معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش در برنامه پرسشگر:
اولویت آموزش و پرورش در جنگ اخیر، تأمین سلامت دانشآموزان بود/ تکمیل پودمانهای مهارتی هنرستانها از امروز
بیش از ۸۰ درصد دانشآموزان از ظرفیت شاد استفاده کردند/ ۱۳۰۰ واحد آموزشی در حملات اخیر آسیب دید
تهران (پانا) - معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با اشاره به اقدامات این معاونت در جریان جنگ اخیر گفت: در نخستین دقایق وقوع حمله، اولویت اصلی آموزش و پرورش تأمین سلامت جسمی و روانی دانشآموزان بود.
به گزارش پانا، سید مصطفی آذرکیش در برنامه «پرسشگر» با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جنگهای ۱۲ روزه و رمضان، بهویژه شهدای دانشآموز میناب، اظهار کرد: در ساعات اولیه حمله، نخستین بازخورد وزارت آموزش و پرورش این بود که بدون توجه به شرایط استمرار آموزش، اولویت نخست، تضمین سلامت جسمی و روانی دانشآموزان است. در همین راستا و با هماهنگیهای انجامشده، پیام دکتر کاظمی وزیر آموزش و پرورش به ادارات کل آموزش و پرورش سراسر کشور ابلاغ شد مبنی بر اینکه دانشآموزان در سریعترین زمان ممکن در اختیار خانوادهها قرار گیرند تا از هرگونه آسیب احتمالی مصون بمانند.
طراحی سه وضعیت آموزشی برای مدیریت شرایط پایدار و ناپایدار
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با اشاره به برگزاری جلسات متعدد برای مدیریت شرایط، گفت: وظیفه نظام آموزشی در کنار حمایت از سلامت جسم و روان دانشآموزان، حفظ جریان یادگیری است. بر همین اساس و با بهرهگیری از تجربیات تعطیلیهای دوران کرونا، ناترازی انرژی و شرایط خاص دیماه، از ابتدای سال تحصیلی سه وضعیت سفید (شرایط عادی و برگزاری کامل آموزش حضوری)، وضعیت زرد (شرایط نیمهبحرانی که امکان آموزش کامل حضوری وجود ندارد) و وضعیت قرمز (شرایط بحرانی که حضور دانشآموزان در کلاس درس ممکن نیست) برای اداره نظام آموزشی پیشبینی شد.
وی تصریح کرد: شیوهنامه مدیریت نظام تعلیم و تربیت در شرایط پایدار و ناپایدار تدوین و ابلاغ شد تا مواجهه با بحرانها بهصورت نظاممند و برنامهریزیشده انجام شود.
آموزش متوقف نشد، شیوه اجرا تغییر کرد
آذرکیش با تأکید بر اینکه «آموزش متوقف نمیشود»، خاطرنشان کرد: در هر سه وضعیت پیشبینیشده، استمرار خدمات آموزشی و تربیتی با روشها و محورهای مشخص دنبال میشود و فقط شکل اجرای آموزش متناسب با شرایط تغییر میکند. یکی از مهمترین راهکارهای در نظر گرفتهشده، استمرار آموزش از طریق بستر فضای مجازی و بهرهگیری از فناوریهای نوین آموزشی است تا حتی در شرایط بحرانی نیز جریان یادگیری دانشآموزان حفظ شود و در نهایت به استفاده از نقش حمایتی خانوادهها اختصاص داشت تا جریان آموزش حفظ شود.
وی با بیان اینکه استفاده از ظرفیت همه دستگاههای اجرایی در دستور کار قرار داشت، ادامه داد: بهرهگیری از فناوری و محصولات بومی، از جمله سکوی اختصاصی شاد، جزو اصول بنیادین ما بود. در کنار این موارد، برنامهریزی برای کاهش افت کیفیت آموزشی نیز انجام شد؛ زیرا تعطیلات اضطراری پیامدهای پنهانی دارد که بخشی از آن مربوط به پیامدهای آموزشی، روانشناختی، اجتماعی و اقتصادی است.
مدیریت ترافیک حضور دانشآموزان در سکوی شاد
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با اشاره به مدیریت سکوی اختصاصی شاد گفت: ما پلتفرم اختصاصی یا سکوی شاد را مدیریت کردیم و بر این اساس اعلام شد که ترافیک حضور دانشآموزان نیز باید مدیریت شود؛ به همین دلیل حضور دانشآموزان در بازههای زمانی صبح و عصر و در زمانهای مختلف برنامهریزی شد.
آذرکیش در پاسخ به پرسشی درباره تعداد دانشآموزان مقطع متوسطه که به برنامه جایگزین آموزشی پیوستند، گفت: در مجموع حدود ۹ میلیون دانشآموز در دوره ابتدایی و حدود ۷ میلیون دانشآموز در دوره متوسطه اول و دوم داریم. دوره متوسطه دوم نیز شامل شاخه نظری، شاخه فنیوحرفهای و کاردانش است.
استفاده بیش از ۸۰ درصد دانشآموزان از ظرفیت شاد
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش درباره میزان استفاده دانشآموزان از این بستر آموزشی اظهار کرد: این میزان در استانهای مختلف متفاوت بود، بیش از ۸۰ درصد دانشآموزان توانستند از این ظرفیت استفاده کنند و آمارهایی که دریافت کردیم نیز همین موضوع را نشان میدهد.
دریافت گزارشهای روزانه و هفتگی از استانها
وی در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی پایداری کیفیت و اثربخشی اقدامات انجامشده، بهویژه در شاخههای نظری، فنیوحرفهای و هنرستانی، گفت: همانطور که اشاره شد، بیش از ۸۰ درصد دانشآموزان از سکوی اختصاصی استفاده کردند، البته میتوانستند بیش از ۱۰۰درصد از این ظرفیت استفاده کنند و آموزش و پرورش زیرساخت لازم را آماده کرد اما در برخی موارد ممکن است خارج از اراده آموزش و پرورش، مشکلاتی در اتصال اینترنت یا محدودیتهایی وجود داشته باشد. در برخی استانها و مناطق کمتر برخوردار نیز درسنامهها و فایلهای آفلاین در اختیار دانشآموزان قرار گرفت؛ این محتواها در قالب سیدی یا فلش در اختیار مدارس گذاشته شد.
آذرکیش تأکید کرد: تمام تلاش وزارت آموزش و پرورش این بود که جریان آموزش متوقف نشود. همچنین ما بهصورت روزانه و هفتگی از استانها گزارش دریافت میکردیم؛ از جمله اینکه در یک کلاس چه تعداد دانشآموز حضور پیدا کردهاند و چه تعداد بهصورت آنلاین آموزش دیدهاند. این گزارشها اکنون نیز موجود است و در جلسات مختلفی که با ادارات کل آموزش و پرورش داشتیم، ارائه شد و در مراجعی که نیاز بود نیز در اختیار قرار گرفت.
سه مسیر برای پوشش کامل آموزش
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه برای پوشش کامل آموزش سه مسیر انتخاب شد، گفت: هدف این بود که آموزش به همه دانشآموزان برسد و جریان یادگیری حفظ شود.
وی درباره استفاده از ظرفیت شبکه آموزش نیز اظهار کرد: یکی از ظرفیتهای مهم، مدرسه تلویزیونی ایران بود. در این زمینه دو بازه زمانی در اختیار داشتیم، هرچند نیاز ما بیش از این بود ولی در همان حدی که امکان داشت، همکاری انجام شد.
بهرهگیری از مدرسه تلویزیونی، درسنامهها و محتوای آفلاین
آذرکیش با اشاره به توجه وزارت آموزش و پرورش به مناطق دارای دسترسی محدود گفت: یکی از موضوعات اصلی ما عدالت آموزشی است و معیار اصلی عدالت آموزشی نیز دسترسی دانشآموزان به امکانات است. بر همین اساس، برای مناطقی که دسترسی محدود داشتند، از مدرسه تلویزیونی ایران، درسنامهها و محتواهای آفلاین و غیر برخط استفاده شد.
وی افزود: مسیر دیگر، استفاده از سکوی آموزشی شاد بود. همچنین محصولات بومی مورد تأیید سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی و سکوهای اختصاصی که در کشور از مراجع ذیربط مجوز داشتند نیز مورد استفاده قرار گرفتند.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش در ادامه با اشاره به دستهبندی شایستگیهای هنرجویان گفت: هنرستانیها در چهار حوزه «شایستگیهای عمومی» (مانند دین و زندگی و زبان)، «شایستگیهای پایه» (مانند ریاضی و فیزیک)، «شایستگیهای غیرفنی» (مانند اخلاق حرفهای) و «شایستگیهای فنی» آموزش میبینند. در حالی که سه گروه اول بهراحتی در بسترهای مجازی ارائه شدند، برای دروس کارگاهی و مهارتی، گروههای آموزشی محتوای بسیار خوبی تولید کردند که جای تقدیر از معلمان دارد.
آغاز فرآیند تکمیل مهارتها و ارزشیابی
آذرکیش با اعلام اینکه بخشنامهای برای تکمیل آموزشهای مهارتی صادر شده است، افزود: مطابق این بخشنامه، پودمانهای باقیمانده دروس کارگاهی و مهارتی از شنبه ۲۳ خرداد با هماهنگی شورای تأمین استانها در هنرستانها تکمیل و ارزشیابی میشود. توصیه شده است که این فرایند ترجیحاً در مدت دو هفته انجام شود؛ هرچند ورود از شرایط عادی به شرایط خاص، دشواریهای اجرایی خود را دارد.
وی با اشاره به سیستم ارزشیابی هنرستانها تصریح کرد: در هنرستانها نوبت اول و دوم نداریم، بلکه در پنج مرحله (هر ۴۵ روز یکبار) آموزش و ارزشیابی انجام میشود. در واقع پنج پودمان داریم که نمرات آن در طول سال ثبت میشود و بخشنامه اخیر نیز ناظر بر تکمیل همین فرآیند مهارتی است.
واگذاری اختیارات به «شورای مدرسه»
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر سیاست کاهش تمرکز و افزایش اختیارات گفت: در بخشنامههای صادره، هدف ایجاد آرامش برای خانوادهها و معلمان بود. بر اساس ماده ۸۷ آییننامه اجرایی مدارس، برنامهریزی برای جبران زمان از دسترفته در تعطیلیهای اضطراری چه با آموزش حضوری و چه با درسنامه، بر عهده شورای مدرسه است. این بخشنامه فقط سیاستهای کلی را ابلاغ میکند و تصمیمات اجرایی بر عهده خودِ مدارس است؛ این درخواست ادارات کل و مدیران مناطق بود که چنین اختیاری داشته باشند.
آذرکیش درباره مدیریت شرایط اضطراری اخیر پرداخت و گفت: در نظامهای آموزشی دنیا، اصل بر آموزش حضوری است و ما نیز همواره تأکید داشتهایم که مدرسه باید آخرین جایی باشد که تعطیل و اولین جایی باشد که بازگشایی میشود. اما در شرایط جنگی و موقعیتهای خاص، تصمیمات کلان خارج از حوزه اختیارات آموزش و پرورش اتخاذ میشود.
وی در پاسخ به برخی انتقادات اظهار کرد: اینکه بگوییم تصمیمات اتخاذ شده ناشی از ترس، ضعف یا شجاعت بوده، بیانصافی است. تمام معلمان و مدیران ما در صحنه حضور داشتند؛ از کلاس درس تا سکوی آموزش مجازی. در واقع بهجز چند روزی که دولت به دلیل شهادت رهبر و فرماندهان تعطیلی اعلام کرد، روزی نبود که آموزش تعطیل باشد و همان روزها نیز با برنامهریزی در خردادماه جبران شد.
دشمن به مدارس نیز رحم نکرد
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با اشاره به آسیبهای وارده به زیرساختهای آموزشی گفت: ما با دشمنی غیرقابل پیشبینی مواجه بودیم که حتی به مدارس نیز حمله کرد و بیش از ۱۳۰۰ واحد آموزشی دچار آسیب شدند. با وجود این شرایط، اولویت اول ما حفظ جان و سلامت جسمی و روانی دانشآموزان و اولویت دوم حفظ جریان یادگیری بود.
آذرکیش تأکید کرد: به عنوان کارشناس عرض میکنم که هیچچیز جای آموزش حضوری را نمیگیرد، اما در آن شرایط خاص و حساس، تصمیمات مدیریتی متناسب با شرایط کل کشور اتخاذ شد و معلمان ما با شجاعت در کنار مردم ایستادند تا خدمات آموزشی و تربیتی استمرار یابد.
روند صدور بخشنامههای مرتبط با ارزشیابی
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با اشاره به روند صدور بخشنامههای مرتبط با ارزشیابی در ماههای اخیر گفت: حداقل چهار بخشنامه تا پایان اردیبهشتماه صادر شده است. در جلسه قبلی یکی از مدیران عزیز اعلام کردند که تنها بخشنامه آخر را دیدهاند و این موضوع نشان میدهد برخی بخشنامههای پیشین مورد توجه قرار نگرفته است. نخستین بخشنامه، با هدف ایجاد آرامش، در تاریخ ۱۳ اسفند صادر شده بود و به دلیل شرایط حاکم، لازم بود زودتر زمان آغاز و پایان امتحانات نهایی به دانشآموزان اعلام شود.
وی افزود: بخشنامههای بعدی به ترتیب در تاریخهای ۱۷ فروردین، ۶ اردیبهشت و ۱۶ اردیبهشت ابلاغ شد. همه این اسناد در یک روند منسجم و بدون پراکندگی صادر شدهاند؛ بهطوریکه حتی یک روز پیش از اعلام آتشبس نیز بخشنامه مرتبط منتشر شده است. در این مدت، چه در حوزه ارزشیابی و چه در بخش مربوط به هنرستانها و دروس کارگاهی، هم اصلاحات لازم و هم هماهنگی با استانها برای آموزش حضوری انجام شده است؛ زیرا ارزشیابی بخشی جداییناپذیر از فرایند آموزش است.
معاون آموزش متوسطه ادامه داد: صدور چهار بخشنامه در بازه جنگ، ناظر بر سیاستهای اساسی ما از جمله کاهش تمرکز و افزایش اختیارات استانهاست. همانطور که رئیسجمهور نیز تأکید کردند، ظرفیت ادارات کل آموزش و پرورش باید بهطور کامل به کار گرفته شود. در بخشنامههای آموزشی و ارزشیابی نیز اولویت با آموزش حضوری بوده و شورای تأمین استانها اختیار داشتند متناسب با شرایط، مجوز حضوری یا غیرحضوری صادر کنند.
آذرکیش با اشاره به اهمیت آموزش حضوری اظهار کرد: در نظامهای آموزشی یک اصل بنیادین وجود دارد: هیچچیز جای آموزش حضوری را نمیگیرد. ما هم در صدور بخشنامهها و هم در همراهی با استانها و پیگیریها در وزارتخانه بر همین اصل پایبند بودهایم.
وی به دغدغه خانوادهها و پیامهای دریافتی اشاره کرد و گفت: با توجه به تنگناهای اعتباری موجود، وزیر محترم آموزش و پرورش بیش از ۱۱۵ میلیارد تومان برای تقویت بنیه علمی دانشآموزان و ارتقای معدل آنها اختصاص دادند که در اختیار ادارات کل قرار گرفت. تجربه این دوره نشان داد که نظام تعلیم و تربیت کشور از ظرفیت بسیار بالایی برخوردار است و این دوره فرصتی برای بازنگری سازوکارها و بهبود آنها محسوب میشود.
معاون آموزش متوسطه با اشاره به نقش معلمان و مدیران مدارس گفت: معلمان جلوههای کمنظیری از مسئولیتپذیری و همراهی نشان دادند. آموزش غیرحضوری برای آنان سختتر است، اما با این حال مانند همیشه پای کار بودند. برای تابستان نیز برنامههای متنوعی طراحی شده است؛ از دورههای تقویتی و جبرانی تا رصد شایستگیها و تقویت برنامههای حوزه هنرستان.
آذرکیش درباره برنامههای ویژه هنرستانها توضیح داد: طبق تبصره ماده ۵ آییننامه آموزشی متوسطه، اگر استانداردهای مهارتی یا پودمانها تا پایان خرداد تکمیل نشود، تا پایان شهریور بهصورت رایگان قابل ادامه است. این موضوع در بخشنامه ۲۳ خرداد نیز مورد تأکید قرار گرفته و اختیار آن به ادارات کل استانها واگذار شده است.
وی اظهار کرد: برای استمرار خدمات آموزشی و نگاه آیندهنگرانه، نیازمند همکاری همه دستگاهها هستیم. هر بحرانی نقاط قوت و ضعف را آشکار میکند و ما باید از فرصتهای نهفته در تهدیدها استفاده کنیم. مردم ما نشان دادند که بیش از امکانات خود پای کار هستند؛ همانطور که بزرگان گفتهاند، ضعیفترین افراد کسانیاند که تنها به اندازه امکاناتشان کار میکنند.
آذرکیش به اقدامات زیرساختی اشاره کرد و گفت: در یک بازه یکماهه، دو بار شخص رئیسجمهور در وزارت آموزش و پرورش حاضر شدند و حمایتهای کمنظیری داشتند. در همان جلسه، با وزیر ارتباطات برای تخصیص ۱۰۰ سرور جدید جهت تقویت زیرساختهای فنی مکاتبه شد. تجربه کرونا، جنگ ۱۲ روزه و این دوره آموزشی، همه باید برای ارتقای کیفیت آموزش مورد استفاده قرار گیرد.
تاکید بر سه اصل سلامت جسمی و تداوم آموزش باکیفیت و توسعه عدالت آموزشی
وی افزود: سه اصل مهم برای ما حفظ آرامش دانشآموزان، سلامت جسمی و تداوم آموزش باکیفیت و توسعه عدالت آموزشی است. از صداوسیما نیز انتظار داریم زمان بیشتری در اختیار آموزش و پرورش قرار دهد، زیرا در شرایطی مانند سیل، زلزله، ناترازیها یا جنگ، آموزش تلویزیونی یکی از موثرترین روشهاست.
معاون آموزش متوسطه با بیان اینکه اختیارات لازم به مدارس داده شده است، گفت: طبق ماده ۸۷، برنامهریزی برای جبران زمانهای از دسترفته بر عهده شورای مدرسه است. هم در شرایط عادی و هم بحران، استانها اختیارات کافی دارند. سرمایه اصلی ما معلمان، مدیران و خانوادهها هستند و با تکیه بر این سرمایه انسانی، مسیر ارتقای کیفیت ادامه خواهد یافت.
وی ادامه داد: این دوره فرصتی برای بعثت دوباره معلمان، مردم و جامعه بود. در کنار آن، موضوع هویت ملی و دینی در قالب پویشها و برنامههای تربیتی نیز تقویت شد. هدف ما آموزش باکیفیت و عدالت آموزشی است؛ که یکی از نمادهای همبستگی ملی محسوب میشود.
آذرکیش درباره تصور اشتباه برخی مبنی بر اینکه آموزش مجازی آسانتر است، تصریح کرد: برای آموزش و پرورش، آسانترین گزینه آموزش حضوری است. آموزش مجازی نه برای معلم آسانتر است و نه برای خانواده. وقتی مدارس فعالاند، آرامش بیشتری برای همه فراهم میشود.
وی با اشاره به درخواست برخی خانوادهها برای مدرسهمحور شدن تصمیمات گفت: این نگاه کاملاً درست است و ما هم بر همین موضوع تأکید داریم.
آسیه اسحاقی 
ارسال دیدگاه