وقتی مسعود پزشکیان فرمول توسعه را از مدرسه آغاز می‌کند؛
پیام صریح پاستور از سنگر مدرسه‌سازی؛ امنیت پایدار از دالان «آموزش» می‌گذرد
تهران (پانا) - صبح شنبه، ۲۵ مهرماه، مدرسه ۱۸ کلاسه و هوشمند امام علی(ع) در شهرک واوان اسلامشهر، تنها شاهد قیچی خوردن یک روبان افتتاحیه نبود؛ بلکه به نمادی عینی از پایمردی بر سر وعده‌ای تبدیل شد که رئیس دولت چهاردهم از روز نخست تحلیف بر آن پای فشرد. مسعود پزشکیان با حضور در آیین بهره‌برداری هم‌زمان از ۳ هزار و ۸۵۱ طرح آموزشی، پرورشی و ورزشی در سراسر کشور، بار دیگر نشان داد که با گذشت بیش از دو سال از عمر دولتش و حتی در سخت‌ترین تنگناهای اقتصادی و التهابات ناشی از شرایط جنگی، قطب‌نمای دولت همچنان به سمت «عدالت آموزشی» نشانه رفته است؛ پروژه‌ای که حالا با همراهی جامعه مدنی و خیرین، از مرحله شعار عبور کرده و به فاز دستاوردهای ملموس و متکثر رسیده است.
آجرها را که روی آجر می‌گذارند، انگار تکه‌ای از آینده را در دل خاک این سرزمین محکم می‌کنند؛ فرقی نمی‌کند در حاشیه محروم یک روستای مرزی باشد یا در دل شهرک‌های پرجمعیت اقماری پایتخت. در روزگاری که سایه سنگین تنگناهای اقتصادی و التهابات ناشی از تنش‌های نظامی، بارها آزمونی سخت پیش پای اراده دولت گذاشته است، پاستور یک روز را برای عقب‌نشینی از سنگر آموزش انتخاب نکرد. حضور روز شنبه ۲۵ مهرماه رئیس‌جمهور در اسلامشهر و گشایش هم‌زمان ۳ هزار و ۸۵۱ پروژه آموزشی، پرورشی و ورزشی در سراسر کشور، روایتگر همین پایداری است؛ پاسخی میدانی به این باور که اگر قرار است ایران به فرداهای روشن و ایمن برسد، هیچ‌چیز نباید مقدم‌تر از ساختن صندلی‌های درس برای فرزندان این آب‌وکاک باشد.
رد نگاه هزینه‌ای به آموزش
رئیس‌جمهور در سخنانی که به‌روشنی مرزبندی فکری دولت را با گذشته آشکار می‌کرد، ریشه بسیاری از ناکارآمدی‌ها و بحران‌های مدیریتی کشور را در «کوتاهی تاریخی نسبت به نظام تعلیم و تربیت» دانست. دکتر پزشکیان با انتقاد از تفکری که ساخت کارخانه را سرمایه‌گذاری اما آموزش و بهداشت را هزینه جاری می‌داند، تاکید کرد: «اگر نیروی انسانی به‌درستی تربیت نشود، بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی نیز دود می‌شود و به هوا می‌رود. اگر امروز جوان ما با بیکاری مواجه است یا در اداره یک بنگاه با چالش روبه‌رو می‌شویم، باید شجاعت پذیرش این واقعیت را داشته باشیم که در نظام آموزشی، مهارت حل مسئله را به آنان نیاموخته‌ایم.»
رئیس‌جمهور پزشکیان که در ماه‌ها و سال‌های گذشته همواره از مدارس روستایی و مناطق مرزی بازدیدهای سرزده داشته، با تاکید بر اینکه عدالت آموزشی یعنی «نگذاریم فقر مالی خانواده، سرنوشت تحصیلی فرزند را گروگان بگیرد»، از تصویب و آغاز به کار «صندوق توسعه عدالت آموزشی» با محوریت و مدیریت مستقیم مردم خبر داد؛ سازوکاری که قرار است منابع تجهیز و کیفی‌سازی مدارس را فراتر از بروکراسی‌های دولتی تجمیع کند.
از تخته‌سیاه تا واقعیت زندگی؛ تاکید پزشکیان بر تغییر ریل آموزش
بخش قابل توجه این برنامه، بازدید رئیس‌جمهور از کلاس‌های هوشمند و آزمایشگاه مدرسه امام علی(ع) واوان بود؛ جایی که پزشکیان نشان داد دغدغه‌اش در آموزش و پرورش در کالبد ساختمان متوقف نمانده است. وی با ورود به جزئیات روش‌های تدریس، خواستار پیوند خوردن فرمول‌های کتاب‌های درسی با زندگی عینی شد و گفت: «انتقال صِرف محفوظات ذهنی فراموش می‌شود. دانش‌آموز باید کاربرد علم را در ساخت و اجرا لمس کند.»
رئیس‌جمهور همچنین الگوی نوین اداره کلاس‌ها را روی میز گذاشت؛ مدلی مبتنی بر کار گروهی که در آن نقش‌های مدیریت، دبیری، نظارت و هماهنگی به‌صورت چرخشی میان دانش‌آموزان دست‌به‌دست شود تا اعتمادبه‌نفس نسل آینده، به‌ویژه دانش‌آموزان کم‌حرف و حاشیه‌نشین، در همین بستر شکوفا شود.
کارنامه میدانی وزارتخانه؛ پیشرفت ۷۵ درصدی نهضت و جهش معدل‌ها در عصر بحران
در ادامه این مراسم، علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، با ارائه گزارشی آماری از پیشبرد طرح‌ها در قالب «گام دوم نهضت توسعه عدالت آموزشی»، از تحویل و تکمیل ۵۷ درصدی کل پروژه‌های این نهضت و پیشرفت فیزیکی ۷۵ درصدی مجموع طرح‌ها خبر داد.
نکته حائز اهمیت در گزارش وزیر آموزش و پرورش، اجرای ۲ هزار و ۳۳۱ پروژه مدرسه‌سازی در شرایط جنگی و فشارهای امنیتی-اقتصادی اخیر بود. کاظمی توسعه زیرساختی را تنها بخش ماجرا ندانست و با پیوند زدن آن به شاخص‌های کیفی اعلام کرد:
*افزوده شدن بیش از ۶ هزار فضای ورزشی و ۳۴ استخر دانش‌آموزی به سرانه تربیتی کشور.
*هوشمندسازی ۱۱ هزار کلاس درس و اتصال ۳۰۰ سرور جدید به شبکه شاد برای ارتقای ظرفیت آموزش مجازی.
*رشد میانگین نمرات نهایی دانش‌آموزان به میزان ۱.۱۵ نمره (با وجود وقفه‌های ناشی از آموزش غیرحضوری).
*درخشش نخبگانی دانش‌آموزان با کسب رکورد تاریخی ۱۸ مدال طلای المپیادهای جهانی (در برابر رکورد پیشین ۱۱ مدال).
*توسعه چتر عدالت در مناطق محروم با ارتقای مدارس شبانه‌روزی عشایری از ۱۵۷ به ۱۷۹ واحد آموزشی و توانمندسازی ۹۵ درصدی معلمان از طریق اجتماعات یادگیری.
تهران روی ریل جبران عقب‌ماندگی‌ها؛ روزی ۴ کلاس درس
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران نیز در این مراسم با اشاره به تراکم شدید جمعیتی در شهرستان‌های اقماری پایتخت، از شکسته شدن طلسم پروژه‌های نیمه‌تمام خبر داد. وی با اعلام اینکه هم‌اکنون روزانه به‌طور میانگین ۴ کلاس درس و ۴۷۰ مترمربع فضای آموزشی با اعتباری روزانه بالغ بر ۷ میلیارد تومان به ظرفیت استان افزوده می‌شود، تصریح کرد: «در شهرهایی مانند قرچک که در گذشته سالانه حداکثر یک مدرسه ساخته می‌شد، امروز ۲۵ مدرسه ۱۵ کلاسه در دست احداث است؛ در کنار احداث ۳۵ مدرسه در شهریار، ۲۰ مدرسه در بهارستان و ۳۲ مدرسه در اسلامشهر.» معتمدیان تاکید کرد که رویکرد دولت، تبدیل مدرسه به «قلب تپنده زیست محله‌محور» است تا امکانات ورزشی و فرهنگی آن در خدمت عموم ساکنان محله قرار گیرد.
رکوردشکنی ۲۸ همتی خیرین و بازسازی ضربتی مدارس آسیب‌دیده از جنگ
یکی از درخشان‌ترین ابعاد این همایش، گزارش حمیدرضا شاه‌حسینی، رئیس جامعه خیرین مدرسه‌ساز کشور بود؛ روایتی از پیوند بی‌سابقه مردم با دولت که در آن، مدرسه‌سازی هم‌پای فرایض دینی خوانده شد.
شاه‌حسینی با اشاره به شرایط خاص کشور و ترکش‌های ناشی از تنش‌های نظامی اخیر اعلام کرد: خیرین نه‌تنها صحنه را خالی نکردند، بلکه با ثبت رکوردی بی‌سابقه، متعهد به تامین بیش از ۲۸ هزار میلیارد تومان (۲۸ همت) برای مدرسه‌سازی شدند. شاه‌حسینی از اقدام جهادی و فوری در مرمت و بازسازی یک هزار و ۲۸۸ مدرسه آسیب‌دیده از حملات دشمن خبر داد و نمونه عینی آن را بازسازی ضربتی دبیرستان علامه حلی منطقه ۶ تهران پس از اصابت موشک دانست؛ اقدامی که به‌سرعت غبار ناامیدی را شست و چراغ کلاس‌ها را روشن نگه داشت.
بازتعریف نسبت ملت-دولت در خاکریز آموزش
افتتاح هم‌زمان ۳۸۵۱ پروژه آموزشی در اسلامشهر نشان داد که راهبرد «مشارکت مردم» در ادبیات دولت چهاردهم، صرفا یک تعارف دیپلماتیک نبوده است. زمانی که در یک روستای مرزی شهرستان درمیانِ خراسان جنوبی، ۴۰ روستانشین بیل به دست می‌گیرند تا پایه‌های مدرسه را بالا ببرند و در سویی دیگر خیرین ۲۸ هزار میلیارد تومان وثیقه پیشرفت کودکان ایران می‌کنند، پیام روشنی به جامعه مخابره می‌شود: توسعه از سیمان و آهن آغاز نمی‌شود، از کلاسی آغاز می‌شود که در آن عدالت، تفکر و امید جوانه می‌زند. دولت چهاردهم با تثبیت نهضت عدالت آموزشی نشان داده که در تندباد حوادث و تلاطم‌های سیاسی، سنگر تربیت نسل فردا را خالی نخواهد کرد.
ارسال دیدگاه