تلاش برای نزدیکتر شدن فعالیتهای قرآنی به نسل جدید
تهران (پانا) - معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تشریح برنامههای این معاونت برای توسعه فعالیتهای قرآنی، از عبور از هدف تربیت ۱۰۰ هزار حافظ قرآن، صدور مجوز برای ۱۰۶ مؤسسه جدید، حمایت از مؤسسات مردمی، توسعه فعالیتهای قرآنی در مساجد و استفاده از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی و بازیسازی برای ارتباط با نسل جدید خبر داد.
حجتالاسلام والمسلمین حمیدرضا اربابسلیمانی، معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در نشست خبری به مناسبت هفته دولت، با اشاره به جایگاه قرآن و عترت در ساختار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: مرکز عالی قرآن و عترت تنها بخشی در دولت جمهوری اسلامی ایران است که بهصورت رسمی پرچمداری فعالیتهای قرآنی را برعهده دارد و به همین دلیل وظایف سنگینی بر دوش این مجموعه گذاشته شده است.
وی با بیان اینکه اهداف این مرکز در دو بخش دنبال میشود، گفت: بخشی از این اهداف برگرفته از برنامه هفتم پیشرفت کشور و بخشی دیگر مربوط به کلانبرنامههای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی است که در جلسه رأی اعتماد در مجلس شورای اسلامی مطرح و تصویب شد.
اربابسلیمانی افزود: تربیت حافظان قرآن کریم، افزایش مؤسسات قرآنی و حمایت از آثار فاخر قرآنی از جمله محورهای مورد تأکید در برنامه هفتم است. در کنار این موارد، مردمیسازی و عدالت فرهنگی، تربیت، اصالت و هویت ایرانی ـ اسلامی، بهکارگیری فناوریهای جدید و هوش مصنوعی در بهبود تنظیمگری و رونق اقتصاد فرهنگی و توسعه صادرات فرهنگی نیز در کلانبرنامههای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: اهتمام ویژه به ترویج سبک زندگی قرآنی و تربیت و انس جامعه با آموزههای قرآن و عترت، بهویژه نهجالبلاغه و صحیفه سجادیه، توسعه فرهنگ اقامه نماز، امر به معروف و نهی از منکر، غدیر، مهدویت و معارف رضوی، استفاده از فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و فضای مجازی برای نشر معارف قرآن و عترت و استفاده از ظرفیتهای فرهنگی، هنری و رسانهای از جمله سیاستهای این مرکز است.
معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، توسعه دیپلماسی قرآنی و شبکهسازی فعالان قرآنی در حوزه بینالملل را از دیگر سیاستهای این مجموعه عنوان کرد.
از نمایشگاه قرآن تا تربیت ۱۰۰ هزار حافظ
اربابسلیمانی با اشاره به فعالیتهای این مرکز از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ گفت: پس از آغاز مأموریت در این مرکز، جلسات کارشناسی و مشورت با فعالان قرآنی برگزار شد و نخستین گام ما در سال ۱۴۰۳ برگزاری سیودومین نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم بود که در پایان همان سال برگزار شد.
وی افزود: حضور رئیسجمهور و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم اختتامیه نمایشگاه و معرفی و تجلیل از خادمان قرآن سال ۱۴۰۳ از اتفاقات مهم این نمایشگاه بود.
اربابسلیمانی با اشاره به ادامه فعالیتهای مرکز در سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: با وجود جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، ناآرامیها، حوادث تلخ اسفندماه، شهادت رهبر حکیم و مقتدر کشور و آغاز جنگ ۴۰ روزه و پیامدهای آن، فعالیتهای مرکز با قوت ادامه پیدا کرد.
وی تربیت حافظان قرآن کریم را یکی از مهمترین برنامههای این مرکز دانست و گفت: در سال گذشته موظف به تربیت و فعالیت ۱۰۰ هزار نفر در حوزه حفظ قرآن بودیم که با همکاری مؤسسات مربوط، از این میزان عبور کردیم.
معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: در حوزه صدور مجوز مؤسسات قرآن و عترت نیز تکلیف ما ایجاد ۱۰۰ مؤسسه جدید بود که بیش از این میزان محقق شد. همچنین حمایت از مؤسسات فعال قرآنی مردمی، حمایت از برگزاری رویدادهای سهگانه پایتخت قرآن در بوشهر، پایتخت نهجالبلاغه در کاشان و پایتخت صحیفه سجادیه در یزد، برگزاری نمایشگاههای قرآن و عترت در استانها و نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم تهران از دیگر اقدامات انجام شده است.
وی برگزاری جشنواره ملی آیات، رویداد «فصل تعالی» با هدف توانمندسازی فعالان قرآنی در استفاده از ابزارهای هنری و رسانهای، احیای جشنوارههای امام رضا(ع) در رشتههای مختلف هنری در استانها و حمایت از محصولات تولیدی این حوزه را از دیگر برنامهها عنوان کرد.
اربابسلیمانی همچنین به اجرای برنامه کاربردی «حافظشو» با هدف جذابسازی حفظ قرآن برای نسل جدید، بهویژه کودکان و نوجوانان، اشاره کرد.
۳۹ روستای قرآنی شناسایی شدند
وی از انجام فعالیتهای تبلیغی و ترویجی در حوزه اقامه نماز، غدیر، امر به معروف و نهی از منکر و مهدویت با همکاری استانها و بخشهای مختلف وزارتخانه خبر داد و گفت: در طرح انتخاب روستاهای قرآنی نیز با توجه به ظرفیت موجود در بیش از ۶۳ هزار روستای کشور، تلاش کردیم فعالیتهای قرآنی روستاها مورد توجه قرار گیرد.
اربابسلیمانی افزود: در سال گذشته ۳۹ روستای قرآنی در سطح استانها شناسایی و مورد تقدیر قرار گرفتند.
وی همچنین از ارتقای سامانه «حمد» خبر داد و گفت: اطلاعات بیش از چهار هزار مؤسسه قرآنی کشور در این سامانه ثبت شده و نظام هوشمند ارزیابی و رتبهبندی مؤسسات قرآنی نیز در بستر همین سامانه طراحی و اجرا میشود.
معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حمایت از مؤسسات خلاق و دانشبنیان قرآنی و توانمندسازی مدیران مؤسسات از طریق آموزشهای هدفمند و اثربخش را از دیگر برنامههای این مرکز عنوان کرد.
حمایت مالیاتی و بیمهای از مؤسسات قرآنی
در ادامه این نشست خبری مرتضی خدمتکار، مدیرکل دفتر برنامهریزی، آموزش و توسعه مشارکتهای مردمی مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره وضعیت مالیاتی مؤسسات قرآنی اظهار کرد: اخیراً تفاهمنامهای میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان امور مالیاتی برای حمایت از فعالیتهای فرهنگی، هنری، رسانهای و قرآنی منعقد شده که موضوع مؤسسات قرآنی مردمی نیز در آن بهصورت پررنگ دیده شده است.
وی تأکید کرد: فعالیت قرآنی باید به عنوان یک کار فرهنگی مردمی دیده شود، نه یک کسبوکار؛ بنابراین باید تلاش کنیم نهتنها نگرانی مالیاتی برای مؤسسات ایجاد نشود، بلکه حمایتهای هدفمند و نظاممندی نیز از آنها صورت گیرد.
خدمتکار همچنین درباره حمایتهای بیمهای از فعالان قرآنی گفت: در سال ۱۴۰۵، ۱۱۰ میلیارد تومان برای بیمه فعالان حوزه قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشبینی شده است.
وی افزود: بیش از پنج هزار نفر از فعالان قرآنی از خدمات بیمه پایه صندوق اعتباری هنر استفاده میکنند و حدود هزار نفر نیز از بیمه تکمیلی بهرهمند هستند.
خدمتکار گفت: با توجه به تعاملات انجام شده، فعالان قرآنی در نقاط مختلف کشور، در صورت احراز و تأیید فعالیت آنها توسط همکاران استانی، میتوانند از این خدمات استفاده کنند.
حافظشو برای نزدیک شدن قرآن به نسل جدید
خدمتکار در پاسخ به خبرنگار پانا درباره اینکه بسیاری از جوانان دیگر با روشهای سنتی فعالیتهای قرآنی ارتباط نمیگیرند و مرکز برای کاهش این فاصله چه برنامه متفاوتی دارد، گفت: برگزاری رویدادهای فرهنگی، هنری و رسانهای یکی از اقداماتی است که میتواند زمینه مشارکت نسل جدید را هم در تولید محتوا و هم در بهرهبرداری از محتوای قرآنی فراهم کند.
وی افزود: در کنار حفظ روشهای سنتی و ظرفیتهای مردمی موجود، تلاش کردهایم نمونههایی از روشهای جدید را نیز وارد میدان کنیم. «حافظشو» یکی از همین نمونههاست که از زمستان سال گذشته بهصورت آزمایشی آغاز شد.
وی ادامه داد: در این طرح با استفاده از الگوی بازیسازی تلاش کردهایم حفظ قرآن، آموزش قرآن و معارف قرآن را در قالب بازی، رقابت و سرگرمی وارد فضای زندگی نسل جدید کنیم.
او با اشاره به استقبال از این طرح گفت: اکنون حدود ۱۰۰ هزار کاربر نرمافزار حافظشو را روی گوشیهای خود ثبت کردهاند و برنامههای ماهانه و مناسبتی قرآنی نیز در این بستر فعال است.
مدیرکل دفتر برنامهریزی، آموزش و توسعه مشارکتهای مردمی مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: اگر میخواهیم برای نسل نو، دانشآموزان و نوجوانان برنامههای قرآنی جذاب باشد، باید از روشها و سبکهای جدید استفاده کنیم؛ البته این به معنای کنار گذاشتن ظرفیتهای سنتی و مردمی نیست و باید این ظرفیتها را حفظ کنیم.
بودجه مؤسسات بر اساس برنامه و عملکرد توزیع میشود
خدمتکار در پاسخ به بخش دوم سؤال خبرنگار پانا درباره اینکه با واگذاری فعالیتهای قرآنی به مؤسسات مردمی، چگونه اطمینان حاصل میشود بودجه به مؤسسات مؤثر برسد و صرفاً مجموعههایی که ارتباط بیشتری دارند از حمایتها برخوردار نشوند، گفت: یکی از ویژگیهای مرکز عالی قرآن و عترت در این دوره، شفافسازی است و اطلاعات حمایتها در سامانههای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بارگذاری میشود.
وی افزود: ما به میزانی که بودجه در اختیارمان قرار میگیرد، خودمان را کارپرداز فعالان قرآنی میدانیم و منابع براساس برنامههای مشخص توزیع میشود.
خدمتکار ادامه داد: برای نمونه، در موضوع تربیت ۱۰۰ هزار حافظ قرآن، سازمان برنامه و بودجه مبلغی را برای این طرح اختصاص داد و همان اعتبار در اختیار مؤسسات و مجموعههایی قرار گرفت که متولی این فعالیت بودند.
وی با بیان اینکه میزان حمایتها ممکن است در استانها متفاوت باشد، گفت: برخی خدمات مانند بیمه فعالان قرآنی نیز از طریق صندوق اعتباری هنر و براساس ضوابط و اعتبارات مصوب انجام میشود و مرکز قرآن و عترت در این بخش نقش تسهیلگری دارد.
مجوز مؤسسات قرآنی در مسیر سهماهه
در ادامه این نشست، مرتضی خدمتکار، مدیرکل دفتر برنامهریزی، آموزش و توسعه مشارکتهای مردمی مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره تسهیل روند صدور مجوز مؤسسات قرآنی گفت: طی یک تا دو سال گذشته تلاش کردهایم فرآیند رسیدگی به درخواست تأسیس مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت را تا حد امکان کوتاه و تسهیل کنیم.
وی افزود: آخرین جلسه هیأت رسیدگی به امور مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت روز گذشته در مرکز عالی قرآن و عترت تشکیل شد و از میان ۱۵ پرونده تأسیس مؤسسه جدید، با تأسیس ۱۳ مؤسسه موافقت شد.
خدمتکار ادامه داد: براساس توافقی که با همکاران در ستاد و استانها انجام دادهایم، حداکثر زمان هدفگذاریشده برای رسیدگی تا صدور موافقت اصولی سه ماه است.
وی توضیح داد: صدور پروانه فعالیت مستلزم طی مراحل ثبت شرکتهاست که در اختیار مرکز نیست، اما تلاش کردهایم در بخشهایی که در اختیار ماست، فرآیند تا صدور موافقت اصولی حداکثر در سه ماه انجام شود؛ مگر در موارد استثنایی مانند تأخیر در پاسخ استعلام دستگاههای نظارتی.
پروانه مؤسسات دائمی میشود
خدمتکار با اشاره به سیاست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تسهیل فرآیندهای اداری گفت: تمدید پروانه فعالیت مؤسسات قرآنی که پیش از این دو، سه یا چهار ساله بود، به پروانههای دائمی تبدیل شده است.
وی افزود: دیگر لازم نیست مؤسسات مردمی پس از پایان اعتبار پروانه دوباره وارد چرخه اداری تمدید شوند. در مقابل، نظارت ما بر عملکرد مؤسسات باید به صورت مستمر در طول سال انجام شود.
مدیرکل دفتر برنامهریزی، آموزش و توسعه مشارکتهای مردمی مرکز عالی قرآن و عترت ادامه داد: در آینده بسیار نزدیک، تعداد اعضای هیأت مؤسس مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت نیز از سه نفر به دو نفر کاهش پیدا خواهد کرد که این موضوع میتواند روند صدور مجوز را تسهیل کند.
خدمتکار گفت: در سال گذشته تکلیف ما ایجاد ۱۰۰ مؤسسه جدید قرآنی در کشور بود که ۱۰۶ مؤسسه ثبت شد و با وجود شرایط جنگی و اختلالات اینترنتی اسفندماه، این تکلیف محقق شد.
مسجد باید پایگاه اصلی فعالیتهای قرآنی باشد
خدمتکار درباره برنامه مرکز برای تحقق ایده مسجدمحوری و توسعه پایگاههای قرآنی در مساجد نیز اظهار کرد: ما معتقدیم پایگاه اصلی قرآن، مسجد است؛ چرا که مسجد از ابتدا برای عبادت و ترویج معارف الهی شکل گرفته است.
وی افزود: اگر مؤسسات قرآنی فعالیت خود را با مساجد پیوند بزنند، ارتباط میان فعالان قرآنی و جامعه نیز تقویت خواهد شد. به مؤسساتی که مجوز دریافت میکنند توصیه کردهایم فعالیتهای خود را با فعالیتهای قرآنی مساجد گره بزنند.
خدمتکار تأکید کرد: نمیتوان قاری قرآنی داشت که با مسجد ارتباط نداشته باشد یا مسجدی داشت که با قرآن ارتباطی نداشته باشد؛ این دو باید در کنار هم قرار بگیرند تا بتوانند اثرگذار باشند.
پیوند قرآن با مسائل اجتماعی باید از مرحله شعار عبور کند
وی درباره ضرورت پیوند قرآن با مسائل اجتماعی روز نیز گفت: تا زمانی که قرآن مهجور باشد، سخن گفتن از پیوند قرآن با مسائل اجتماعی دشوار است. باید تلاش کنیم قرآن در زندگی مردم حضور پیدا کند و از مرحله خواندن و شنیدن فراتر برود.
خدمتکار افزود: امروز در برخی عرصهها شاهد هستیم که مردم برای رفتار و تصمیمهای خود به آیات قرآن استناد میکنند، اما این مسیر باید گستردهتر شود. اگر در بازار، ادارات، جامعه و میان گروههای مختلف مردم قرآن رواج پیدا کند، میتوان انتظار داشت زندگی اجتماعی نیز رنگ و بوی قرآنی بیشتری پیدا کند.
فصل تعالی؛ آموزش هوش مصنوعی به فعالان قرآنی
خدمتکار نیز در ادامه با اشاره به استفاده از فناوریهای نوین در فعالیتهای قرآنی گفت: یکی از رشتههای رویداد ملی «فصل تعالی» به موضوع هوش مصنوعی اختصاص یافته است.
وی افزود: کارگاههای آموزشی این حوزه به صورت حضوری در استانها و همچنین به شکل آفلاین در فضای مجازی برگزار میشود و ثبتنام فعالان قرآنی برای دوره سال ۱۴۰۵ نیز در حال انجام است.
خدمتکار ادامه داد: هدف این آموزشها توانمندسازی فعالان قرآنی در حوزه هنر، رسانه و فناوری و در نهایت تولید محتوای جذاب و باکیفیت است.
وی گفت: خروجی این آموزشها باید به تولید اثر منجر شود و تلاش داریم این تولیدات در رویدادها و نمایشگاههای قرآنی نیز عرضه شوند.
مرکز قرآن؛ قرارگاه فعالیتهای قرآنی در وزارت فرهنگ
اربابسلیمانی درباره نگاه قرارگاهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به فعالیتهای قرآنی نیز اظهار کرد: همانطور که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کردهاند، مأموریتهای قرآنی تنها محدود به معاونت قرآن و عترت نیست و بخشهای تخصصی مختلف وزارتخانه، از سینما و هنر گرفته تا رسانه و فرهنگ، میتوانند در خدمت توسعه فعالیتهای قرآنی قرار گیرند.
وی افزود: ظرفیتهای تخصصی معاونتهای مختلف باید برای تولید آثار قرآنی به کار گرفته شود و معاونت قرآن و عترت در این مسیر نقش هماهنگکننده و قرارگاهی خواهد داشت.
خدمتکار نیز با اشاره به همکاری میان بخشهای تخصصی وزارت فرهنگ گفت: در حوزه هنر، رسانه، سینما، بازیهای رایانهای و پویانمایی ظرفیتهای قابل توجهی وجود دارد که میتوان از آنها برای تولید آثار فاخر قرآنی استفاده کرد.
وی تأکید کرد: اگر قرار است نسل جدید با قرآن ارتباط برقرار کند، باید زبان این نسل را بشناسیم و از ظرفیتهای هنر، رسانه، بازی، فضای مجازی و فناوریهای جدید استفاده کنیم؛ در عین حال، حفظ ظرفیتهای مردمی و سنتی فعالیتهای قرآنی نیز همچنان ضروری است.
رها اردشیری
ارسال دیدگاه