روایت پانا از سخنان وزیر آموزشوپرورش درباره برنامهای که قرار است در مدرسه، خانواده و تربیت دانشآموز دنبال شود:
«زیست عفیفانه» در مدرسه؛ رویکردی تازه به تربیت و سبک زندگی دانشآموزان
تهران (پانا) - «زیست عفیفانه» در هفتههای منتهی به آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، از جمله موضوعاتی بود که در سخنان علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، بارها تکرار شد. موضوعی که ابتدا در قالب برنامهریزی برای حوزه عفاف و حجاب مطرح شد، سپس به طراحی برنامهها و بستههای ویژه برای مدارس رسید و در نهایت در پیام آغاز سال تحصیلی، تعریفی روشنتر پیدا کرد؛ تعریفی که بر «کرامت انسان، حفظ حرمت خود و دیگران، مسئولیتپذیری و انتخاب آگاهانه» استوار است.
به گزارش پانا، «زیست عفیفانه» را میتوان نوعی سبک زندگی مبتنی بر کرامت انسانی، خودمراقبتی، رعایت حرمت دیگران، مسئولیتپذیری و انتخاب آگاهانه دانست؛ سبکی از زندگی که در آن فرد در نوع پوشش، گفتار، رفتار، ارتباط با دیگران و مواجهه با فضای اجتماعی و رسانهای، برای خود و دیگران شأن و حریم قائل است. بر این اساس، عفاف فقط به ظاهر و پوشش خلاصه نمیشود و ابعاد گستردهتری از زندگی فردی و اجتماعی را شامل میشود؛ از نحوه ارتباط و گفتوگو با دیگران گرفته تا مدیریت رفتار، رعایت حریمها، شناخت مسئولیتهای فردی و اجتماعی و توانایی تصمیمگیری آگاهانه. همین نگاه است که موضوع «زیست عفیفانه» را در نظام تعلیم و تربیت، از یک موضوع صرفاً فرهنگی به یک موضوع تربیتی تبدیل میکند؛ موضوعی که اگر قرار باشد در مدرسه نهادینه شود، نیازمند آموزش، الگوسازی، گفتوگو و ایجاد محیط تربیتی مناسب است.
مرور مواضع و برنامههای اعلامشده از سوی وزیر آموزشوپرورش در شهریور و ابتدای مهر نشان میدهد که «زیست عفیفانه» در ادبیات تربیتی این وزارتخانه، فقط در قالب یک موضوع مرتبط با پوشش و عفاف مطرح نشده است بلکه در کنار هویت ملی و دینی، خانواده، اخلاق و مهارتهای زندگی، به عنوان یکی از موضوعات مورد توجه در فرآیند تربیت دانشآموزان دنبال میشود.
برنامهریزی برای زیست عفیفانه
در آستانه سال تحصیلی جدید، وزیر آموزشوپرورش در جریان سفر به قم، از برنامههای این وزارتخانه در حوزه عفاف و حجاب سخن گفت و در تشریح رویکرد آموزشوپرورش، بر ضرورت فعالیتهای فرهنگی و تربیتی در این حوزه تأکید کرد و از برنامهریزی برای شکلگیری نوعی زیست مبتنی بر عفاف در محیط آموزشی خبر داد.
در ادامه همین سفر، جزئیات بیشتری از برنامههای آموزشوپرورش مطرح شد؛ از جمله اینکه برای موضوع زیست عفیفانه، تیمهای تخصصی برای دانشآموزان و سایر گروههای مرتبط تشکیل شده و قرار است فعالیتها با رویکردهای تبلیغی، ترویجی، انگیزشی، تکریمی و معرفتی دنبال شود.
همچنین از طراحی بستههای ویژه برای گروههای مختلف مدرسه، از مدیران و معلمان گرفته تا دانشآموزان و اولیا و مربیان، خبر داده شد. این برنامهریزی در حالی مطرح شد که آموزشوپرورش در سالهای گذشته نیز موضوع عفاف و حجاب را در قالب برنامههای پرورشی دنبال کرده بود؛ اما در سخنان اخیر وزیر، عنوان «زیست عفیفانه» دامنه گستردهتری از فعالیتهای تربیتی را دربر گرفت.
تاکید بر موضوع زیست عفیفانه در شورای عالی آموزشوپرورش
علیرضا کاظمی همچنین روز ۲۳ شهریورماه در نشست شورای عالی آموزشوپرورش از طراحی برنامهای برای فعالیت در حوزه زیست عفیفانه خبر داد و این موضوع را در شمار برنامههای آموزشوپرورش برای سال تحصیلی جدید قرار داد.
تأکید دوباره وزیر در این نشست، نشان داد که موضوع مطرحشده در سفر قم، صرفاً یک اظهارنظر مقطعی نبوده و در برنامهریزیهای آموزشوپرورش نیز دنبال شده است.
از «برنامهریزی» تا «تدوین برنامه دقیق»
در فاصله کمتر از دو هفته تا آغاز سال تحصیلی، وزیر آموزشوپرورش از تدوین برنامهای دقیق برای توسعه و ترویج زیست عفیفانه در مدارس کشور خبر داد. در این مرحله، مدرسه و عوامل آن، یعنی مدیران و معلمان، بهعنوان بخشی از فرآیند اجرای برنامه مورد توجه قرار گرفتند.
زیست عفیفانه در آغاز سال تحصیلی؛ پیوند با هویت و خانواده
با آغاز مراسمهای سال تحصیلی، کاظمی این موضوع را در سخنان خود برای دانشآموزان نیز مطرح کرد. در مراسمهای آغاز سال تحصیلی، وزیر آموزشوپرورش «زیست عفیفانه» را در کنار موضوعاتی همچون خانواده، فرهنگ ایرانی و تربیت دانشآموزان مورد توجه قرار داد و بر نقش مدرسه و خانواده در شکلگیری سبک زندگی و هویت دانشآموزان تأکید کرد.
این موضوع در جشن جوانهها نیز مورد اشاره قرار گرفت؛ جایی که وزیر آموزشوپرورش در جمع دانشآموزان پایه هفتم، درباره دوره نوجوانی، مسیر زندگی، نقش خانواده و ضرورت توجه به آموزههای تربیتی سخن گفت.
به این ترتیب، موضوعی که در ابتدای شهریور در سطح برنامهریزی ستادی مطرح شده بود، در آغاز سال تحصیلی به فضای مدرسه و جمع دانشآموزان نیز راه پیدا کرد.
«زیست عفیفانه» در کنار هویت ملی و دینی
کاظمی در آیین «مهر کریمانه» بار دیگر از «ترویج زیست عفیفانه» به عنوان یکی از مأموریتهای جامعه تعلیم و تربیت یاد کرد. وزیر آموزشوپرورش در این مراسم، پرورش هویت ملی و دینی و ترویج زیست عفیفانه را در کنار علمآموزی مورد تأکید قرار داد و بر تربیت دانشآموزانی توانمند، مسئولیتپذیر و برخوردار از مهارتهای زندگی تأکید کرد.
قرار گرفتن این موضوع در کنار «هویت ملی و دینی» در سخنان وزیر، نشان میدهد که در چارچوب ترسیمشده از سوی آموزشوپرورش، زیست عفیفانه بخشی از منظومه تربیتی مدرسه تلقی میشود و قرار است در پیوند با سایر مؤلفههای تربیتی دنبال شود.
اول مهر؛ تعریف وزیر از زیست عفیفانه
اما مهمترین بخش از این روند را میتوان در پیام رسمی وزیر آموزشوپرورش به مناسبت آغاز سال تحصیلی مشاهده کرد؛ جایی که کاظمی درباره مفهوم زیست عفیفانه، توضیح روشنتری ارائه کرد.
کاظمی در این پیام، «زیست عفیفانه» را فرهنگی مبتنی بر کرامت انسان، حفظ حرمت خود و دیگران، مسئولیتپذیری و انتخاب آگاهانه دانست و تأکید کرد که این فرهنگ باید با الگوی عملی در محیط مدرسه نهادینه شود.
این تعریف، دامنه موضوع را از یک مسئله صرفاً رفتاری فراتر میبرد. در چارچوبی که وزیر ترسیم کرده، زیست عفیفانه با مجموعهای از مفاهیم تربیتی پیوند میخورد؛ مفاهیمی مانند کرامت انسانی، احترام متقابل، مسئولیتپذیری و توانایی انتخاب آگاهانه.
مرور سخنان وزیر آموزشوپرورش در هفتههای منتهی به آغاز سال تحصیلی نشان میدهد که «زیست عفیفانه» در این دوره، چهار مرحله «طرح موضوع و برنامهریزی، طراحی برنامههای تخصصی و بستههای ویژه، اعلام تدوین برنامه برای مدارس و در نهایت ارائه یک تعریف تربیتی در پیام آغاز سال تحصیلی» را پشت سر گذاشته است.
در این میان، نقطه مشترک سخنان کاظمی، تأکید بر نقش مدرسه در فرآیند تربیت است؛ مدرسهای که در کنار انتقال دانش، قرار است در شکلگیری هویت، مسئولیتپذیری، اخلاق و مهارتهای زندگی دانشآموزان نیز نقش داشته باشد.
بر همین اساس، در رویکرد اعلامشده از سوی وزیر، «زیست عفیفانه» قرار نیست صرفاً به عنوان یک عنوان در برنامههای فرهنگی باقی بماند، بلکه قرار است در رفتار و مناسبات روزمره مدرسه نیز نمود پیدا کند؛ موضوعی که تحقق آن، به نحوه اجرای برنامهها، همراهی معلمان و مدیران، مشارکت خانوادهها و تناسب فعالیتها با اقتضائات سنی دانشآموزان وابسته خواهد بود.
در مجموع، آنچه از مجموعه سخنان وزیر آموزشوپرورش در هفتههای اخیر درباره «زیست عفیفانه» برمیآید، تلاش برای تعریف این مفهوم در چارچوبی فراتر از یک موضوع مناسبتی و پیوندزدن آن با فرآیند تربیت دانشآموز است؛ رویکردی که در آن مدرسه، خانواده و محیط اجتماعی در کنار یکدیگر نقش دارند. اکنون با آغاز سال تحصیلی، مرحله مهم این برنامه، تبدیل این رویکردها به تجربهای ملموس در فضای مدرسه است؛ جایی که میزان موفقیت آن را نه فقط در اجرای برنامهها، بلکه در شکلگیری رفتار، مسئولیتپذیری و انتخابهای آگاهانه دانشآموزان میتوان مشاهده کرد.
آسیه اسحاقی
ارسال دیدگاه