«سرزمین فرشته‌ها»؛ کودکان غزه از قاب سینما تا اسکار
تهران (پانا) - سینما گاهی به جای آنکه فقط جنگ را روایت کند، سراغ آدم‌هایی می‌رود که در میانه بحران، همچنان کودک می‌مانند؛ کودکانی که جهانشان میان ترس، آوارگی، فقدان و امید شکل گرفته است. «سرزمین فرشته‌ها» ساخته بابک خواجه‌پاشا با تمرکز بر کودکان غزه و روابط انسانی، تلاش کرده این جهان را از قاب سینما روایت کند؛ اثری که حالا با حضور در مسیر اسکار، فرصت پیدا کرده روایت خود از کودکی و انسانیت را به مخاطبانی فراتر از مرزهای ایران ارائه کند.
«سرزمین فرشته‌ها» در نگاه نخست فیلمی درباره جنگ و کودکان غزه است، اما آنچه در گفت‌وگوهای عوامل فیلم برجسته می‌شود، تلاش برای عبور از یک روایت صرفاً جنگی و رسیدن به لایه‌های انسانی ماجراست؛ روایتی که در آن کودک نه فقط قربانی یک بحران، بلکه بخشی از جهان عاطفی و انسانی داستان است.
سینما؛ روایت کودک در دل بحران
بابک خواجه‌پاشا، کارگردان «سرزمین فرشته‌ها»، معتقد است ساخت چنین آثاری نباید صرفاً تابع معادلات گیشه باشد. او در گفت‌وگو با پانا تأکید کرده است که مخاطب‌شناسی یک فن است و ذائقه مخاطب همواره یکسان نمی‌ماند.
خواجه‌پاشا می‌گوید قرار نیست گیشه برای او تعیین کند چه فیلمی بسازد؛ با این حال تلاش کرده در ژانر مورد علاقه خود، حداکثر مخاطب را جذب کند و امیدوار است «سرزمین فرشته‌ها» بتواند مخاطب خود را پیدا کند.
نسلی که به فیلم خوب نیاز دارد
یکی از نکات قابل توجه در صحبت‌های خواجه‌پاشا، نگاه او به نسل جدید است؛ نسلی که به گفته این کارگردان، به‌دلیل مواجهه روزانه با حجم گسترده‌ای از آثار تصویری، به‌راحتی قانع نمی‌شود.
او معتقد است برای این نسل باید فیلم و سریال باکیفیت تولید کرد و تأکید دارد اگر در توانش باشد، برای نسل جدید و کودکان ایران بهترین آثار را خواهد ساخت.
این نگاه می‌تواند «سرزمین فرشته‌ها» را از یک فیلم صرفاً مرتبط با یک رویداد سیاسی یا جنگی جدا کند و آن را در چارچوب گسترده‌تری از سینمای انسانی و توجه به جهان کودکان قرار دهد.
از بازمانده تا سرزمین فرشته‌ها
سلاف فواخرجی، بازیگر سوری «سرزمین فرشته‌ها»، از فیلم «بازمانده» ساخته سیف‌الله داد به‌عنوان نقطه آشنایی خود با سینمای ایران یاد می‌کند؛ فیلمی که به گفته او یکی از مهم‌ترین آثار سینمایی درباره فلسطین است.
فواخرجی معتقد است ملیت نمی‌تواند مانعی برای پرداختن هنرمند به مسائل انسانی و جهانی باشد و سینمای ایران نیز به‌دلیل سابقه توجه به مضامین انسانی، ظرفیت روایت موضوعاتی مانند فلسطین را دارد.
وقتی مسئله کودک به مسئله انسان تبدیل می‌شود
فواخرجی در توضیح حضور خود در «سرزمین فرشته‌ها» تأکید می‌کند که هدف مشترک عوامل فیلم، پرداختن به حقوق کودکان غزه، روابط انسانی و مسائل انسانی بوده است.
این بخش از صحبت‌های بازیگر فیلم، یکی از کلیدی‌ترین نقاط گزارش است؛ زیرا نشان می‌دهد سازندگان تلاش کرده‌اند مسئله غزه را از دریچه روابط انسانی و جهان کودک روایت کنند؛ روایتی که می‌تواند مخاطب را به جای مواجهه صرف با تصاویر جنگ، با زندگی و احساسات شخصیت‌های فیلم همراه کند.
از جشنواره تا جهان
خواجه‌پاشا درباره سرنوشت فیلم در جشنواره فیلم فجر نیز نگاه متفاوتی دارد. او جشنواره را در اولویت دوم قرار می‌دهد و معتقد است «سرزمین فرشته‌ها» زمانی به حق خود می‌رسد که در جهان اکران شود و بتواند رسالتش را انجام دهد.
برای او، جایزه اهمیت ثانویه دارد و اکران و رسیدن فیلم به مردم، هدف اصلی است؛ نگاهی که با حضور فیلم در مسیر رقابت اسکار اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
«سرزمین فرشته‌ها»؛ یک فرصت برای سینمای کودک و انسانی
حضور چنین فیلمی در مسیر اسکار را می‌توان از زاویه‌ای فرهنگی نیز بررسی کرد؛ فرصتی برای آنکه یک روایت سینمایی درباره کودکان و مسائل انسانی، از مرزهای جشنواره‌های داخلی عبور کند و در معرض نگاه مخاطب بین‌المللی قرار گیرد.
در این میان، «سرزمین فرشته‌ها» بیش از آنکه صرفاً درباره یک جغرافیا باشد، تلاش می‌کند درباره کودکی در شرایط دشوار، عشق، خانواده، امید و حق داشتن یک زندگی انسانی سخن بگوید؛ موضوعاتی که مرز جغرافیایی نمی‌شناسند.
شاید اهمیت چنین آثاری در همین نقطه باشد؛ اینکه دوربین سینما بتواند از میان تصاویر بزرگ جنگ، به چهره کودک برسد و قصه‌ای را روایت کند که مخاطب، فارغ از ملیت و زبان، بتواند با آن ارتباط برقرار کند.
امیرحسین اشرفی
ارسال دیدگاه