پانا گزارش می‌دهد؛
«آرایش جدید اقتصادی» دولت؛ از مهار شوک‌ها تا بازتوزیع ثروت به نفع معیشت
تهران (پانا) - بررسی سخنان، پیام‌ها و تصمیمات راهبردی مسعود پزشکیان در جلسات و نشست‌های مختلف مهرماه ۱۴۰۵ نشان‌دهنده شکل‌گیری یک «آرایش جدید اقتصادی» برای ارتقای تاب‌آوری، صیانت از چرخ تولید و بازتوزیع مستقیم منافع حاصل از صرفه‌جویی و اصلاحات قیمتی به سبد معیشت اقشار آسیب‌پذیر است.
در میانه فشارهای بیرونی و اقتضائات ناشی از شرایط ویژه، دولت وفاق ملی با رویکردی عمل‌گرایانه و طراحی یک «آرایش جدید اقتصادی»، مهرماه ۱۴۰۵ را به مقطع تثبیت و چابک‌سازی سیاست‌های معیشتی بدل کرده است. دکتر مسعود پزشکیان با اولویت دادن به حفظ جریان تولید صنعتی و تامین پایدار انرژی برای بخش مولد، راهبردی را کلید زده که در آن، منابع حاصل از صرفه‌جویی‌های ساختاری و مدیریت هوشمند مصرف انرژی، بی‌واسطه به سبد معیشت و قدرت خرید خانوار تزریق می‌شود؛ رویکردی که با محوریت دیپلماسی فعال منطقه‌ای، انسجام داخلی و واگذاری اختیارات به ظرفیت‌های محلی، نویدبخش عبور هوشمندانه از موانع و صیانت از سفره مردم در برابر توطئه‌های اقتصادی است.
محور بنیادین برنامه‌های معیشتی رئیس‌جمهور، هدایت منابع به کف جامعه و حمایت از گروه‌های کم‌درآمد است:
-
بازتوزیع ۶ میلیارد دلاری به کالابرگ: دکتر پزشکیان در نشست شهرداران کلان‌شهرها و مراکز استان‌ها (سه‌شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد: «۶ میلیارد دلار درآمد ناشی از مدیریت مصرف و صرفه‌جویی و همچنین منابع حاصل از افزایش قیمت بنزین آزاد به‌طور کامل در اختیار مردم قرار خواهد گرفت و از همین ماه رقم کالابرگ افزایش می‌یابد.»
-
کمیته ویژه تثبیت نرخ اقلام اساسی: در جلسه هیئت دولت (یکشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۵)، رئیس‌جمهور دستور تشکیل کمیته‌ای پنج‌نفره (متشکل از رئیس‌کل بانک مرکزی، وزرای جهاد کشاورزی و کشور، رئیس سازمان برنامه و بودجه و شهردار تهران) را برای تدوین سازوکار قطعی تثبیت قیمت کالاهای مشمول کالابرگ صادر کرد.
-
ارتقای دستمزد و سبد معیشت با صرفه‌جویی انرژی: در نشست هم‌اندیشی با نمایندگان مجلس شورای اسلامی (دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵) و دیدار با کارآفرینان (پنج‌شنبه ۹ مهر ۱۴۰۵) تاکید شد درآمد حاصل از کاهش مصرف بی‌رویه انرژی و اصلاح بودجه دستگاه‌های غیرضروری مستقیما صرف تقویت سبد معیشت خانوارها و تناسب حقوق با نرخ تورم می‌شود.
مصون‌سازی بخش مولد: تضمین سوخت و برق کارخانه‌ها
در حوزه صنعت و کارآفرینی، راهبرد دولت جلوگیری از انتقال فشار ناترازی به خطوط تولید است:
-
اولویت قطعی انرژی؛ صنایع پیش از بخش اداری: در دیدار با کارآفرینان و صاحبان فرایندهای اقتصادی (پنج‌شنبه ۹ مهر ۱۴۰۵)، رئیس‌جمهور خط‌مشی شفاف دولت را اعلام کرد: «نباید برق و گاز صاحبان کسب‌وکار قطع شوند، حتی اگر خودمان در بخش‌های دولتی ملزم به تحمل قطعی باشیم.»
-
نهضت صرفه‌جویی زمستانه در دستگاه‌های اجرایی: در جلسه هیئت دولت (یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵) و نشست‌های بعدی با اشاره به پویش‌هایی مانند سه‌شنبه‌های بدون خودرو و نصب پنل‌های خورشیدی در ادارات، تصریح شد بار کاهش مصرف باید بر دوش نهادهای دولتی قرار گیرد تا چرخ اشتغال و کارخانه‌ها متوقف نشود.
امنیت غذایی هوشمند و روان‌سازی زنجیره لجستیک
جهت رفع دغدغه اقلام مصرفی، زنجیره انبار و گمرک بازطراحی شد:
-
تنوع‌بخشی به مبادی و ارجحیت شبکه ریلی: در جلسه بررسی وضعیت تأمین و تنظیم بازار کالاهای اساسی (چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵)، رئیس‌جمهور دستور داد برای هر قلم کالای اساسی یک مسئول مشخص و پاسخگو معین شود، مسیرهای ریلی تقویت گردند و موانع گمرکی با سامانه‌های مدرن نظارتی مرتفع شود تا امنیت غذایی تحت هیچ شرایطی مختل نگردد.
-
طرح «از مزرعه تا سفره»: در نشست شهرداران کلان‌شهرها (سه‌شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵)، پیوند مستقیم میان تولیدکنندگان کشاورزی و میادین شهری برای حذف واسطه‌های غیرضروری و کاهش بهای تمام‌شده اقلام در دستور کار قرار گرفت.
توسعه ترانزیت مرزی، اقتصاد دریامحور و سرمایه‌گذاری مولد
پاسخ دولت به موانع بین‌المللی، فعال‌سازی ظرفیت‌های همسایگی و زیرساختی است:
-
جهش در روابط اقتصادی با همسایگان: در نشست ۹ مهر با فعالان اقتصادی و آیین افتتاح طرح‌های گردشگری (یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵)، رئیس‌جمهور گسترش تعاملات زمینی و تجاری با پاکستان، عراق، ترکمنستان و آذربایجان را گامی مهم در شکستن انحصارات و رشد اشتغال توصیف کرد.
-
افتتاح هم‌زمان طرح‌های سرمایه‌گذاری: در مراسم آغاز هفته گردشگری (یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵)، دستور افتتاح ۲۴۶ پروژه زیرساختی با ارزش سرمایه‌گذاری ۳۵ هزار میلیارد تومان و اشتغال‌زایی مستقیم بیش از ۳ هزار نفر صادر شد.
-
توسعه پایدار دریامحور: در پیام روز جهانی دریانوردی (چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵)، بر تسهیل‌گری برای حضور بخش خصوصی در خطوط مواصلاتی دریایی و سواحل شمال و جنوب تاکید شد.
پیش‌نگری جمعیتی و توسعه «اقتصاد نقره‌ای»
در نگاه میان‌مدت و بلندمدت، چشم‌انداز اقتصادی دولت به سمت فرصت‌سازی از تحولات جمعیتی تنظیم شده است:
-
ابلاغ ماموریت‌های شش‌گانه: در پیام هفته ملی سالمندان (جمعه ۱۰ مهر ۱۴۰۵)، رئیس‌جمهور با اشاره به برآورد رسیدن جمعیت سالمندان کشور به بیش از ۳۰ درصد تا سال ۱۴۳۰، خواستار گسترش «اقتصاد نقره‌ای» (Silver Economy) شد تا خدمات سلامت، مراقبت و مسکن سالمندان به حوزه‌ای پویا برای نوآوری، جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و ایجاد اشتغال تبدیل گردد.
در مجموع، سلسله اقدامات و دستورالعمل‌های رئیس‌جمهور در مهرماه ۱۴۰۵، تصویری از یک دولت «مسئله‌محور» و «پای‌بند به تولید» را ترسیم می‌کند که به‌جای انفعال در برابر محدودیت‌های بیرونی، با اتکا به تدابیر عملیاتی، هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی و تکیه بر ظرفیت‌های نخبگانی و مردمی، در پی خنثی‌سازی فشارهاست.
تاکید دکتر پزشکیان بر «وفاق» به عنوان موتور محرک اقتصاد، نه یک شعار، بلکه استراتژیِ عبور از ناترازی‌هاست؛ رویکردی که اگر با همین شتاب در ماه‌های آتی تداوم یابد و به اجرای دقیق سیاست‌های حمایتی-تولیدی منجر شود، می‌تواند ضمن صیانت از معیشت مردم، بستری پایدار برای بازسازی اقتصادی و ثبات در بازارهای کلیدی کشور فراهم آورد.
پرویز پیکری
ارسال دیدگاه