مراقب سلامت نمونه از ناحیه ۳ تبریز:
مراقبت با آموزشهای خلاق سلامت در مدارس محقق میشود
بخش نهم از سلسله گفتوگو با معلمان نمونه استان سال ۱۴۰۵
آذربایجان شرقی (پانا) - مراقب سلامت مدارس نمونه سال ۱۴۰۵ گفت: تمرکز اصلی من در مدرسه بر ارتقای سلامت جسمی و روانی دانشآموزان است؛ جایی که پیشگیری را نه فقط با آموزش تئوری، بلکه با بازی، نمایش و تجربههای مشارکتی دنبال میکنم.
آموزشوپرورش تنها مأمن یادگیری درس و دانش نیست؛ بلکه پایگاهی برای شکلدادن به نسل سالم، آگاه و مسئولیتپذیر است. مراقبان سلامت در مدارس با ترکیب تخصص پزشکی، روانشناسی و مهارت ارتباط با کودکان، نقش اصلی را در حفظ و ارتقای سلامت دانشآموزان دارند.
در هفته بزرگداشت مقام معلم، خبرگزاری پانا با «فاطمهسادات سعید» ـ مراقب سلامت مدارس در تبریز که بعنوان معلم نمونه در سال ۱۴۰۵ از ناحیه ۳ تبریز معرفی شده، گفتوگویی انجام داده است. او درباره چالشها، برنامهها و تجربههای کاریاش در مسیر تأمین سلامت دانشآموزان سخن گفته است.
مهمترین اولویتهای شما در حوزه بهداشت و سلامت دانشآموزان در سال گذشته چه بوده است؟
مهمترین اولویت من در حوزه سلامت دانشآموزان، پیشگیری از طریق آموزش جذاب و کاربردی است. معتقدم اگر دانشآموز مفهوم درستِ بهداشت فردی، تغذیه سالم و مراقبت از خودش را با زبان ساده و شاد یاد بگیرد، بسیاری از مشکلات آینده اصلاً شکل نمیگیرند.
سعی کردهام آموزشها را از حالت خشک و تئوری خارج کنم و با استفاده از ماکت، بازی، نمایش، عروسک و فعالیتهای گروهی، یادگیری سلامت را برای بچهها لذتبخش کنم. در کنار آن، پیگیری دقیق غربالگریها، توجه به تغذیه سالم و شناسایی زودهنگام مشکلات جسمی یا رفتاری از دیگر اولویتهاست. در نهایت هدف اصلی، توانمندسازی دانشآموز برای مراقبت از خودش در طول زندگی است.
چه برنامههایی برای پیشگیری از بیماریهای شایع در مدارس اجرا کردهاید؟
برای پیشگیری از بیماریهای شایع، تمرکز ما بر آموزش و تشخیص زودهنگام بوده است. در مورد شپش، با آموزش بهداشت فردی، انجام معاینات دورهای، شناسایی سریع موارد و همکاری خانوادهها و مراکز بهداشتی توانستیم وضعیت را کنترل کنیم.
برای کنترل بیماریهای فصلی مانند آنفلوآنزا نیز رعایت بهداشت دستها، تهویه مناسب کلاسها، آموزش رفتار صحیح هنگام سرفه و عطسه، و تغذیه سالم را به دانشآموزان یاد دادیم. نتیجه این اقدامات ساده ولی مستمر، کاهش محسوس شیوع بیماریها در مدرسه بود.
چگونه وضعیت سلامت جسمی و روانی دانشآموزان را پایش و ارزیابی میکنید؟
معاینات دورهای و غربالگریها اساس پایش سلامت دانشآموزان هستند. هر سه ماه یکبار معاینه پدیکلوزیس انجام میدهیم، قد و وزن را اندازهگیری کرده و شاخص توده بدنی (BMI) و نمودار رشد را ثبت میکنیم.
غربالگری بینایی، دهانودندان و سایر بررسیهای سلامت نیز بهصورت منظم انجام میشود و موارد دارای مشکل بلافاصله برای بررسی تخصصی به مراکز درمانی ارجاع داده میشوند تا هیچ موردی بدون پیگیری نماند.
در مواجهه با موارد اورژانسی یا حوادث مدرسه چه اقداماتی انجام میدهید؟
اولین گام حفظ آرامش محیط است. سپس کمکهای اولیه انجام میشود؛ مثل پانسمان زخمهای سطحی یا کنترل خونریزیهای کوچک. همزمان وضعیت دانشآموز ارزیابی شده و با والدین تماس گرفته میشود. در موارد جدیتر، هماهنگی لازم برای انتقال به مرکز درمانی انجام میگیرد.
مدیریت استرس دانشآموز و ایجاد حس امنیت برای او بسیار مهم است. تمامی حوادث نیز بهطور کامل ثبت و گزارش میشوند تا روند پیگیری شفاف باشد.
همکاری شما با والدین و معلمان برای ارتقای سلامت دانشآموزان چگونه شکل میگیرد؟
ارتقای سلامت بدون همکاری خانواده و معلمان ممکن نیست. برای همین، جلسات آموزشی با اولیا برگزار میکنیم، پیامهای بهداشتی ارسال میکنیم و آنان را در جریان وضعیت سلامت فرزندشان قرار میدهیم.
با هماهنگی معلمان، آموزشهای بهداشتی را در قالب فعالیتهای کلاسی و مناسبتهای مدرسه اجرا میکنیم تا دانشآموزان هم در مدرسه و هم در خانه رفتارهای سالم را تمرین کنند.
چه چالشهایی در اجرای برنامههای بهداشتی مدرسه دارید؟
نداشتن ساعت ثابت در برنامه هفتگی مدارس برای آموزش بهداشت از چالشهای اصلی ماست. بیشتر مواقع با معلمان هماهنگ میکنیم تا بخشی از زمان درس را در اختیار ما بگذارند. با توجه به اهمیت موضوع و گستردگی محتوای آموزشی، اختصاص زمان مشخص برای آموزش بهداشت میتواند اثربخشی برنامهها را چند برابر کند.
یک تجربه تأثیرگذار شما در کمک به سلامت دانشآموزان چه بوده است؟
یکی از تجربههای فراموشنشدنی برای من، شناسایی مشکل بینایی یک دانشآموز در جریان معاینات مدرسه بود. خانواده از این مسئله بیاطلاع بودند، اما پس از ارجاع و درمان، هم وضعیت تحصیلی دانشآموز بهتر شد و هم اعتمادبهنفسش افزایش یافت. دیدن چنین تغییراتی برای من یادآور این نکته است که مراقبت سلامت در مدرسه میتواند مسیر زندگی یک کودک را تغییر دهد.
برای افزایش آگاهی دانشآموزان درباره مراقبتهای بهداشتی چه آموزشهایی ارائه میدهید؟
آموزشها را ساده، جذاب و عملی طراحی میکنیم؛ از آموزش بهداشت فردی و شستوشوی صحیح دستها تا تغذیه سالم، پیشگیری از بیماریها و مراقبت از دهانودندان. سعی میکنیم این آموزشها فقط گفتاری نباشند و با بازی، پوستر، نمایش و فعالیتهای گروهی همراه شوند تا یادگیری برای دانشآموزان ماندگار شود.
وضعیت تغذیه و سلامت عمومی دانشآموزان منطقه را چگونه ارزیابی میکنید؟
پایشهای دورهای رشد شامل اندازهگیری قد و وزن، رسم نمودار BMI و بررسی روند رشد انجام میشود. یکی از چالشهای منطقه، تغییر سبک زندگی و مصرف زیاد تنقلات ناسالم است؛ موضوعی که موجب افزایش چاقی یا اضافهوزن در برخی دانشآموزان شده است.
به همین دلیل علاوه بر پایشها، بر آموزش تغذیه سالم و جایگزینی میانوعدههای مفید تمرکز داریم. در موارد مشاهده چاقی یا کمبود وزن، با خانوادهها هماهنگی و در صورت نیاز ارجاع تخصصی صورت میگیرد تا رشد دانشآموز در مسیر مطلوب ادامه یابد.
چشمانداز شما برای بهبود خدمات سلامت مدرسه در سال آینده چیست؟
هدف من این است که آموزشهای سلامت در مدرسه فراگیرتر و مؤثرتر اجرا شود. میخواهم آموزشها را با روشهای خلاقانهتر و مشارکت بیشتر دانشآموزان، معلمان و خانوادهها دنبال کنم. همزمان غربالگریها و پایشهای منظمتر و دقیقتر انجام شود تا مشکلات احتمالی در همان مراحل اولیه شناسایی و مدیریت شوند.
چشمانداز نهاییام این است که مدرسه به محیطی تبدیل شود که در آن سلامت جسمی و روانی دانشآموزان بیش از هر زمان در اولویت قرار گیرد.
ارسال دیدگاه