ایران دیگر در یونسکو «صندلی خالی» ندارد/منشور کوروش باید به کتاب‌های درسی جهان راه یابد

احمد پاکتچی؛ سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در یونسکو، صبح امروز در دیدار با وزیر و مسئولان وزارت آموزش و پرورش، با تشریح مأموریت دفتر نمایندگی جمهوری اسلامی ایران نزد یونسکو، اظهار کرد: این دفتر دو وظیفه اساسی دارد؛ نخست، انتقال دیدگاه‌ها و مواضع کشور به سازمان‌های بین‌المللی و دوم، انتقال تحولات، دیدگاه‌ها و روندهای جاری در این سازمان‌ها به مسئولان داخل کشور.

وی افزود: نمایندگی ایران در یونسکو تنها سخنگوی کشور نیست، بلکه باید نقش «دیده‌بان» را نیز ایفا کند و اطلاعات به‌روز درباره تحولات بین‌المللی و اقدامات سایر کشورها را در اختیار مسئولان قرار دهد.

 دفاع از منافع ملی؛ نخستین مأموریت ایران در یونسکو

پاکتچی دفاع از منافع ملی را وظیفه مشترک همه نمایندگی‌های دیپلماتیک دانست و گفت: هرجا منافع ملی کشور اقتضا کند، باید از آن دفاع کنیم؛ اما در یونسکو یک وظیفه مهم دیگر نیز وجود دارد و آن مشارکت در «گفتمان‌سازی» در سطح جهانی است.

وی در ادامه تصریح کرد: ایران به عنوان کشوری صاحب تمدن کهن و دارای دیدگاه و داعیه در جهان امروز، باید در گفتمان‌های بین‌المللی حضور داشته باشد و دیدگاه خود را ارائه کند.

وی با اشاره به جایگاه آموزش در مأموریت‌های یونسکو، گفت: وزارت آموزش و پرورش یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین دستگاه‌ها در حوزه فعالیت‌های یونسکو است و تقویت ارتباط میان این وزارتخانه و نمایندگی ایران نزد یونسکو ضروری است.

 سه ضلع دیپلماسی آموزشی ایران

پاکتچی با اشاره به افزایش تعامل میان مجموعه‌های داخلی و نمایندگی ایران در یونسکو، گفت: امروز می‌توان یک مثلث مؤثر میان وزارت آموزش و پرورش، کمیسیون ملی یونسکو در ایران و دفتر نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در یونسکو شکل داد.

وی افزود: خوشبختانه در دوره اخیر شاهد مشارکت فعال‌تر وزارت آموزش و پرورش در برنامه‌ها و مناسبت‌های مختلف یونسکو هستیم و این روند باید تقویت شود.

 پایان سیاست «صندلی خالی»

پاکتچی گفت: در دوره‌ای سیاست «صندلی خالی» در برخی برنامه‌های یونسکو دنبال می‌شد، اما امروز شاهد مشارکت فعال وزارت آموزش و پرورش هستیم.

وی افزود: با وجود ملاحظاتی که جمهوری اسلامی ایران ممکن است نسبت به برخی اسناد داشته باشد، راه‌حل، کنار کشیدن از میدان نیست؛ امروز خوشبختانه صندلی خالی جای خود را به صندلی پر داده و امیدواریم این حضور در آینده جدی‌تر و مؤثرتر شود.

 آموزش دانش‌آموزان افغانستان؛ ظرفیتی برای اعتبار بین‌المللی ایران

سفیر ایران نزد یونسکو در ادامه، آموزش دانش‌آموزان افغانستان را یکی از موضوعات مهم قابل طرح در این سازمان دانست و گفت: ایران طی سالیان متمادی خدمات آموزشی قابل توجهی به دانش‌آموزان افغانستان ارائه کرده و این موضوع را نیز در برنامه‌های مختلف یونسکو مطرح کرده‌ایم.

وی با اشاره به گسترش آموزش از راه دور پس از همه‌گیری کرونا، اظهار کرد: یونسکو اکنون موضوع آموزش از راه دور را به صورت جدی دنبال می‌کند و طرح ایران برای آموزش از راه دور ظرفیت بسیار بالایی برای طرح در این سازمان دارد.

پاکتچی افزود: معرفی درست این طرح می‌تواند علاوه بر اعتباربخشی به جمهوری اسلامی ایران، حتی زمینه جذب کمک‌های مالی بین‌المللی را برای اجرای آن فراهم کند.

وی گفت: همکاری وزارت آموزش و پرورش، کمیسیون ملی یونسکو و دفتر نمایندگی ایران می‌تواند این طرح را به یک نمونه موفق از دیپلماسی آموزشی جمهوری اسلامی ایران تبدیل کند.

 آموزش در شرایط بحران؛ ایران صاحب تجربه است

پاکتچی موضوع مهم دیگر را «آموزش در شرایط بحران » عنوان کرد و گفت: یونسکو از سال ۲۰۲۲ این موضوع را دنبال می‌کند و هدف آن این است که بحران‌هایی مانند جنگ، زلزله و حوادث طبیعی موجب توقف جریان آموزش یا کاهش کیفیت آن نشوند.

وی با اشاره به تجربه ایران در بحران‌های مختلف افزود: ایران در زمینه زلزله، سیل، جنگ و دیگر بحران‌ها تجربه‌های ارزشمندی دارد و مدیران، معلمان و ساختار آموزش و پرورش کشور می‌توانند این تجربیات را در اختیار جامعه جهانی قرار دهند.

سفیر ایران نزد یونسکو با اشاره به جنگ اخیر، گفت: اتفاقاتی که در این جنگ برای مدارس و دانش‌آموزان رخ داد، از جمله فاجعه مدرسه میناب، ظرفیت مهمی برای طرح در مجامع بین‌المللی دارد.

 میناب؛ روایتی که نباید در جهان فراموش شود

پاکتچی تأکید کرد: حضور ایران در برنامه‌های یونسکو درباره آموزش در شرایط بحران، هم می‌تواند مظلومیت ایران و آسیب‌های واردشده به دانش‌آموزان، معلمان و مدارس را به جهان نشان دهد و هم تجربه‌های ایران را به دیگر کشورها منتقل کند.

وی افزود: نباید تجربه‌های ایران در مدیریت آموزش در شرایط بحران محدود به داخل کشور بماند؛ این تجربیات علاوه بر ارزش آموزشی، می‌تواند به افزایش اعتبار بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران کمک کند.

 هوش مصنوعی؛ فرصت جدید ایران در عرصه آموزش

سفیر ایران نزد یونسکو همچنین هوش مصنوعی را یکی از موضوعات مهم سال‌های اخیر این سازمان دانست و گفت: امروز در یونسکو هم درباره آسیب‌های هوش مصنوعی برای آموزش و پرورش و هم درباره استفاده بهینه از این فناوری بحث می‌شود.

وی افزود: ایران باید در این گفتمان حضور داشته باشد و تجربیات خود را درباره استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت، طراحی پروژه‌های کلان و فرآیند آموزش ارائه کند.

 مطالبه ایران برای ورود منشور کوروش به کتاب‌های درسی جهان

پاکتچی در بخش دیگری از سخنان خود به تصویب قطعنامه منشور کوروش در کنفرانس عمومی یونسکو در سمرقند اشاره کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس به یک دستاورد مهم دست یافت و قطعنامه مربوط به منشور کوروش به عنوان نخستین سند حقوق بشر و نخستین سند تنوع فرهنگی جهان با اجماع تصویب شد.

وی افزود: متن این سند توسط ایران تهیه شد و تصویب آن با اجماع و بدون رأی مخالف، در شرایط دشوار، دستاورد بزرگی برای کشور بود.

سفیر ایران نزد یونسکو گفت: یکی از بندهای این مصوبه مستقیماً به وزارت آموزش و پرورش مربوط است و از کشورهای عضو یونسکو می‌خواهد موضوع منشور کوروش و نقش ایران در شکل‌گیری نخستین بیانیه حقوق بشر و نخستین بیانیه تنوع فرهنگی را در کتاب‌های درسی خود مورد توجه قرار دهند

وی تأکید کرد: این موضوع از آمریکای لاتین تا نیوزیلند و دیگر کشورهای عضو یونسکو می‌تواند موجب افزایش دیده‌شدن تاریخ و تمدن ایران و ارتقای اعتبار بین‌المللی کشور شود.

 نمی‌خواهیم منشور کوروش فقط روی کاغذ بماند

پاکتچی درخواست مشخص خود از وزارت آموزش و پرورش را تهیه محتوای آموزشی درباره منشور کوروش برای کشورهای مختلف عنوان کرد و گفت: نمی‌توان نظام‌های آموزشی همه کشورهای جهان را یکسان دید؛ بنابراین بهتر است برای چند طیف مختلف کشورها، متن‌هایی در حد یک درس و متناسب با شرایط آموزشی آنها تهیه شود.

وی افزود: این محتوا در اختیار دفتر نمایندگی ایران قرار می‌گیرد تا با کشورهای مختلف وارد مذاکره شویم و اجرای این مصوبه را پیگیری کنیم

سفیر ایران نزد یونسکو تصریح کرد: هدف این است که مصوبه منشور کوروش صرفاً یک مصوبه روی کاغذ باقی نماند، بلکه در نظام‌های آموزشی کشورهای عضو یونسکو به یک اقدام عملی تبدیل شود.

پاکتچی بیان کرد: دفتر نمایندگی ایران آمادگی دارد کارشناسان وزارت آموزش و پرورش را در این مسیر همراهی کند، سوابق و اطلاعات مورد نیاز را در اختیار آنها قرار دهد و برای تهیه محتوای متناسب با کشورهای مختلف همکاری کند.