و زندگی پیوندی معنادار برقرار میکند و هر ظرفیت، برنامه و سیاست را در نهایت به یک پرسش اساسی بازمیگرداند: «چه تغییری در کیفیت رشد، یادگیری و زندگی دانشآموز ایجاد کردهایم؟»
پنج ضلع تحول مدارس و مراکز غیردولتی
محمودزاده در ادامه گفت: این محورها را نباید پنج برنامه مستقل و منفک از یکدیگر دید؛ بلکه باید آنها را پنج ضلع یک منظومه واحد برای تحول مدارس و مراکز غیردولتی دانست.
وی افزود: در این منظومه، تحول دیجیتال امکان شناخت و تصمیمگیری دقیقتر را فراهم میکند؛ سرمایه انسانی توان تحقق تحول را شکل میدهد؛ مشارکت مردم و ظرفیتهای غیردولتی، توان نظام تعلیم و تربیت را برای حل مسائل گسترش میدهد؛ تنظیمگری هوشمند، بستر اعتماد، کیفیت، عدالت و صیانت از حقوق دانشآموزان و خانوادهها را تضمین میکند و همه این ظرفیتها در نهایت باید به کیفیت آموزشی و تربیتی و تجربه واقعی دانشآموز منجر شود.
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی خاطرنشان کرد: توانمندسازی باید از نیازهای واقعی مدرسه آغاز شود و به تغییر قابل مشاهده در عملکرد حرفهای و کیفیت یادگیری منجر شود. همچنین همزمان با توسعه فناوری و هوش مصنوعی، ارتقای شایستگیهای حرفهای و دیجیتال نیروی انسانی، زمینه بهرهگیری آگاهانه و اثربخش از این ظرفیتها را فراهم میکند.
مشارکت مردم باید از جذب منابع به حل مسئله برسد
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی اظهار کرد: انتظار میرود مدیران کل آموزشوپرورش استانها و رؤسای ادارات شهرستانها، مناطق و نواحی، مدارس و مراکز غیردولتی را در متن برنامهریزی و حکمرانی تعلیم و تربیت قرار دهند و با اتکا به داده و شواهد، شناخت دقیق مسائل و ظرفیتها، حمایت هدفمند و بهرهگیری از ظرفیت مؤسسان و جامعه، برنامههای استانی را از فهرست فعالیتها به نقشه راه حل مسائل و ارتقای کیفیت تبدیل کنند.
گذار از اجرای برنامه به راهبری تحول
محمودزاده در پایان خاطرنشان کرد: استانها باید با تقویت سرمایه انسانی، صیانت از حقوق و حمایتهای قانونی نیروی انسانی، توسعه شایستگیهای حرفهای، فعالسازی ظرفیت مردم و بخش غیردولتی و استقرار تنظیمگری پیشنگر، حمایتی و ریسکمحور، زمینه رشد و تعالی مدارس و مراکز غیردولتی را فراهم کنند.
وی گفت: مدرسه توانمند باید فرصت نوآوری و الگوآفرینی پیدا کند و مدرسه نیازمند حمایت نیز باید بهموقع در مسیر توانمندسازی و اصلاح قرار گیرد.
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی تأکید کرد: معیار موفقیت این مسیر صرفاً میزان اجرای برنامهها نیست، بلکه ظرفیت ایجادشده، مسئله حلشده، کیفیت ارتقایافته و تغییری است که در یادگیری، تربیت و تجربه زیسته دانشآموز پدید میآید.
محمودزاده افزود: انتظار از استانها، گذار از اجرای برنامه به راهبری تحول و تبدیل فناوری به تصمیم، مشارکت به حل مسئله، نظارت به تضمین کیفیت و برنامه به اثر تربیتی است؛ تا مدارس و مراکز غیردولتی بهعنوان بخشی از ظرفیت ملی تعلیم و تربیت، در مسیر ساختن مدرسهای باکیفیت، عادلانه، نوآور و آیندهنگر و تربیت نسلی توانمند، هویتمند و آماده برای ساختن آینده کشور نقشآفرینی کنند.
محمودزاده با اشاره به ظرفیت سرمایه اجتماعی در نظام تعلیم و تربیت اظهار کرد: حل نظام مسائل آموزشوپرورش نیازمند همافزایی ظرفیتهای دولت، مردم و نهادهای اجتماعی است.
وی ادامه داد: جامعه امروز تنها منبع تأمین منابع مالی نیست؛ بلکه مجموعهای ارزشمند از دانش، تخصص، تجربه، ارتباطات، اعتماد و ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی را در اختیار دارد که میتواند به پشتوانهای مؤثر برای شناسایی، اولویتبندی و حل نظام مسائل تعلیم و تربیت تبدیل شود.
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی افزود: مؤسسان و فعالان مدارس و مراکز غیردولتی، شوراها، خیرین، خانوادهها، محلهها، دستگاههای اجرایی، دانشگاهها، بخش خصوصی و ظرفیت مسئولیت اجتماعی، هر یک میتوانند بخشی از این سرمایه ملی را در مسیر حل مسائل واقعی تعلیم و تربیت به میدان آورند.
محمودزاده تصریح کرد: مشارکت زمانی به یک سیاست راهبردی تبدیل میشود که از «جذب منابع» فراتر رود و به همافزایی و سازماندهی ظرفیتهای اجتماعی برای حل مسئله منجر شود.
وی گفت: معیار موفقیت مشارکت، نه تعداد تفاهمنامهها و نشستها، بلکه میزان اثرگذاری آن در حل مسائل، ظرفیتسازی، خلق فرصتهای جدید و ارتقای کیفیت مدرسه و فرصتهای یادگیری و تربیت دانشآموز است.
تنظیمگری هوشمند؛ از نظارت پسینی تا تضمین کیفیت
محمودزاده با تأکید بر ضرورت استقرار تنظیمگری هوشمند در مدارس و مراکز غیردولتی اظهار کرد: اعتماد و مشارکت زمانی به نتایج پایدار در تعلیم و تربیت منجر میشود که با تنظیمگری هوشمند و نظام مؤثر تضمین کیفیت همراه باشد.
وی افزود: مدارس و مراکز غیردولتی ضمن برخورداری از ظرفیت نوآوری، تنوع و ابتکار، در قبال کیفیت خدمات آموزشی و تربیتی و صیانت از حقوق دانشآموزان و خانوادهها نیز مسئولیت دارند.
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی تأکید کرد: نظارت باید از رویکردهای صرفاً پسینی و موردی به نظامی پیشنگر، ریسکمحور، حمایتی و اصلاحگر ارتقا یابد؛ نظامی که با بهرهگیری از داده، ارزیابی مستمر و شناخت دقیق وضعیت مدارس، ضمن حمایت از مدارس توانمند و فراهمکردن زمینه توسعه و نوآوری آنان، مدارس نیازمند حمایت را نیز بهموقع شناسایی و مسیرهای توانمندسازی و اصلاح را برای آنان طراحی کند.
محمودزاده خاطرنشان کرد: شفافیت معیارها، پاسخگویی، ارزیابی مستمر، تحلیل دادههای عملکردی و بهرهگیری از بازخوردها باید اجزای یک نظام یکپارچه تضمین کیفیت باشند. حتی شکایات و بازخوردهای خانوادهها و ذینفعان میتواند بهعنوان منبعی برای یادگیری سازمانی، شناسایی فرصتهای بهبود و اصلاح فرایندها مورد استفاده قرار گیرد.
آسیه اسحاقی
ارسال دیدگاه