پانا از مسیر تحول نهضت سواد آموزی گزارش میدهد:
تحول در نهضت سوادآموزی؛ حرکت از آموزش خواندن و نوشتن به سوی یادگیری مادامالعمر
تهران (پانا ) - سازمان نهضت سوادآموزی با تدوین طرح تحول و ارائه مطالعات آن به شورای عالی آموزشوپرورش، در مسیر بازتعریف مأموریتها و اصلاح ساختار خود قرار گرفته است؛ تحولی که با تأکید بر توسعه سوادهای جدید، تربیت تسهیلگران حرفهای، گسترش مراکز یادگیری محلی و توانمندسازی بزرگسالان، به دنبال عبور از آموزشهای سنتی و حرکت به سمت یادگیری مستمر و پاسخگویی به نیازهای جامعه امروز است.
به گزارش پانا، سوادآموزی در نظام تعلیم و تربیت کشور، از جمله مأموریتهایی است که در طول سالهای گذشته نقش مهمی در گسترش فرصتهای آموزشی و کاهش بیسوادی ایفا کرده است. با این حال، تغییر نیازهای جامعه، گسترش فناوریهای نوین و ضرورت برخورداری افراد از مهارتهای متناسب با زندگی امروز، موجب شده است بازنگری در مأموریتهای این حوزه بیش از گذشته اهمیت پیدا کند.
در چنین شرایطی، وزارت آموزشوپرورش با پیگیری برنامه تحول در سازمان نهضت سوادآموزی، به دنبال ایجاد تغییراتی در ساختار، مأموریتها و شیوههای اجرایی این سازمان است؛ تغییری که هدف آن صرفاً افزایش آمار باسوادان نیست، بلکه توسعه توانایی افراد برای حضور آگاهانه و مؤثر در زندگی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است.
تغییر مأموریت نهضت سوادآموزی متناسب با نیازهای امروز جامعه
علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، درباره ضرورت تحول در نهضت سوادآموزی، بر بازنگری در مأموریتها و ساختار این سازمان تأکید کرده و خواستار طراحی نقشه راهی متناسب با نیازهای امروز و آینده نظام تعلیم و تربیت شده است.
از نگاه وزیر آموزشوپرورش، نهضت سوادآموزی برای ادامه اثربخشی خود باید ضمن حفظ فعالیتهای جاری و استمرار کلاسهای سوادآموزی، به سمت بازآفرینی مأموریتها و استفاده از ظرفیتهای جدید حرکت کند.
این رویکرد به معنای عبور از تعریف محدود سواد، یعنی توانایی خواندن و نوشتن، و توجه به ابعاد گستردهتری از سواد است؛ ابعادی که مهارت استفاده از فناوری، توانایی تشخیص اطلاعات صحیح از نادرست، درک مسائل اجتماعی و برخورداری از مهارتهای مورد نیاز زندگی را نیز شامل میشود.
کاظمی همچنین بر بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها، صاحبنظران تعلیم و تربیت، پیشکسوتان نهضت سوادآموزی و تجربیات بینالمللی برای تدوین نقشه راه جدید تأکید کرده است.
طرح تحول نهضت سوادآموزی در آستانه تصمیمگیری
در ادامه این رویکرد، علی سعیدی، معاون وزیر آموزشوپرورش و رئیس سازمان نهضت سوادآموزی، از ارائه مطالعات طرح تحول این سازمان به شورای عالی آموزشوپرورش خبر داده است.
بر اساس اظهارات وی مطالعات طرح تحول با تأکید و دستور رئیسجمهور و با بهرهگیری از مطالعات تطبیقی تهیه شده و اکنون در آستانه تصمیمگیری در شورای عالی آموزشوپرورش قرار دارد.
ارائه این طرح به شورای عالی آموزشوپرورش را میتوان یکی از مراحل مهم در مسیر بازتعریف جایگاه و مأموریتهای نهضت سوادآموزی دانست؛ چراکه اجرای برنامههای جدید، نیازمند تعیین چارچوبهای مشخص، اصلاح ساختارهای موجود و ایجاد هماهنگی میان بخشهای مختلف نظام آموزشی است.
سعیدی با اشاره به گستردگی و تنوع مأموریتهای سازمان، بر ضرورت برخورداری از مدیریتی پویا، منعطف و میدانی تأکید کرده است؛ رویکردی که میتواند زمینه استفاده بیشتر از ظرفیت استانها، کارشناسان و مشارکتهای مردمی را فراهم کند.
توسعه مراکز یادگیری محلی؛ فراتر از آموزش پایه
یکی از محورهای مورد توجه در برنامه تحول نهضت سوادآموزی، توسعه مراکز یادگیری محلی است.
این مراکز میتوانند با ارائه آموزشهای متناسب با نیازهای افراد در مناطق مختلف، زمینه دسترسی بزرگسالان به فرصتهای یادگیری را فراهم کنند. در این رویکرد، سوادآموزی تنها به آموزش مهارتهای پایه محدود نمیشود و توانمندسازی افراد برای بهبود کیفیت زندگی و افزایش مشارکت اجتماعی نیز مورد توجه قرار میگیرد.
توسعه این مراکز همچنین میتواند زمینه استفاده از ظرفیتهای محلی، مشارکت نهادهای اجتماعی و همکاری دستگاههای مختلف را در برنامههای سوادآموزی تقویت کند.
تربیت تسهیلگران حرفهای؛ گامی برای ارتقای کیفیت آموزش
تربیت تسهیلگران حرفهای از دیگر محورهایی است که رئیس سازمان نهضت سوادآموزی در تشریح برنامههای تحولی این سازمان بر آن تأکید کرده است.
در این رویکرد، نقش آموزشدهندگان و تسهیلگران فقط به انتقال محتوای آموزشی محدود نیست، بلکه شناسایی نیازهای یادگیری، ارتباط مؤثر با مخاطبان، ایجاد انگیزه برای ادامه آموزش و همراهی با افراد در مسیر توانمندسازی نیز اهمیت پیدا میکند.
توجه به این موضوع میتواند به افزایش کیفیت آموزشها و متناسبسازی برنامههای سوادآموزی با شرایط سنی، اجتماعی و فرهنگی مخاطبان کمک کند.
استفاده از تجربه کشورهای دیگر برای طراحی الگوی جدید سوادآموزی
بررسی تجربه ۳۵ کشور در حوزه سوادآموزی و آموزش بزرگسالان نیز از دیگر محورهای مطرحشده در مسیر تحول این سازمان است.
یکی از نکات مهم در این مطالعات، توجه به این واقعیت است که کاهش بیسوادی مطلق به معنای پایان مأموریت نظام سوادآموزی نیست؛ چراکه جوامع همواره با نیازهای جدید آموزشی مواجه هستند و افراد برای حضور مؤثر در زندگی امروز به یادگیری مهارتهای تازه نیاز دارند.
بر همین اساس، حرکت به سمت ایجاد سکوی ملی یادگیری بزرگسالان و توسعه فرصتهای یادگیری مستمر، از جمله رویکردهایی است که در مباحث مربوط به آینده نهضت سوادآموزی مورد توجه قرار گرفته است.
آینده نهضت؛ از سواد پایه تا توانمندسازی اجتماعی
آنچه از اظهارات وزیر آموزشوپرورش و رئیس سازمان نهضت سوادآموزی برمیآید، نشاندهنده تلاش برای تغییر نگاه به مأموریت این سازمان است؛ نگاهی که در آن سوادآموزی نه یک فعالیت محدود و مقطعی، بلکه فرآیندی مستمر برای افزایش توانمندی افراد در طول زندگی تلقی میشود.
در این مسیر، حفظ دستاوردهای گذشته در کاهش بیسوادی، اصلاح ساختار مدیریتی، توسعه مراکز یادگیری محلی، تربیت تسهیلگران حرفهای و استفاده از فناوریهای نوین، میتواند زمینهساز شکلگیری الگوی جدیدی از آموزش بزرگسالان در کشور باشد.
از سوی دیگر، موفقیت این تحول به چگونگی تبدیل سیاستها و برنامههای تدوینشده به اقدامات اجرایی، تأمین منابع مورد نیاز، مشارکت دستگاههای مرتبط و فراهم شدن فرصتهای آموزشی برابر برای گروههای مختلف جامعه وابسته است.
سازمان نهضت سوادآموزی اکنون در مسیری قرار گرفته است که میتواند با تکیه بر تجربه چند دهه فعالیت آموزشی و بهرهگیری از رویکردهای نوین، نقش گستردهتری در توسعه سرمایه انسانی کشور ایفا کند؛ مسیری که در آن هدف نهایی، تنها باسواد کردن افراد نیست، بلکه فراهم کردن زمینه یادگیری، رشد و توانمندسازی مستمر آنان است.
ارسال دیدگاه