در گفتوگوی پانا با معاون نظارت بر مراکز سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک عنوان شد:
آغاز سال تربیتی ـ یادگیری کودکستانها از اول مهر/ صدور ۳۹ هزار مجوز فعالیت برای مراکز کودکستان/ نحوه برخورد با مراکز فاقد مجوز
تهران (پانا) - همزمان با آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، سال تربیتی ـ یادگیری در کودکستانها نیز از اول مهرماه آغاز میشود و نوآموزان دوره کودکستان دو، به عنوان دوره دوم کودکی، وارد مراکز کودکستان میشوند. سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک در آستانه آغاز سال تربیتی جدید، بر ثبتنام کودکان در مراکز دارای مجوز، استفاده خانوادهها از سامانه «کودکستانیاب» برای شناسایی مراکز مجاز، رعایت شهریههای ابلاغی و توجه به کیفیت تربیتی ـ یادگیری تأکید دارد.
بر اساس اعلام سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، تاکنون ۳۹ هزار مجوز برای مراکز کودکستانی در دو دوره اول و دوم کودکی صادر شده و حدود ۳۱ هزار مرکز نیز در سال گذشته فعال بودهاند. همچنین این سازمان بر توسعه پوشش دوره پیشدبستانی بهویژه در مناطق محروم، روستایی و عشایری و آموزش و توانمندسازی مربیان تأکید دارد. سید مصطفی حسینیفاضل، معاون نظارت بر مراکز سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، در گفتوگو با پانا درباره آغاز سال تربیتی ـ یادگیری کودکستانها، آخرین وضعیت صدور مجوز مراکز، نحوه شناسایی و برخورد با مراکز فاقد مجوز، شهریه کودکستانها، آموزش مربیان، عدالت آموزشی، نقش خانواده و سیاست آموزش حضوری در کودکستانها توضیح داده است که در ادامه میخوانید:
* سال تربیتی ـ یادگیری در کودکستانها از چه زمانی آغاز میشود و برای بازگشایی رسمی کودکستانها چه برنامهای دارید؟
سال تربیتی ـ یادگیری در کودکستانها همزمان با شروع سال تحصیلی برای سایر مقاطع تحصیلی از اول مهرماه آغاز میشود و نوآموزان ما در دوره کودکستان دو که دوره دوم کودکی محسوب میشود، وارد مراکز کودکستانی میشوند و فرایند تربیتی ـ یادگیری آنها نیز آغاز خواهد شد. البته جشن رسمی بازگشایی کودکستانها در هفته کودک و در آستانه روز جهانی کودک، روز دوازدهم مهرماه، با حضور مسئولان وزارت آموزش و پرورش و سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک برگزار خواهد شد.
* با توجه به آغاز سال تربیتی جدید، چه تعداد مرکز کودکستانی در کشور مجوز فعالیت دارند؟
بسیاری از والدین در ایام تابستان از فرصت استفاده کردند و کودکان خود را در مراکز کودکستانی دارای مجوز از سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک ثبتنام کردند. بسیاری از موسسان نیز تلاش کردند از این فرصت استفاده کنند و از سازمان تعلیم و تربیت مجوز بگیرند. تا این لحظه ۳۹ هزار مجوز برای مراکز کودکستانی در دو دوره اول و دوم برای موسسان حقیقی و حقوقی صادر شده است که از این تعداد، حدود ۳۱ هزار مرکز در سال گذشته فعال بودند. امیدواریم در سال ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ نیز این تعداد مراکز فعال باشند و تعدادی از مراکزی که در حال دریافت مجوز هستند نیز فعالیت خود را آغاز کنند.
* توصیه شما به خانوادههایی که هنوز فرزندانشان را در دوره پیشدبستانی ثبتنام نکردهاند چیست؟
نکتهای که مربوط به معاونت نظارت است، ابتدا اطلاعرسانی به والدین محترم برای ثبتنام کودکان در دوره پیشدبستانی است. والدین باید از فرصت باقیمانده استفاده کنند و کودکان خود را در مراکز مجاز ما ثبتنام کنند؛ زیرا دوره پیشدبستانی، بهویژه پیشدبستانی یک و دو، تأثیر مستقیمی بر فرایند یادگیری دانشآموزان در دورههای بعدی و بهخصوص پایه اول تحصیلی دارد. پژوهشها نشان میدهد نوآموزانی که در دوره پیشدبستانی شرکت میکنند، در دوره ابتدایی و بهخصوص پایه اول، با کاهش تکرار پایه مواجه هستند و تقریباً تکرار پایه برای کودکانی که در دوره پیشدبستانی شرکت کردهاند، صفر است.
دوره کودکستان و پیشدبستانی نیز بر اساس سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، از دورههای رسمی تعلیم و تربیت کودک است و ضروری است همه کودکان ما دوره پیشدبستانی را بگذرانند.

خانوادهها برای اینکه مطمئن شوند یک کودکستان مجوز فعالیت دارد، از چه طریقی میتوانند استعلام بگیرند؟
حتماً باید والدین کودکان خود را در مراکز مجاز ثبتنام کنند. ما در سامانه سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک به نشانی satta.medu.ir یکی از زیرسامانههای خود را با عنوان «کودکستانیاب» راهاندازی کردهایم. سامانه کودکستانیاب برای تمام مناطق آموزش و پرورش تعریف شده است. والدین میتوانند در این سامانه، نام شهر و منطقه آموزش و پرورش خود را وارد کنند و انواع کودکستانهایی را که داریم، از جمله کودکستانهای مستقل، کودکستانهای ضمیمه مدارس دولتی و کودکستانهای ضمیمه مدارس غیردولتی، جستوجو کنند.
همچنین شهریهای که برای سال تربیتی جدید به این مراکز ابلاغ شده است، در این سامانه قابل مشاهده است و خانوادهها میتوانند بر اساس اطلاعات موجود درباره مراکز مجاز، ثبتنام خود را در این مراکز قطعی کنند. نکته دیگری که باید مورد توجه والدین باشد این است که هنگام مراجعه حضوری به مراکز، دقت کنند تابلوی کودکستان باید تابلوی یکپارچه سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک باشد که با لوگوی سازمان بر سر در این مراکز نصب شده است.
اگر والدینی با نام کودکستانی مواجه شدند که آن را در سامانه کودکستانیاب پیدا نمیکنند، این به معنای آن است که این مرکز فاقد مجوز است.
* اگر خانوادهها با چنین مراکزی مواجه شوند، چگونه میتوانند موضوع را گزارش کنند؟
زیرسامانه دیگری را نیز در سامانه satta.medu.ir فراهم کردهایم که «شکوا» نام دارد. اگر والدین به کودکستانیاب مراجعه کردند و نام کودکستان موردنظر خود را پیدا نکردند، مطمئن باشند این مرکز فاقد مجوز است و میتوانند اطلاعات آن کودکستان را در سامانه شکوا ثبت کنند. روسای تعلیم و تربیت کودک در استانها و کارشناسان تعلیم و تربیت کودک در مناطق آموزش و پرورش به صورت آنلاین این اطلاعات را دریافت میکنند و موضوع را پیگیری خواهند کرد.
* آیا آمار دقیقی از تعداد مراکز فاقد مجوز در کشور دارید؟
مراکز غیرمجاز ضرورتاً آمار دقیق و مشخصی ندارند؛ چون وقتی میگوییم غیرمجاز، یعنی این مراکز جایی برای شناسایی رسمی ندارند. یکی از کانالهایی که میتوانیم از آن برای شناسایی این مراکز استفاده کنیم، اطلاعاتی است که والدین در اختیار ما قرار میدهند. در سالهای گذشته تعدادی از مراکز غیرمجاز را شناسایی کردیم و با موسسان آنها جلسه برگزار کردیم. بسیاری از این موسسان از مسیر دریافت مجوز اطلاع نداشتند. در جلسات توجیهی، مسیر دریافت مجوز برای آنها تشریح شد و وارد فرایند دریافت مجوز شدند. همچنان آمادگی داریم اگر موسسانی هستند که از سامانه ما مجوز ندارند اما فعالیت میکنند، مسیر دریافت مجوز را برای آنها تشریح و این فرایند را تسهیل کنیم و انشاءالله حمایت کنیم تا به جرگه موسسان دارای مجوز بپیوندند.
* در صورت اصرار موسسان بر ادامه فعالیت بدون مجوز، نحوه برخورد با این مراکز چگونه خواهد بود؟
در مرحله اول ما فرایند صدور مجوز را برای این موسسان تسهیل میکنیم؛ اما اگر به هر طریقی اصرار داشته باشند که بدون مجوز فعالیت کنند، در استانها شورای نظارت بر تعلیم و تربیت کودک دارای ساختار است و در سطح ستاد نیز شورای ستادی نظارت و برنامهریزی بر تعلیم و تربیت کودک مستقر است. گزارشهای مردمی و گزارشهای همکاران ما که به عنوان ناظر و ارزیاب به این مراکز مراجعه میکنند و گزارش میگیرند، مطرح و بررسی میشود و مطابق آییننامه تخلفات موسسان فاقد مجوز با آنها برخورد خواهد شد.
از جمله این اقدامات، پلمب این مراکز، اطلاعرسانی به واحدهای مربوطه در نیروی انتظامی و پیگیری فرایند پلمب است.
* یکی از دغدغههای خانوادهها بحث شهریه کودکستانهاست. شهریهها چگونه تعیین میشوند و سازمان برای نارضایتیهای احتمالی خانوادهها چه رویکردی دارد؟
سیاست سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، شفافیت و عدالت آموزشی ـ تربیتی است. از آنجا که بر اساس اساسنامه، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، سازمانی غیردولتی است و با مشارکت مردم، نهادهای عمومی، مردمی و نهادهای دولتی فعالیت میکند، بنابراین مراکز ما فاقد شهریه نیستند و کودکستانها شهریه دریافت میکنند. البته شهریه انواع مراکز ما به تناسب نوع مرکز متفاوت است. مراکز مستقل یک نوع شهریه دارند و فرمول شهریه آنها مشخص است. مراکز ضمیمه مدارس دولتی نیز به دلیل اینکه در یک مجموعه دولتی قرار دارند، شهریه پایینتری دارند؛ البته این موضوع به اجارهای که کارشناسان رسمی دادگستری اعلام میکنند نیز بستگی دارد، زیرا این فضاها به عنوان فضای مازاد مدارس تعریف میشوند و کارشناسان رسمی دادگستری آنها را ارزیابی و اجاره آن را اعلام میکنند.
در حالت کلی، شهریه از چند عامل تشکیل میشود؛ حقوق مربی که باید پرداخت شود، اجاره فضا، تجهیزاتی که موسس باید فراهم کند، استهلاک تجهیزات و سود موسس در فرمول شهریه لحاظ میشود و بر اساس آن شهریه اعلام میشود.
بر اساس اصل شفافیت، بعد از اینکه این فرایند انجام شد، شهریه در سامانه سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک در معرض دید همه قرار میگیرد. هم موسس ابلاغ شهریه را دریافت میکند و هم والدین میتوانند از طریق سامانه کودکستانیاب، دقیقاً ابلاغ شهریه را مشاهده کنند. ضمن اینکه به موسسان کودکستانها و مدیران اعلام کردهایم هنگام ثبتنام، پوستر شهریهای را که از سازمان و سایت سازمان دریافت میکنند، در محل و در معرض دید مراجعان قرار دهند تا خانوادهها بر اساس شهریه اعلامشده اقدام به ثبتنام کنند.
آیا شهریه دوره اول و دوم کودکی با یکدیگر تفاوت دارد؟
شهریه بر اساس دوره اول کودکی که دوره مراقبتی است و دوره دوم کودکی که دوره پیشدبستانی محسوب میشود، متفاوت است و بر اساس استانداردهای مربوط تعیین میشود.
برای مثال، در دوره اول کودکی ممکن است به ازای هر کلاس پنج نوآموز در کلاس حضور داشته باشند، اما در دوره پیشدبستانی بین ۱۵ تا ۲۰ دانشآموز ـ نوآموز با یک مربی حضور دارند و این موضوع در میزان شهریه تأثیرگذار است. بنابراین شهریه دوره اول و دوره دوم متفاوت است و در برخی مراکز نیز بر اساس سن کودک متغیر است.
* در حوزه آموزش و بهروزرسانی دانش و مهارت مربیان کودکستانها چه برنامهای دارید؟
دورههایی که برای منابع انسانی کودکستان تعریف میکنیم، بسته به پست افراد شاغل در کودکستان متفاوت است. برای موسسان، مدیران کودکستانها و مربیان کودکستانها دورههای آموزشی برگزار میکنیم. برای موسسان، پیش از صدور مجوز، دوره آموزشی برگزار میشود. موسسان در سامانه «تیام» در سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک در دوره شرکت میکنند و گواهی تأیید صلاحیتهای حرفهای خود را دریافت میکنند.
برای مربیان نیز بر اساس رده سنی که مربی آموزش میدهد، دورههای متفاوتی داریم؛ برای مربیانی که با کودکان صفر تا ۲ سال، ۲ تا ۴ سال و ۴ تا ۶ سال کار میکنند، دورههای آموزشی متفاوتی برگزار میشود. این دورهها بر اساس سرفصلهایی است که به تصویب سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی رسیده و مورد تصویب هیأت امنای سازمان نیز قرار گرفته است.
این دورهها هم به صورت حضوری و هم غیرحضوری برگزار میشود و لازمه اشتغال به کار مربیان در مراکز کودکستانی این است که گواهی این دورهها را دریافت کرده باشند.

* یکی از اولویتهای اصلی دولت چهاردهم، عدالت آموزشی است. سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک برای کودکانی که در مناطق کمتر برخوردار زندگی میکنند چه برنامهای دارد؟
همانطور که در اساسنامه سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک نیز ذکر شده است، رویکرد سازمان، تسهیل و حمایت از نوآموزان و پوشش ۱۰۰ درصدی دوره پیشدبستانی در کشور با رویکرد حمایت از مناطق محروم، روستاها، عشایر و مراکزی است که از مراکز شهری دور هستند. ما هم از طریق تخصیص اعتبار به مدارس عشایری این کار را انجام میدهیم و پوشش میدهیم و هم مناطق روستایی را تحت پوشش قرار میدهیم.
همچنین برای افرادی که به هر دلیل در دوره سال تربیتی ـ یادگیری ما شرکت نمیکنند، دورههایی به صورت یکماهه و با حمایت سازمان در دوره تابستان، پیش از شروع سال تحصیلی و ورود نوآموزان ما به پایه اول برگزار میشود. این اقدامات نشاندهنده رویکرد عدالت آموزشی در سازمان است.
برای تقویت نقش خانواده در فرایند تربیتی و یادگیری کودکان چه برنامهای در نظر گرفته شده است؟
سازمان دو معاونت و دو اداره کل دارد. یکی از معاونتها، معاونت نظارت و صدور مجوزها و آموزش مربیان است و معاونت دیگر، معاونت تعلیم و تربیت کودک و آموزش خانواده است. بنابراین معاونت تعلیم و تربیت کودک و آموزش خانواده، دورههایی را برای والدین و همچنین کودکان طراحی میکند. ارزیابی بستههای یادگیری نیز بر عهده آن معاونت است که فرایند آن انجام شده و نتایج آن نیز بهزودی اعلام خواهد شد.
* در فضای مجازی شاهد تبلیغ برخی مراکز برای ارائه دورههای کودکستانی به صورت مجازی هستیم. این مراکز چه وضعیتی دارند؟
در مورد مراکز غیرمجاز لازم است توضیحی به والدین بدهم. بعضاً مراکزی در فضای مجازی شروع به تبلیغات میکنند که دوره کودکستانی را به صورت مجازی برگزار میکنند. این مراکز فاقد مجوز از سازمان هستند. هر نوع گواهی و تأییدیهای که این مراکز برای نوآموزان صادر کنند، فاقد اعتبار است و در زمان ثبتنام در پایه اول، این نوآموزان با مشکل مواجه خواهند شد؛ بنابراین این گواهیها اعتبار ندارند.
از خانوادهها میخواهیم دقت کنند هزینه بیمورد به آنها تحمیل نشود و حتماً در مراکز مجاز ما ثبتنام کنند.
* چه توصیهای به مربیانی که قصد فعالیت در کودکستانها دارند، دارید؟
به مربیانی که قصد دارند در حوزه مربیگری در مراکز و بهعنوان مربی پیشدبستانی فعالیت کنند نیز تأکید میکنم پیش از شروع به کار در مراکز، حتماً دقت کنند که این مراکز دارای مجوز باشند. مراکز فاقد مجوز نه حقوق مربیان را به صورت کامل پرداخت میکنند و نه بحث بیمه آنها را پیگیری میکنند؛ اما اگر مراکز دارای مجوز باشند، حقوق مربیان و موضوع بیمه آنها نیز در چارچوب ضوابط پیگیری میشود.
بنابراین مربیان نیز میتوانند مراکز غیرمجاز را به ما معرفی کنند. این ارتباط هم از طریق سامانه شکوا و هم از طریق ارتباطات تلفنی و حضوری با کارشناسان تعلیم و تربیت کودک در مناطق آموزش و پرورش امکانپذیر است.
*در شرایطی که بحث آموزش غیرحضوری مطرح میشود، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک درباره نحوه فعالیت کودکستانها چه سیاستی را پیشبینی میکند؟
سیاست وزارت آموزش و پرورش بر فعالیت حضوری تمام مراکز آموزشی و پرورشی، از جمله کودکستانهاست. بهطور طبیعی، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک نیز تابع دستورات وزارت آموزش و پرورش در شرایط مختلف خواهد بود و تصمیم مراجع بالاتر را اجرا خواهد کرد.
ارسال دیدگاه