معلم نمونه استانی آذربایجان شرقی:
در کلاس من همه برای مسیر یادگیری شریکاند
بخش ششم از سلسله گفتوگو با معلمان نمونه استان سال ۱۴۰۵
تبریز (پانا) - هنرآموز نمونه حسابداری و سرگروه درسپژوهی آذربایجان شرقی با ۱۶ سال سابقه تدریس میگوید: در کلاس احساس ریاست ندارم؛ سعی میکنم فضای درس را به محیطی صمیمی و مهارتمحور تبدیل کنم تا هنرجو برای زندگی حرفهای آماده شود، نه فقط برای امتحان.
به مناسبت هفته گرامیداشت مقام معلم، پای گفتوگوی صمیمی با «فاطمه حقهشترودی» معلم نمونه استانی از ناحیه ۲ تبریز نشستیم؛ هنرآموز رشته حسابداری در هنرستانهای استان آذربایجان شرقی که علاوه بر تدریس، به عنوان سرگروه حسابداری و سرگروه درسپژوهی استان نیز فعالیت میکند. او با سابقه ۱۶ سال تدریس و تجربه کاری به عنوان حسابدار در یکی از شرکتهای معتبر تبریز، توانسته است کلاس درس خود را به محیطی پویا، جذاب و مهارتمحور تبدیل کند؛ فضایی که در آن، دانشآموز نقش اصلی را دارد و معلم تسهیلگر یادگیری است.
رابطه من با هنرجویان، بیشتر شبیه مادر و خواهر بزرگتر است
حقهشترودی در توضیح شیوه تعامل خود با هنرجویان، از صمیمیت و حذف فاصلههای رسمی در کلاس میگوید: «رشتههای هنرستانی ذاتاً جذاب هستند، اما اگر رابطه معلم و هنرجو خشک و از بالا به پایین باشد، همان جذابیت هم از بین میرود. من در کلاس هیچوقت احساس ریاست به دانشآموزان ندارم. چیدمان کلاس را طوری تنظیم میکنم که بچهها حس نکنند کسی رئیس است و بقیه زیردست او هستند. سعی میکنم با بچهها مثل مادر یا خواهر بزرگتر رفتار کنم؛ اگر میبینم خستهاند، به آنها فشار نمیآورم، اما وقتی آمادهاند، با جدیت کامل پیش میرویم.»
این هنرآموز نمونه معتقد است همین صمیمیت، زمینهساز اعتماد و انگیزه میشود و ادامه میدهد: «دانشآموزانم مسائل کوچک و بزرگ خود را با من در میان میگذارند. در حد توان کمک میکنم و اگر لازم باشد، آنها را به مشاور مدرسه ارجاع میدهم. خوشبختانه تا امروز دانشآموز کاملاً بیانگیزه نداشتهام؛ خیلیها با دیدن فعالیت و پیشرفت همکلاسیهای خود، خودبهخود به شوق آمدهاند.»
از نمایش و شبیهسازی تا هوش مصنوعی؛ کلاس باید زنده و کاربردی باشد
حقهشترودی در بخش دیگری از گفتوگو به روشهای نوین تدریس خود اشاره میکند؛ روشهایی که به گفته او، کلاس حسابداری را به «کارگاه مهارت و زندگی» نزدیک میکند و میگوید: «در تدریس از نمایش، حل مسئله به صورت پروژهمحور، کار تیمی، خودارزیابی و دیگرارزیابی و مسابقات گروهی استفاده میکنم. این کارها باعث میشود کلاس خستهکننده نباشد. هنرجویان ما حدود ۸ ساعت در مدرسه هستند، اما بارها پیش آمده که زنگ آخر متعجب میشوند و میگویند فکر میکردیم هنوز زنگ دوم یا سوم است.»
او یکی از تجربههای جذاب خود را اینگونه روایت میکند: «یک بار محیط هموارگردانی را در کلاس شبیهسازی کردم. با بچهها قرارداد بستیم و آنها بر اساس میزان فعالیت و کار خود، مزدشان را به شکل نمره میگرفتند. این یک نمایش آموزشی بود که باعث شد مفاهیم در ذهنشان ماندگار شود. استقبال فوقالعادهای داشت. امسال هم با وجود غیرحضوری شدن بخشهایی از آموزش، تلاش میکنم شکل آنلاین این شبیهسازی را اجرا کنم.»
این معلم نمونه تأکید میکند که آمادهسازی هنرجویان برای آینده شغلی و کنکور، هر دو برای او اهمیت دارد و میافزاید: «هنرجویان هنرستان امتحان نهایی ندارند، اما من در حین تدریس، سوالات کنکور را مطرح میکنم. هم روشهای مفصل و گامبهگام را آموزش میدهم و هم راهحلهای میانبر را. از هنرجویان میخواهم نکات کلیدی را در حاشیه کتابهایشان بنویسند تا در زمان مرور، هم سریعتر جمعبندی کنند و هم از نظر ذهنی نظم داشته باشند.»
حقهشترودی همچنین از فناوری و هوش مصنوعی در کلاس بهره میبرد و توضیح میدهد: «در تدریس از پاورپوینت و ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنم. از هنرجویان میخواهم با کمک هوش مصنوعی، پوستر یا تصاویر مرتبط با مباحث درسی طراحی کنند. این کار برای آنها جذاب است و برای من فرصتی است تا خلاقیت و درکشان از موضوع را بسنجیم.»
کار تیمی، شرط اول مهارتآموزی است؛ نباید طرحها را نیمهکاره رها کنیم
این هنرآموز نمونه، کار تیمی را محور اصلی کلاسهای خود میداند و میگوید: «مهارتآموزی تخصصی، ناگزیر باید در کلاس اتفاق بیفتد و شرط اول آن، کار گروهی است. من در کلاس همیشه روی کار تیمی تأکید میکنم؛ چون در محیط واقعی کار هم هیچکس تنها نیست و باید بتواند در یک تیم، مسئولیت بپذیرد و تعامل کند.»
حقهشترودی نقش گروههای آموزشی را در رشد حرفهای معلمان بسیار پررنگ توصیف میکند: «به عنوان سرگروه حسابداری و سرگروه درسپژوهی استان، تعامل با گروههای آموزشی تأثیر زیادی در ارتقای علمی من داشته است. شرکت در مسابقات، جشنوارهها و المپیادها باعث میشود دائم در حال یادگیری و بهروزرسانی باشیم. اگر همکاران تعامل بیشتری با گروههای آموزشی داشته باشند، قطعاً موفقتر خواهند بود.»
او در عین حال به ضعف کار گروهی در سطح استان نیز انتقاد دارد: «بعضی مشکلات را نباید فقط در نظام آموزشی جستوجو کرد؛ باید به خودمان هم برگردیم. متأسفانه در استان ما در کار گروهی ضعیف هستیم. طرحهایی مثل درسپژوهی خوب شروع میشود، اما گاهی تا نیمه راه میرود و رها میشود. اگر همکاران جدیتر با درسپژوهی و کار گروهی پیش بروند، مطمئنم کیفیت تدریس آنها بهطور چشمگیری بهتر خواهد شد.»
حقهشترودی در پایان گفتوگو، نگاه خود به معلمی را چنین خلاصه میکند: «معلمی برای من یعنی همراهی با بچهها در مسیر ساختن آیندهشان. اگر کلاس را به کارگاه مهارت و زندگی تبدیل کنیم، آن وقت میتوانیم مطمئن باشیم که اثرمان در زندگی آنها ماندگار خواهد شد.»
ارسال دیدگاه