جزئیات آیین‌نامه جدید رتبه‌بندی معلمان اعلام شد/ نحوه بررسی صلاحیت معلمان برای رتبه‌بندی

علی باقرزاده صبح امروز  در نشست خبری با موضوع آیین‌نامه جدید قانون نظام رتبه‌بندی معلمان، با اشاره به پیشینه قانون رتبه‌بندی گفت: قانون نظام رتبه‌بندی معلمان ۳۱ شهریور ۱۴۰۰ از سوی مجلس شورای اسلامی ابلاغ شد و در مرحله نخست، تطبیق شایستگی‌ها با مفاد قانون انجام گرفت. اکنون با گذشت حدود چهار سال از اجرای قانون، وارد مرحله ارتقای رتبه معلمان شده‌ایم. ارتقای کرامت و جایگاه معلم، استقرار نظام پرداخت بر اساس شایستگی و تقویت رضایتمندی معلمان از اهداف اصلی قانون رتبه‌بندی است که  قانون‌گذار با این رویکرد تلاش کرده است نظامی عادلانه و حرفه‌ای برای سنجش و ارتقاء معلمان طراحی کند.

مشاور وزیر و رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری با بیان اینکه تمامی معلمان مشمول قانون رتبه‌بندی هستند، خاطرنشان کرد: معلم کسی است که رسالت آموزش را بر عهده دارد. هر فردی که واجد شرایط باشد، حتی اگر در پست‌های سازمانی مختلف فعالیت کرده باشد، می‌تواند مشمول این قانون قرار بگیرد.

شاخص‌های ارزیابی معلمان برای رتبه‌بندی 

وی در ادامه با بیان اینکه  نظام رتبه‌بندی تلاش می‌کند سطح این شایستگی‌ها را مشخص و معلمان را بر اساس آن طبقه‌بندی کند، اظهار کرد: قانون چهار نوع شایستگی را پیش‌بینی کرده است که شامل شایستگی عمومی مانند اخلاق و رفتار حرفه‌ای، شایستگی تخصصی مرتبط با صلاحیت‌های فردی، شایستگی‌های آموزشی و شایستگی‌های پژوهشی می‌شود. بر همین اساس، معلمان در پنج سطح مربی، آموزشیار، دانشیار، استادیار و استاد معلم رتبه‌بندی می‌شوندو کسب رتبه بالاتر مستلزم حداقل پنج سال خدمت در هر یک از رتبه‌هاست.

باقرزاده افزود: در ماده پنج قانون مذکور، تبصره‌ای پیش‌بینی شده که بر اساس آن، افرادی که به‌صورت تمام‌وقت در مناطق محروم، مدارس استثنایی، دوره ابتدایی، مناطق مرزی و مناطق عشایری خدمت می‌کنند، مشمول تسهیلات ویژه می‌شوند. به ازای هر یک سال خدمت در این مناطق، سه ماه از دوره توقف برای ارتقای رتبه کسر خواهد شد. معلمی که در ۳۱ شهریور رتبه‌بندی شده و چهار سال در مدارس مشمول تبصره مشغول بوده است، از ۳۱ شهریور می‌تواند درخواست ارتقای رتبه بدهد و در صورت احراز شرایط، رتبه بالاتر به وی اختصاص می‌یابد.

وی درخصوص نقش هیأت ممیزه در نظام رتبه‌بندی افزود: قانون‌گذار هیأت ممیزه را پیش‌بینی کرده است و وظیفه این هیأت، اندازه‌گیری سطح شایستگی‌های معلمان با سازوکارهای مشخص و اختصاص رتبه متناسب است. اعضای هیأت ممیزه باید افراد واجد شرایط، ارزیاب حرفه‌ای و دارای حداقل ۳۵ سال سن باشند تا بتوانند به شناخت دقیق‌تری از عملکرد معلمان برسند.

رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری آموزش و پرورش ابزار اصلی ارزیابی را پوشه‌کار معلم دانست و گفت: پوشه‌کار مجموعه‌ای از فعالیت‌های همکاران است که از طریق آن، هیأت ممیزه شناخت لازم را به دست می‌آورد. این پوشه شامل مشاهده مستقیم تدریس، مصاحبه با معلم و شواهد و مستندات و مدارکی است که معلم ارائه می‌کند.

باقرزاده درخصوص تدوین آیین‌نامه و شیوه‌نامه اجرایی قانون رتبه‌بندی گفت: مجموعه‌ای از راهنماها تهیه شده و نحوه بارگذاری مدارک در اختیار معلمان قرار گرفته است. برای هر سطح رتبه، امتیازات مشخصی تعریف شده و مجموع امتیازات رتبه‌بندی هزار امتیاز است که ۵۰۰ امتیاز به شایستگی‌های رفتاری و ۵۰۰ امتیاز به مدارک، مستندات و شواهد اختصاص دارد. علاوه بر این، ۳۰ امتیاز نیز به‌صورت تشویقی برای معلمان در نظر گرفته شده است.

به گفته وی، آیین‌نامه اجرایی برای سه گروه از افراد سازوکار مشخص دارد؛ نیروهایی که به‌تازگی استخدام می‌شوند، افرادی که به هر دلیلی تاکنون رتبه‌بندی نشده‌اند و  همچنین افرادی که رتبه‌بندی شده‌اند ضمن اینکه مسئولیت ارائه اطلاعات و مدارک برای رتبه‌بندی بر عهده خود معلم است و بارگذاری مدارک و مستندات باید توسط شخص انجام شود.

باقرزاده با اشاره به اینکه سامانه «my.medu.ir» از روز ۲۸ دی ماه فعال شده است، گفت: تاکنون حدود ۵۰ هزار معلم مدارک خود را در این سامانه بارگذاری کرده‌اند.

وی درباره رتبه‌بندی معلمان بازنشسته نیز توضیح داد: قانون، رتبه‌بندی را برای معلم شاغل پیش بینی کرده و ما قانون را اجرا می‌کنیم. اگر قانون تصویب می‌کرد که بازنشسته‌ها را نیز رتبه بندی کنیم، این کار را می‌کردیم. البته قانون‌گذار برای جبران این موضوع پیش بینی کرده که معلم بازنشسته تا ۹۰ درصد معلم مشابه شاغل خود مابه التفاوت دریافت کند پس مسئله‌ای از آن جهت وجود ندارد ضمن اینکه شایستگی‌های امروز فرد ملاک است.

باقرزاده گفت: افرادی که از ۳۱ شهریور امسال به بعد می‌توانند درخواست ارتقای رتبه دهند حدود ۲۸۲ هزار نفر هستند یعنی ۲۸۲ هزار نفر شناسایی شدند که یا در دوره ابتدایی چهار سال فعالیت کرده‌اند یا در مدارس عشایری، مناطق محروم، مرزی و یا مدارس استثنایی تدریس کرده‌اند. افرادی که ۳۱ شهریور ۱۴۰۰ رتبه گرفتند و خارج از ۵ محدوده ذکر شده بودند، ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ شامل رتبه می‌شوند. همچنین افرادی که ۱۴۰۱ استخدام شده‌اند نیز ۵ سال بعد شرایط رتبه را دریافت می‌کنند.

وی با بیان اینکه همه معلمان مدارس دولتی که واجد شرایط باشند مشمول رتبه هستند افزود: ممکن است کسی از رتبه خود راضی نباشد اما کسی فاقد رتبه نیست.

نحوه بررسی صلاحیت معلمان

رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری آموزش و پرورش با اشاره به ماده ۸ قانون که در خصوص تنزل به رتبه پایین‌تر تاکید کرده نیز اظهار کرد: بعد از ارتقای رتبه، آموزش و پرورش موظف است هر سه سال یکبار مجدداً افراد را ارزیابی کند اما چون اساساً وارد مرحله ارتقای رتبه نشده‌ایم، مشمول اجرای قانون ماده ۸ قانون نیستیم. در این مرحله رتبه هیچکس کاهش پیدا نمیکند ولی بعد از سه سال اگر ارزیابی مجدد و سازو کار مجدد انجام شد و شایستگی کسی افت پیدا کرده بود، تنزل پیدا کرده و اگر روند ادامه پیدا کرده بود از رسته آموزشی فرهنگی خارج می‌شود منتها اکنون موضوعیتی ندارد.

باقرزاده با اشاره به اینکه قانون‌گذار برای بررسی صلاحیت معلمان، هیات ممیزه‌ای را در نظر گرفته است، گفت: وظیفه هیات ممیزه تمامی سطوح شایستگی معلمان را بررسی می‌کند. در این انتخاب در مرحله نخست مدیر مستقیم فرد مهم ترین ارزیابی شخص را برعهده دارد. سپس انجمن اولیاء مدارس، راهبران تربیتی و گروه‌های آموزشی، یک فرد واجد شرایط ارزیابی حرفه‌ای از افراد معتبر آموزش و پرورش (۳۵سن با حداقل ۱۵سال سابقه)، نمایندگان حراست و گزینش نیز در این انتخاب مشارکت دارند.