زیست‌بوم جدید برنامه درسی از مهر ۱۴۰۵ وارد مرحله اجرای سراسری می‌شود

حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی لطیفی، معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، در سی‌ونهمین اجلاس رؤسای آموزش و پرورش کشور، با طرح این پرسش که «در مدرسه فقط به دانش‌آموزان ریاضی و فارسی و علوم و... یاد بدهیم یا آنها را برای زندگی فردی و اجتماعی شایسته هم آماده کنیم؟» اظهار کرد: اگر وظیفه دوم را نیز قبول داریم، یعنی در برنامه درسی باید به شایستگی‌های عمومی هم بپردازیم.

وی افزود: شایستگی‌های عمومی، مجموعه‌ای درهم‌تنیده از دانش، مهارت، نگرش و توانمندی است که کسب آنها به افراد کمک می‌کند تا با مسائل فردی و اجتماعی زندگی امروز و فردا به‌صورت مؤثر مواجه شوند و بتوانند زندگی شایسته‌ای داشته باشند.

هویت اسلامی ـ ایرانی؛ یکی از چهار شایستگی پایه و عمومی

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با اشاره به جایگاه هویت اسلامی ـ ایرانی در برنامه درسی جدید گفت: «هویت اسلامی ـ ایرانی» یکی از چهار شایستگی پایه و عمومی شامل هویت اسلامی ـ ایرانی، ارتباط مسئولانه و مؤثر، تفکر و تعقل و خویشتن‌سازی در برنامه درسی جدید است.

لطیفی در تبیین مفهوم هویت اسلامی ـ ایرانی اظهار کرد: به زبان ساده، هویت اسلامی ـ ایرانی یعنی خودآگاهی و تعلق خاطر ما ایرانیان مسلمان نسبت به اینکه چه کسی هستیم و چه ویژگی‌ها، بینش‌ها، باورها، گرایش‌ها و نقش‌های فردی و اجتماعی داریم.

 زیست‌بوم جدید برنامه درسی از مهر ۱۴۰۵ وارد مرحله اجرای سراسری می‌شود

وی در ادامه با تشریح روند اجرای زیست‌بوم جدید برنامه درسی گفت: از مهر ۱۴۰۵ نخستین مرحله اجرای سراسری زیست‌بوم جدید برنامه درسی، با شروع از دوره و پایه اول ابتدایی، در ۲۰۰ مدرسه ابتدایی در تمام استان‌ها آغاز می‌شود و در هر استان دو منطقه در این مرحله حضور خواهند داشت.

لطیفی تأکید کرد: در زیست‌بوم جدید، فقط کتاب‌های درسی تغییر نکرده‌اند، بلکه دو اتفاق مهم دیگر نیز افتاده است؛ نخست اینکه برای همه فعالیت‌های آموزشی و پرورشی مدرسه، یک برنامه درسی یکپارچه خواهیم داشت که از این پس آن را «برنامه درسی مدرسه‌ای» می‌نامیم. اتفاق مهم دوم، پشتیبانی از مدرسه در اجرای برنامه درسی و رصد وضعیت آن در طول سال تحصیلی است.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی همچنین خاطرنشان کرد: دوره‌های آموزشی برای استقرار این برنامه تحولی در حال برگزاری است.

لطیفی در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح فرایند شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های تفصیلی هویت اسلامی ـ ایرانی گفت: برای شناسایی این ابعاد، یک پروژه نیازسنجی انجام شد که بیش از ۱۰۰ مطالعه، تحقیق یا گزارش مدیریتی ناظر به نیازها، آسیب‌ها و مشکلات تربیتی، فرهنگی و اجتماعی حال و آینده ایران به‌صورت نظام‌مند مرور شد.

وی ادامه داد: تحلیل اسناد بالادستی و همچنین تحلیل بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره هویت اسلامی ـ ایرانی و آنچه از آموزش و پرورش در این زمینه انتظار می‌رود، از دیگر اقدامات انجام‌شده در این فرایند بوده است.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی همچنین تصریح کرد: در این زمینه، چارچوب شایستگی هفت کشور و ۱۰ سازمان، مؤسسه بین‌المللی و فراملیتی به‌صورت تطبیقی مطالعه شده است.

هویت اسلامی ـ ایرانی را چگونه در مدرسه پرورش دهیم؟

لطیفی در ادامه ارائه خود، پس از تشریح فرایند شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های تفصیلی هویت اسلامی ـ ایرانی، به موضوع چگونگی پرورش این شایستگی در مدرسه پرداخت و گفت: ابعاد این شایستگی شامل هویت دینی ـ معنوی، هویت محلی ـ ملی ـ انقلابی و هویت خانوادگی ـ جنسیتی است.

وی این موضوع را یکی از محورهای مهم زیست‌بوم جدید برنامه درسی دانست و بر ضرورت توجه به چگونگی پرورش هویت اسلامی ـ ایرانی در محیط مدرسه تأکید کرد.

 تغییر ۶۸ کتاب درسی پایه دهم و ۷۱ کتاب پایه یازدهم فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در بخش دیگری از سخنان خود به تغییرات جدید رشته‌ها و کتاب‌های درسی شاخه‌های فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش اشاره کرد و گفت: نقطه عزیمت این تغییرات، ارزشیابی برنامه‌های درسی موجود با توجه به تحولات بازار کار، تغییرات فناوری، ملاحظات دنیای آموزش و تکالیف اسناد و مصوبات بالادستی بوده است.

وی تاکید کرد: نتیجه این فرایند، تغییر و به‌روزرسانی تعدادی از رشته‌های فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش و تصویب آنها در شورای عالی آموزش و پرورش بوده است. در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴، تعداد ۶۸ کتاب پایه دهم تغییر کرده و در سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ نیز ۷۱ کتاب پایه یازدهم تغییر کرده است.