یقه ظالم را می‌گیریم و ساکت نمی‌مانیم

آخوند خراسانی؛ مرجعیت در صف اول مبارزه با استعمار

در دوران قاجار، ایران به میدان رقابت قدرت‌های خارجی برای بهره‌برداری از منابع ملی تبدیل شده بود. در شرایطی که سستی حکومت مرکزی، راه را برای مداخلات فزاینده روسیه و انگلیس هموار کرده بود، مرجعیت شیعه به عنوان تکیه‌گاه اصلی ملت وارد میدان شد.

تحریم اقتصادی؛ سلاحی علیه اشغالگری  

در جریان تحولات دوران مشروطیت و با ورود نظامیان روسیه تزاری به خاک ایران، آخوند خراسانی با درک هوشمندانه از شرایط، فرمان تحریم کالاهای روسی را صادر کرد. این اقدامِ قاطع، موجی از خوداتکایی را در میان مردم ایجاد کرد؛ به‌طوری که ایرانیان با حذف قند و چای روسی و جایگزینی آن با محصولات داخلی، عملاً اقتصادِ جریانِ اشغالگر را هدف قرار دادند.

ایستادگی در برابر تهدیدات

دولت روسیه که منافع خود را در خطر می‌دید، با ارسال نامه‌های تهدیدآمیز سعی کرد این مرجع عالی‌قدر را از مواضع خود عقب بنشاند. اما آخوند خراسانی در پاسخی صریح و مقتدرانه بر خروج فوری قشون بیگانه از کشور تأکید کرد و ثابت نمود که مرجعیت در برابر تهدیدات خارجی، مرعوب نخواهد شد.

مبارزه با نفوذ فرهنگی و سیاسی

از دیگر اقدامات کلیدی آخوند خراسانی، مقابله با جریان‌های غرب‌زده در داخل کشور بود. او در برابر اندیشه‌هایی که پیشرفت ایران را تنها در گروِ تقلید کورکورانه از غرب می‌دانستند، قاطعانه ایستاد. در یکی از مهم‌ترین موارد، او با صدور تلگرافی، عدم شایستگی «تقی‌زاده» را برای حضور در مجلس به دلیل گرایش‌های انحرافی اعلام کرد. این حکم مرجعیت باعث شد تا نمایندگان مجلس، او را از سمت خود اخراج کرده و وی ناچار به ترک کشور شود.