در ششمین نشست شورای سیاستگذاری هیئت اندیشهورز کمیسیون تخصصی توسعه آموزش عمومی قرآن کشور تاکید شد؛
توسعه آموزش عمومی قرآن با همافزایی دستگاهها و بهرهگیری از فناوریهای نوین/ ضرورت پایش اجرای سند آموزش عمومی قرآن و تقویت برنامههای آموزشی
تهران (پانا) - در ششمین نشست شورای سیاستگذاری هیئت اندیشهورز کمیسیون تخصصی توسعه آموزش عمومی قرآن کشور بر ضرورت تقویت آموزش حضوری قرآن، بازنگری و بهروزرسانی اسناد، پایش اجرای برنامهها و بهرهگیری از ظرفیت دستگاهها و فناوریهای نوین برای گسترش آموزش عمومی قرآن در جامعه تاکید شد.
به گزارش پانا، ششمین نشست شورای سیاستگذاری هیئت اندیشهورز کمیسیون تخصصی توسعه آموزش عمومی قرآن کشور امروز ۲۲ اردیبهشت ماه با حضور محمدرضا مسیبزاده؛ مشاور وزیر و دبیر کمیسیون توسعه آموزش عمومی قرآن کشور، میکائیل باقری؛ مدیرکل قرآن، عترت و نماز وزارت آموزش و پرورش، محمدمهدی بحرالعلوم؛ دبیر ستاد طرح ملی حفظ قرآن کریم، حجتالاسلام والمسلمین سیدجواد بهشتی، محمدتقی میرزاجانی؛ معاون آموزش، پژوهش و نظارت شورای عالی قرآن کریم، محمدعلی خواجهپیری؛ نماینده نهادهای قرآنی وابسته به دفتر مقام معظم رهبری،فرشته حشمتیان، مشاور وزیر آموزش و پرورش، رحمان دهقان؛ معاون نظارت راهبردی شورای توسعه فرهنگ قرآنی کشور، محمد صادقزاده معاون پرورشی و فرهنگی استان آذربایجان شرقی، احمد عابدینی، پیشکسوت حوزه برنامهریزی ومدیریت آموزش و پرورش، استاد یاراحمدی، استاد حسینیفر،دکتر فرزانه و برخی از پیشکسوتان حوزه قرآنی برگزار شد.
محمدرضا مسیبزاده در این نشست با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا گفت: خداوند را شاکر و سپاسگزاریم که بار دیگر توفیق خدمتگزاری به ساحت مقدس قرآن نصیب ما شده است و انشاءالله بتوانیم با انجام وظایفمان، برای مجموعه عزیزانی که در حوزه قرآن فعالیت میکنند، آحاد جامعه، دانشآموزان، فرهنگیان و همه کسانی که به نوعی دل در گرو قرآن دارند، اثرگذار باشیم. این شورا یک تغییر ماهوی پیدا کرده و به «شورای سیاستگذاری کمیسیون» نیز تبدیل شده است و بحمدالله برنامههای خوبی را دنبال میکند.
مسیبزاده به اقدامات کمیسیون توسعه آموزش عمومی قرآن کشور اشاره کرد و ادامه داد: طی دو سال گذشته، یعنی تقریبا از مهر سال ۱۴۰۳، فعالیتهای مختلفی را با نظر اساتید و پیشکسوتان قرآنی کشور آغاز کردیم. هر کاری که امروز مشاهده میکنید، حاصل راهنماییها و خرد جمعی استادانی است که در این مدت ما را همراهی کردند؛ چه حضوری و چه از طرق دیگر که ما به این همفکری و خرد جمعی به شدت معتقدیم.
وی با بیان اینکه نکته بسیار مهم این است که در کمیسیون دنبال کار اجرایی نیستیم؛ بلکه سیاستگذاری، هدایت، نظارت و پشتیبانی را مدنظر داریم، افزود: کارهای اجرایی باید از مسیرهای تعریفشده خود دنبال شود. در همین ایام جنگ و اتفاقاتی که بر کشور گذشت و باید یاد و خاطره همه شهدا، استادان و بزرگوارانی را که جان شریف خود را فدای اسلام، ایران و قرآن کردند، گرامی بداریم. در راس همه اینها مقام معظم رهبری، حضرت آیتالله خامنهای قرار دارند که توفیق داشتیم در ابتدای ماه مبارک رمضان به محضر ایشان برسیم. مراسم بسیار ویژهای بود و حال و هوای خاصی داشت. هیچکس انتظار نداشت آقا در جلسه حضور پیدا کنند، اما تشریف آوردند و فضای معنوی عجیبی ایجاد شد. همچنین برای سلامتی رهبر جوانمان، حضرت آقا مجتبی خامنهای، دعا میکنیم و امیدواریم به برکت وجود شریف ایشان، همه مسئولان، استادان و دلسوزان کشور بتوانند در مسیر خدمتگزاری به مردم و فعالیتهای قرآنی موفق باشند.
مشاور وزیر، قائم مقام رئیس و دبیر کمیسیون تخصصی توسعه آموزش عمومی قرآن کشور تصریح کرد: یکی از کارهایی که اکنون با همکاری پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در حال انجام است، «پایش سند» است که تقریبا به روزهای پایانی خود رسیده است. هدف این است که وضعیت اجرای سند در دستگاههای اجرایی را بررسی کنیم و ابتدا وضع موجود را بشناسیم. این پروژه حدود یکسال و نیم است که در حال انجام است و به دلیل برخی مسائل، مقداری به تاخیر افتاد، که انشاءالله در آینده نزدیک نهایی خواهد شد. مجمع مشورتی وزارت آموزش و پرورش نیز تشکیل شده و تاکنون چهار جلسه داشته است. تمام بخشهای وزارتخانه در سطح مدیرکل یا معاون مدیرکل در این مجمع نماینده دارند تا بتوانند با ظرفیت هایی که در اختیار دارند در برنامهها ما را همراهی کنند.
وی با بیان اینکه مجمع مشورتی توسعه آموزش عمومی قرآن دستگاههای اجرایی کشور نیز راهاندازی شده است، گفت: هنوز جلسهای برگزار نشده، اما نمایندگان معرفی و مکاتبات انجام شده است.
از دیگر اقدامات، تدوین پیشنویس بسته آموزشی «انس با قرآن» ویژه اوان کودکی است؛ موضوعی که سالها مغفول مانده بود و اکنون با حضور جناب استاد خواجهپیری و سایر عزیزان در حال پیگیری است.
مسیبزاده اظهار کرد: در حوزه اعتبارات، در بازه زمانی ۲۵ اسفند تا ۱۰ فروردین، بیش از ۳۸ میلیارد تومان به استانها ابلاغ شد؛ آن هم در شرایط خاص و دشوار کشور که با همراهی شورای توسعه فرهنگ قرآنی این اتفاق رقم خورد و خوشبختانه اعتبار مستقیم به دارالقرآنها و مجموعههای مصرفکننده رسید و در چرخه اداری گم نشد. کارگروه توسعه آموزش عمومی قرآن استانهای کشور نیز تشکیل شده که اتفاق بسیار مهمی است. تاکنون دو جلسه با دبیران و رابطان این کارگروهها برگزار شده و جناب آقای کاظمی وزیر محترم آموزش وپرورش و رئیس کمیسیون آموزش عمومی شخصا در این جلسات حضور یافتهاند.
وی درباره کارگروه معین استانهای کشور گفت: کارگروه معین استانهای کشور راهاندازی شده و استانها به پنج قطب تقسیم شدهاند؛ شامل فارس، مرکزی، خراسان رضوی، هرمزگان و آذربایجان شرقی که هدف از این اقدام،جریانسازی در حوزه قرآن است تا همه احساس مسئولیت کنند. همچنین در مناطق آموزش و پرورش نیز کارگروهها تشکیل شده و انشاءالله در نخستین جلسه کمیسیون آموزش عمومی قرآن، ارتباطی با حدود ۱۶ هزار مدیر قرآنی در سراسر کشور برقرار خواهد شد. در بخش هیئت اندیشهورزی نیز اکنون ۳۴۴ نفر از استادان قرآنی کشور عضو هستند و تاکنون ۱۰ جلسه بهصورت مجازی و برخط برگزار شده است. یکی از مهمترین خروجیهای آن، تهیه شیوهنامه برگزاری برنامههای ماه مبارک رمضان بود که با کمک جناب استاد باقری و سایر اعضا تدوین شد.
مشاور وزیر، قائم مقام رئیس و دبیر کمیسیون تخصصی توسعه آموزش عمومی قرآن کشور به فرمایشات وزیر آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: آقای وزیر سلام ویژه رساندند و تاکید کردند که در حوزه قرآن، با تمام توان آماده همراهی هستند. ما نیز خود را موظف به خدمت میدانیم و از شما استادان بزرگوار تقاضا داریم با راهنماییهای خود، ما را در مسیر سیاستگذاری و هدایت بهتر یاری کنید. در راستای گزارشی که برای آقای وزیر ارسال شده بود، درباره هیئت اندیشهورزی، ایشان چنین فرمودند: «الحق و الانصاف، تلاشها و مجاهدتهای ستاد و دبیرخانه کمیسیون بهخوبی مشهود و شایسته تقدیر است. برای رساندن پیامها به استانها و اطمینان از تحقق برنامهها در استانها، مناطق و دستگاههای اجرایی، نیازمند تمرکز بیشتر، شاخصهای ارزیابی دقیقتر و طراحی سازوکارهای مناسب هستیم که باید در هیئتهای اندیشهورز درباره آن اندیشه شود.»
حجتالاسلام والمسلمین سیدجواد بهشتی در این نشست به نکات کلیدی اشاره کرد و گفت: در جلسات کمیسیون کمتر به ارتباط و مناسبات میان سه حوزه آموزش، پژوهش و تبلیغی وترویجی پرداخته شده وارتباط اینها تعریف نشده، در حالی که این سه حوزه مکمل یکدیگر هستند. لازم است در جلسات آینده تاثیر و تاثر این سه حوزه بر یکدیگر با حضور نمایندگان نهادهای مرتبط مانند وزارت ارشاد و وزارت علوم بررسی شود.
بهشتی ادامه داد: یکی از مخاطبان مهم آموزش عمومی قرآن نهضت سوادآموزی است که به نظر میرسد آموزش قرآن در آن نسبت به گذشته کمرنگ شده است. بسیاری از سوادآموزان نهضت در سنین ۲۰ تا ۵۰ سال هستند و در واقع پدران و مادران دانشآموزان محسوب میشوند. از کمیسیون درخواست میشود وضعیت آموزش قرآن در نهضت سوادآموزی مورد بررسی جدی قرار گیرد.
وی افزود: پیشنهاد میشود یک سررسید قرآنی سالانه طراحی شود که در هر روز آن، متناسب با مناسبتهای ملی و دینی، بخشی از آیات قرآن درج شده باشد. چنین سررسیدی میتواند در اختیار معلمان، دانشآموزان، مربیان و عموم مردم قرار گیرد و به گسترش انس با قرآن کمک کند.
میکائیل باقری نیز در ادامه این نشست گفت: راهاندازی کارگروههای استانی باعث ایجاد یک گفتمان درباره کمیسیون آموزش عمومی قرآن در استانها شده است. امروز مدیران استانها و روسای مناطق میدانند کمیسیون چیست و چه وظیفهای دارد و همین آگاهی خود یک گام رو به جلو است.
باقری با بیان وفاق ایجاد شده در بخش های مختلف وزارت آموزش و پرورش در خصوص طرح ملی اتقان اظهار کرد: اجرای این طرح در ابتدا در پنج استان آغاز شد و اکنون در هجده استان در حال اجرا است.
وی افزود: اگر شرایط جنگ پیش نمیآمد، حداقل سی هزار آموزگار دوره ۷۲ ساعته آموزشی را میگذراندند. در هر استان متناسب با تعداد آموزگاران، مدرس و ناظر تعیین شده که اغلب از قاریان بینالمللی هستند. برای این مدرسان دوره توجیهی دو روزه برگزار شد تا با شیوه اجرای برنامه آشنا شوند. در اجرای این برنامه تاکید بر کیفیت آموزش است و صرفا به دنبال افزایش آمار و کار کمی نیستیم.
مدیرکل قرآن، عترت و نماز وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه یکی از برنامههای در حال اجرا تدوین اهداف آموزش قرآن در دوره پیشدبستانی است که در مراحل پایانی قرار دارد، گفت: برنامه دیگر تدوین و تالیف یک بسته آموزش عمومی قرآن برای افراد بالای ۱۸ سال خارج از نظام رسمی مدرسه است. این کتاب میتواند مبنای آموزش قرآن در نهادهایی مانند ارتش، سپاه، کارخانهها و سایر دستگاهها قرار گیرد. سند آموزش عمومی قرآن دارای ۵۲ اقدام مشخص همراه با شناسنامه اقدام است. در شناسنامه هر اقدام مسئول اجرا، همکاران، زمانبندی، اعتبار، شیوه اجرا و نحوه ارزیابی مشخص شده است.
وی ادامه داد: بازه زمانی اجرای بسیاری از این اقدامات تا حدود سال ۱۳۹۹ یا ۱۴۰۰ تعریف شده بود. پیشنهاد این است که نقشه راه و شناسنامه اقدامات سند آموزش عمومی قرآن دوباره بهروزرسانی شود. در این بازنگری اقدامات انجامشده مشخص و اقدامات انجامنشده همراه با دلایل آن بررسی شود.
محمدمهدی بحرالعلوم با بیان اینکه فعالیتهای کمیسیون منظمتر شده و تعامل و هماهنگی میان افراد موثر بیشتر شده وکاملا مشهود است که میتواند به رشد و توسعه منجر شود، گفت: سند راهبردی آموزش عمومی قرآن کشور باید محور اصلی سیاستگذاری و تصمیمگیریها قرار بگیرد. بسیاری از موضوعاتی که در جلسات مطرح میشود در خود سند پیشبینی شده است. در صورت نیاز، سند میتواند تصحیح، تکمیل یا اصلاح شود، اما اصل این است که مبنای حرکت قرار گیرد. در سند، سیاستها، راهبردها، اقدامات و حتی شناسنامه اقدامات مشخص شده است.
بحرالعلوم با بیان اینکه آموزشوپرورش مهمترین و محوریترین عضو کمیسیون آموزش عمومی قرآن است، اظهار کرد: با این حال، کمیسیون آموزش عمومی قرآن دارای حدود ۲۰ تا ۲۵ عضو از دستگاههای مختلف کشور است. دستگاههایی مانند سازمان تبلیغات اسلامی، شورای عالی قرآن، سازمان اوقاف و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این حوزه نقش دارند. لازم است توازن بین توجه به آموزشوپرورش و سایر دستگاهها برقرار شود.
وی افزود: بسیاری از اقداماتی که در سند آمده مربوط به دستگاههایی خارج از آموزشوپرورش مانند وزارت علوم و سایر نهادها است. لازم است ارتباط و هماهنگی میان کمیسیون آموزش عمومی قرآن و دستگاههای مختلف تقویت شود. در تصمیمگیریها باید نگاه فراسازمانی و ملی حاکم باشد. در ابتدای دوره مسئولیت، دکتر کاظمی نیز بر تقویت ارتباط با سایر دستگاهها تاکید کردهاند.
در ادامه این نشست نیز پیشکسوتان حوزه قرآن کریم بر ضرورت آموزش قرآن، بازنگری در اسناد و اولویتها، استفاده از ظرفیت خانوادهها، مدارس، دستگاهها و مدرسان و نیز بهرهگیری از هوش مصنوعی برای گسترش آموزش عمومی قرآن تاکید کردند. همچنین با اشاره به لزوم نتیجهمحوری، پایش دقیق اجرای سند، استمرار طرحهای موفق و تقویت همکاری میان نهادها، خواستار آن شدند که برنامههای قرآنی از سطح گزارش و فرایند عبور کرده و با شاخصهای روشن، به جریانسازی موثر و پایدار در جامعه منجر شود.
زهرا محمدپور
ارسال دیدگاه