«سرخ و سیاه»؛ قصه دلدادگانی که سهمشان از عشق، ناکامی است
روایت دلدادگانی که سهمشان از زندگی ناکامی است
تهران (پانا) - در بزنگاهها، در شرایط سخت و در لحظات تاریک، عشق بزرگترین قربانی مراودات انسانی است و البته نادیدهترین و کماهمیتترین آنها. در میانه تقلا برای زنده ماندن و زندگی کردن چه کسی است که به دلدادگی اهمیت دهد؟ در زمانه بیماری، آوارگی و گرسنگی چه کسی است که سخن از دوست داشتن به میان آورد؟ وقتی تمام توان آدمها صرف عبور از یک روز و رسیدن به روز بعد میشود، عشق به امری غیرضروری تبدیل میشود. با همه اینها عشق همچنان گمشده انسانهاست چیزی که حتی در تاریکترین روزگار نیز از جستوجوی آن دست نمیکشند.
آیدا پناهنده در سریال جدیدش جهانی توأمان با همه این تناقضها خلق کرده است. «سرخ و سیاه» قصه نوروز جوان خطاطی را روایت میکند که در زمانه فراگیری بیماری وبا و قحطی، عاشق دختری غربتی و قرهچی میشود و به همراه او از شهر میگریزد. همین تصمیم سرآغاز سلسلهای از اتفاقات و ناکامیها برای او و خانوادهاش میشود. عشق در این روایت نه نقطه آغاز آرامش بلکه نیرویی است که نظم از پیش تعیینشده زندگی آدمها را بر هم میزند و آنها را در برابر مناسباتی قرار میدهد که گویی راه گریزی از آن وجود ندارد.
«سرخ و سیاه» حالا به قسمت پنجم رسیده است و با ضرباهنگ مناسب و سادگی روایت، بیش از هر چیز به خلق جهان آن روزگاران میپردازد. کارگردان نمیخواهد مهارتها و ترفندهای خود در کارگردانی را به رخ بکشد و گویی تصویر همین جهان و آدمهای گرفتار در آن برایش مهمتر از نمایش تواناییهای تکنیکی است. دوربین در خدمت روایت قرار دارد و پیچیدگیهای فرمی جای خود را به جزئیات زندگی شخصیتها دادهاند. در شهری که پناهنده تصویر کرده، عشق گناهی نابخشودنی است و این جبر است که برای آدمها تصمیم میگیرد. هر کسی در هر سویی گوشه قلبش را گرفته و برای یک دلداده غمگین است، نه میتواند از این غم بگذرد و نه توان آن را دارد که عیانش کند.
«سرخ و سیاه» در قسمت پنجم حالا روایتگر قصه زندگی طاووس دختر نوروز و جهان، برادرزاده اوست که اتفاقاً از نظر ظاهری و رفتاری بیشترین شباهت را به نوروز دارد. جهان هم ناکام است، اما ناکامی او به جای آنکه صرفاً به اندوه ختم شود به عصیان تبدیل شده است. گویی آنچه در نسل قبل با سکوت و تحمل همراه بوده در او مجال اعتراض پیدا میکند. درواقع سریال به تدریج از روایت یک دلدادگی ممنوع عبور میکند و به قصه تکرار رنج در نسلهای مختلف نزدیک میشود.
تلخی جهان «سرخ و سیاه» از همینجا میآید از اینکه مصیبتهای بزرگ زندگی، حتی حق ساده عاشق شدن را هم از آدمها میگیرند. عشق در این روایت از میان نمیرود و از نسلی به نسل دیگر، در شکلهایی تازه از اندوه و عصیان ادامه پیدا میکند. پناهنده در این سریال تصویری از آدمهایی ارائه میدهد که اگرچه در برابر جبر زمانه شکست میخورند اما میل به دوست داشتن را به تمامی از دست نمیدهند.
ارسال دیدگاه