دبیر نمونه از ناحیه ۳ تبریز:
تربیت پنهان مهمترین اثر معلم در زندگی دانشآموزان است
آذربایجان شرقی (پانا) - دبیر فرهنگ و هنر ناحیه ۳ تبریز با ۲۷ سال سابقه تدریس معتقد است که آنچه بیش از هر چیز در تربیت دانشآموزان اثر میگذارد «تربیت پنهان» است؛ یعنی همان الگویی که دانشآموزان در رفتار و منش معلم خود میبینند. او میگوید کلاس هنر زمانی موفق است که به یک فضای تعاملی، خلاق و تجربهمحور تبدیل شود.
هفته گرامیداشت مقام معلم، فرصت مناسبی است تا از تلاشهای معلمان دلسوزی یاد کنیم که سالها از عمر خود را صَرف تعلیم و تربیت نسل آینده کردهاند. در همین راستا، خبرگزاری پانا گفتوگویی با فریبا محمدی، دبیر فرهنگ و هنر مدارس دوره اول متوسطه در تبریز ترتیب داده است.
محمدی دارای مدرک کارشناسی ارشد گرافیک از دانشگاه تبریز و ۲۷ سال سابقه تدریس در آموزش و پرورش است. او فعالیت حرفهای خود را از شهر خواجه در توابع هریس آغاز کرد و پس از چهار سال تدریس در آن منطقه، از سال ۱۳۸۴ به آموزش و پرورش تبریز پیوست. وی علاوه بر تدریس، در حوزههای داوری جشنوارههای علمی و هنری، همکاری با سازمان دانشآموزی و فعالیت در خبرگزاری پانا نیز حضور داشته است.
خانم محمدی، برای جذابتر شدن کلاس فرهنگ و هنر چه روشهایی را به کار میبرید؟
رشته من ماهیتی تعاملی دارد و دانشآموزان معمولاً به فعالیتهای عملی مانند نقاشی، کاردستی و کارهای خلاقانه علاقه زیادی نشان میدهند. به همین دلیل تلاش میکنم کلاس را از حالت خشک و رسمی خارج کنم. در کلاس ما گاهی موسیقیهای ملایم و بدون کلام یا موسیقی سنتی پخش میشود تا فضای کار برای دانشآموزان دلنشینتر شود.
از سوی دیگر، کلاس را به صورت تعاملی اداره میکنم. برای دانشآموزان مسئولیتهایی مانند همیار، فنیار و مسئول کارگاه تعریف میکنیم. دانشآموزان از ابتدای سال با وظایف خود آشنا میشوند و تا پایان سال تحصیلی در همان چارچوب فعالیت میکنند. این کار باعث میشود حس مسئولیتپذیری و مشارکت در کلاس تقویت شود.
چه افرادی بیشترین تأثیر را در مسیر حرفهای شما داشتهاند؟
در طول مسیر حرفهای خود از بسیاری از استادان و معلمان بزرگ تأثیر گرفتهام و نام بردن از همه آنها دشوار است. با این حال، برخی از چهرهها مانند استاد میرحمایت میرزاده، استاد محمدعلی کشاورز، دکتر حسین اسکندری، استاد محمدعلی فربود و همچنین زندهیاد محمد خالقی از جمله کسانی بودند که در شکلگیری نگاه حرفهای من به آموزش نقش مهمی داشتند.
مهمترین چالش دوران تدریس شما چه بوده است؟
متأسفانه درس هنر در بسیاری از مواقع در حاشیه قرار گرفته است. در برخی نگاهها، این درس از نظر اهمیت آموزشی در رتبههای پایینتر قرار میگیرد و حتی برخی اولیا نیز ارزش واقعی آن را به خوبی درک نکردهاند و بیشتر انتظار نمره بالا دارند.
در حالی که هنر نقش بسیار مهمی در رشد خلاقیت، شناخت زیبایی و تقویت مهارتهای ذهنی و عاطفی دانشآموزان دارد و نباید به عنوان یک درس فرعی تلقی شود.
اگر به ابتدای مسیر حرفهای خود بازگردید، چه تغییری ایجاد میکنید؟
قطعاً برای ایجاد کارگاههای تخصصی هنر در مدارس بیشتر تلاش میکردم. در سالهای گذشته بارها گفته میشد که امکانات یا بودجه کافی وجود ندارد و ما هم ناچار با همان شرایط ادامه دادیم. اما بعدها فهمیدم که میتوان از طریق مشارکتهای مردمی و کمک خیرین این فضاها را ایجاد کرد.
دانشآموز زمانی بهتر یاد میگیرد که تجربه عملی داشته باشد. برای مثال، درباره رنگ هرچقدر صحبت کنیم تا زمانی که دانشآموز خودش رنگ را لمس و تجربه نکند، درک عمیقی از آن نخواهد داشت.
شما چگونه تلاش میکنید در زندگی دانشآموزان نقش مثبتی داشته باشید؟
به نظر من بخش مهمی از آموزش، تربیت پنهان است. یعنی دانشآموزان بیشتر از آنچه ما میگوییم، از رفتار و منش ما یاد میگیرند. اگر معلم در کلاس صداقت، عدالت، نظم و وجدان کاری داشته باشد، این ویژگیها به طور طبیعی به دانشآموزان منتقل میشود.
حتی رعایت عدالت در نگاه کردن به دانشآموزان یا توجه برابر به آنها میتواند پیام تربیتی داشته باشد. همچنین سعی میکنم رفتارهای مثبت را همان لحظه تشویق کنم. مثلاً اگر دانشآموزی در کلاس به دیگری کمک کند یا کاری مثبت انجام دهد، همانجا با یک تشویق ساده یا هدیه کوچک از او قدردانی میکنم. این کارها هرچند کوچک به نظر میرسند، اما در شکلگیری شخصیت دانشآموزان تأثیرگذارند.
معلمی برای شما چه معنایی دارد؟
معلمی مسیری پر از خاطره و تجربه است. تقریباً هر روز کلاس درس میتواند خاطرهای تازه بسازد. برای من، معلمی تنها انتقال دانش نیست؛ بلکه فرصتی است برای پرورش خلاقیت، اخلاق و انسانیت در نسل آینده.
ارسال دیدگاه