رشد فضای آموزشی پس از انقلاب از ۱.۵ متر به ۷۰ میلیون مترمربع رسید

حمیدرضا خان‌محمدی پیش از ظهر امروز در نشستی خبری ضمن تبریک دهه فجر، ضمن تاکید بر نقش بی‌بدیل خیرین در این عرصه و با گرامی‌داشت مرحوم دکتر قفلی گفت: «آنچه مرحوم دکتر قفلی فرمودند، حقیقتی است که نقش خیرین مدرسه‌ساز را فراتر از یک مشارکت مادی نشان می‌دهد، شما خیرینی هستید که در مدرسه‌سازی، پیام ما را با قلم خود یاری می‌کنید.» این سخن، گویای عمق تأثیر خدمت خیرین در تحقق آرمان‌های تعلیم و تربیت است.

رئیس سازمان نوسازی مدارس با اشاره به آمار رشد فضای آموزشی پس از انقلاب اسلامی، اظهار کرد: آمارهای رشد فضای آموزشی از ۱.۵ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز در سال ۵۷ به ۷۰ میلیون مترمربع فضای آموزشی ساخته‌شده در دوران انقلاب، گواه عزم جدی مسئولان، مردم و خیرین در توسعه آموزش و پرورش است. این دستاورد بزرگ، در شرایطی محقق شده که با جنگ، تحریم‌های ظالمانه و محدودیت منابع مالی مواجه بوده‌ایم، اما مردم همواره پای کار آمده‌اند.

رئیس سازمان نوسازی مدارس با استناد به یک نظرسنجی افزود: بر اساس نظرسنجی مرکز بررسی افکار سازمان امور مالیاتی، ۷۸ درصد شهروندان تمایل دارند مالیاتشان به حوزه مدرسه‌سازی اختصاص یابد. این اراده مردمی، زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که زیرساخت‌های فنی، استانداردها و سیاست‌گذاری‌های دقیق پایه کار قرار گیرد.

وی به تحول رویکرد سازمان اشاره کرد و گفت: سازمان نوسازی مدارس در ابتدا بیشتر بر جنبه‌های فنی و نظارتی متمرکز بود، اما به تدریج و با تأکید نظام جمهوری اسلامی بر مشارکت مردمی، رویکردی تحول‌آفرین در پیش گرفت. خوشبختانه در دولت چهاردهم، موضوع مشارکت مردم و ارتباطات بین‌بخشی با هدف تحقق عدالت آموزشی مورد توجه ویژه قرار گرفته است.

خان‌محمدی با بیان دیدگاه ریاست جمهوری تصریح کرد: رئیس‌جمهور بر این باور است که اگر آینده کشور برایمان مهم است، باید آموزش و پرورش را در اولویت قرار دهیم و دلسوزان این عرصه را گرد هم آوریم.

وی در تشریح الگوی نوین مشارکتی در گام دوم نهضت مدرسه‌سازی، اعلام کرد: در گام دوم نهضت مدرسه‌سازی، برای هر یک از حدود ۷۹۰۰ پروژه، هیئت امنایی متشکل از نمایندگان دولت، خیرین و فعالان اجتماعی تشکیل شده است. این هیأت‌های امناء به عنوان متولیان هر پروژه؛ مسئولیت رساندن مدرسه به مرحله بهره‌برداری را بر عهده دارند.

خان‌محمدی خاطرنشان کرد: این الگوی نوین که مبتکرانه توسط دکتر پزکشیان ارائه شده، مشارکت واقعی مردم در مدرسه‌سازی را ممکن ساخته است. در این مدل، هیچ‌گونه کوتاهی در رعایت استانداردهای فنی پذیرفته نیست و تمامی مراحل تحت نظارت دقیق سازمان نوسازی مدارس انجام می‌شود.

رئیس سازمان نوسازی مدارس  ابراز امیدواری کرد: ان‌شاءالله با ادامه این مسیر و همراهی همه دلسوزان، شاهد تحقق هرچه بیشتر عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت فضای تحصیلی برای آینده‌سازان ایران عزیز باشیم.

خان‌محمدی به اهداف کلان برنامه هفتم را برشمرد و افزود: نقشه راه سازمان نوسازی مدارس بر اساس اهداف کلان مختلف در برنامه هفتم دنبال می‌شود. افزایش سرانه فضای آموزشی به ۶.۱ متر مربع به ازای هر دانش‌آموز، مقاوم‌سازی یا تخریب و بازسازی ۸۰ درصد مدارس نیازمند، استانداردسازی ۱۰۰ درصد سامانه‌های گرمایشی، افزایش سرانه فضای ورزشی به ۱ متر مربع و هوشمندسازی ۵۰ درصد کلاس‌های مناطق محروم از جمله آن است. همچنین در راستای اجرای سند تحول بنیادین، حدود ۱۳ پروژه کلان در دست اجراست که با برنامه هفتم هم‌پوشانی دارد.

وی به دستاوردهای مهم برنامه هفتم در حوزه اعتباری و قانونی اشاره کرد: ماده ۷۳؛ اختصاص ۲۰ درصد مالیات بر سیگار به احداث فضاهای ورزشی همچنین، ماده ۹۲؛  تنفیذ بند «۳-۳-۳» ماده ۶۳ قوانین برنامه پنجم و ششم (۳ میلیارد دلار برای تخریب و بازسازی) و تخصیص ۰.۲ درصد از مالیات بر ارزش افزوده به مدرسه‌سازی آمده است. در ماده ۲۷، اختصاص ۰.۲۷درصد از مالیات بر ارزش افزوده به فضاهای ورزشی و تکمیل پروژه‌های ملی-استانی و نیز در  ماده ۷۴ تکلیف دولت به تأمین ۵۰ درصد اعتبار پروژه‌هایی که خیرین ۵۰ درصد آن را انجام داده‌اند.

خان محمدی افزود: در ماده ۸۰ امکان کسر هزینه‌های مدرسه‌سازی خیرین و بنگاه‌ها از مالیات اشاره شده است. در ماده ۹۲ در بند ث الزام دستگاه‌های تصرف‌کننده املاک آموزشی به بازگرداندن آنها یا کسر معادل از اعتباراتشان و در بند د احداث ۲۰۰ مجتمع بزرگ‌مقیاس آموزشی به جای مدارس کوچک آمده است. ماده ۹۲ به افزایش سهم سازمان از عوارض گاز از ۲۰ درصد به ۴۰ درصد (و در آینده به ۵۰ درصد) می‌پردازد.

رئیس سازمان نوسازی مدارس درباره گسترش مشارکت خیرین سخن گفت و به چالش جدی تأمین منابع اشاره کرد و توضیح داد: بر اساس گفتمان‌سازی دولت، تعهدات خیرین از ۱۸.۶ هزار میلیارد تومان در سال گذشته به ۲۴ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌ها، سازمان نوسازی مدارس برای تحقق حداقل تکالیف قانونی خود به سالانه حدود ۹۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد، در حالی که اعتبارات فعلی تنها حدود ۳۰ درصد این میزان است.

خان‌محمدی راه‌حل‌های پیش‌رو را اینگونه برشمرد و گفت: بنابراین، تامین منابع از طریق توسعه مسئولیت‌های اجتماعی بنگاه‌ها، بهره‌گیری از ظرفیت‌های مالیاتی و تسریع در جذب مشارکت‌های مردمی ضروری است. ان‌شاءالله با تحقق این راهبردها و همراهی همه نهادهای مسئول، گام‌های بلندی در راستای عدالت آموزشی و ارتقای فضاهای تحصیلی برداشته شود.

وی ادامه داد: تعهدات خیرین از ۱۸.۶ هزار میلیارد تومان در سال گذشته به ۲۴ هزار میلیارد تومان افزایش یافته و پیش‌بینی می‌شود به ۳۰-۲۸ هزار میلیارد تومان برسد. پویش ملی «بساز مدرسه» با حضور رئیس‌جمهور، هنرمندان و ورزشکاران راه‌اندازی شده است. ۸۸ بنگاه اقتصادی، موسسه خیریه و گروه‌های جهادی در قالب مسئولیت اجتماعی جذب شده‌اند. برای هر پروژه، هیئت امنای محلی متشکل از مدیران مدارس، دانش‌آموزان، خیرین و مسئولان تشکیل شده است.

خان‌محمدی در خصوص مولدسازی املاک مازاد آموزشی گفت: با تبدیل مدارس فرسوده یا زمین‌های بلااستفاده به مجتمع‌های آموزشی بزرگ‌مقیاس، پیش‌بینی می‌شود ۳۰ درصد منابع نهضت مدرسه‌سازی از این محل تامین شود. نمونه‌های موفق این طرح در استان‌های هرمزگان، خراسان رضوی و قزوین اجرا شده است.

وی درباره استانداردسازی سامانه‌های گرمایشی افزود: ۲۴ هزار کلاس درس با سامانه‌های استاندارد تجهیز و بهره‌برداری شده است. تفاهم با شرکت ملی گاز برای تجهیز رایگان بیش از ۳۰ هزار کلاس درس دیگر منعقد شده است. هدف، استانداردسازی ۱۰۰ درصد سامانه‌ها تا پایان برنامه هفتم است.

رئیس سازمان نوسازی مدارس به آمار سرانه فضای آموزشی اشاره کرد و اظهار کرد: سرانه فضای آموزشی از ۵.۲۸ متر مربع به ۵.۵۹ متر مربع افزایش یافته و هدف نهایی رسیدن به ۶.۱ متر مربع است. با استفاده از سازه‌های پیش‌ساخته سبک (AAC) و همکاری بنیاد علوی و آستان قدس، ۷۰ مدرسه در استان فارس احداث شده است.

خان‌محمدی در بخش ساماندهی مدارس نیازمند تصریح کرد: ساماندهی مدارس کانکسی با ۹۸ درصد پیشرفت همراه بوده است. از ۷۰۰ مدرسه سنگی، ۳۰۰ مدرسه تا پایان سال ساماندهی خواهد شد. همکاری با سپاه و بسیج برای تأمین مصالح در مناطق محروم در حال انجام است.

وی در ادامه به هوشمندسازی و تجهیز مدارس پرداخت: کلاس‌ها به تلویزیون‌های هوشمند با قابلیت اتصال زنده و دستیار هوش مصنوعی تجهیز می‌شوند. برنامه‌ریزی برای نصب نیروگاه‌های خورشیدی در مدارس برای تأمین هزینه‌های جاری در دست اجرا است.

خان‌محمدی به گسترش همکاری‌های بین‌بخشی اشاره کرد: تفاهم با شهرداری تهران برای احداث مدرسه منعقد شده است. همکاری با انبوه‌سازان و وزارت راه و شهرسازی برای احداث مدارس در شهرهای جدید و سکونتگاه‌های غیررسمی در جریان است.

وی چالش اصلی را تورم و افزایش هزینه‌ها عنوان کرد و راهکارهای مقابلۀ با آن را برشمرد و افزود: توسعه مولدسازی، جذب مشارکت‌های مردمی، استفاده از ظرفیت‌های مالیاتی و بهره‌گیری از مسئولیت اجتماعی بنگاه‌ها راهکارهای مقابله با چالش تورم است.

رئیس سازمان نوسازی مدارس با ارائه آمار کلی پروژه‌ها گفت: تعداد پروژه‌های نهضت ۷۹۰۰ پروژه با پیشرفت فیزیکی بیش از ۵۹ درصد است. ۲۴۰۰ پروژه در مهرماه افتتاح شده و برنامه‌ریزی برای افتتاح ۵۰۰۰ پروژه دیگر تا مهر آینده انجام شده است.  ان‌شاءالله با تداوم این حرکت جهادی و همراهی همه نهادهای مسئول و مردم عزیز، شاهد تحقق عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت فضای تحصیلی در سراسر کشور باشیم.