معلم، محور اساسی تحقق برنامه درسی و تربیت نسل آینده است

علی لطیفی؛ معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در  نشست برخط معلمان نمونه کشوری  که با هدف هم‌اندیشی و بهره‌مندی از تجربیات ارزشمند معلمان نمونه برگزار شد، به تشریح رویکردهای نوین سازمان در حوزه برنامه درسی و نقش محوری معلمان در تحقق آن پرداخت.

از «کتاب‌محوری» تا «برنامه‌محوری»؛ گامی اساسی در تحول آموزشی

لطیفی در ادامه، اظهار داشت: ما باید از «کتاب‌محوری» به «برنامه‌محوری» حرکت کنیم. کتاب درسی یکی از مهم‌ترین ابزارهای تحقق اهداف آموزشی است، اما برنامه درسی در معنای کلان خود، چارچوب کلی اهداف، منطق محتوا، ویژگی‌های معلم، فعالیت‌های مدرسه، ارزشیابی و حتی محیط و زمان آموزش را شامل می‌شود.

وی افزود: یکی از نکات مهم و راهبردی که باید به آن توجه کرد این است که برنامه درسی فقط کتاب درسی نیست؛ همه فعالیت‌هایی که در مدرسه انجام می‌شود، در چارچوب برنامه درسی می‌گنجد.

زیست‌بوم جدید برنامه درسی؛ سه ضلع تحول‌آفرین

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی از «طرحواره تحول در برنامه درسی تا سطح مدرسه» خبر داد و گفت: این زیست‌بوم جدید دارای سه ضلع اساسی است. ضلع اول، راهنمای عمل برنامه درسی مدرسه‌ای؛ سازمان یک چارچوب عمل را به عنوان برنامه درسی مدرسه‌ای طراحی کرده است که در آن اصول، چارچوب‌ها، عناوین درسی و فرصت‌های اختصاصی برای فعالیت‌های مدرسه‌ای پیش‌بینی شده است. این راهنما برای دوره اول ابتدایی آماده شده و دوره دوم ابتدایی نیز در دست تدوین است.

وی در ادامه، تصریح کرد: ضلع دوم؛ بسته‌های تربیت و یادگیری (کتاب‌های درسی) است. برخلاف گذشته که تولیدات انحصاری بودند، اکنون به دنبال ایجاد امکان بومی‌سازی این بسته‌ها توسط استان‌ها و مجموعه‌های دیگر هستیم. همچنین این بسته‌ها با رویکرد به‌روزرسانی، تغییرات اساسی در تصویرگری و طراحی همراه بوده‌اند.

دکتر لطیفی با اشاره به ضلع سوم، گفت: نظام پشتیبانی علمی از اجرای برنامه درسی، این ضلع به دنبال ارتقای دوره‌های ضمن خدمت قبلی و ایجاد استمرار و تثبیت در آموزش معلمان است. سامانه‌ای برای دریافت مستمر نظرات معلمان فعال خواهد شده و در مدارس پایلوت، گزارش‌گیری روزانه و هفتگی انجام می‌شود.

مشارکت گسترده معلمان در فرآیند تولید محتوا

وی با اشاره به افزایش نقش‌آفرینی معلمان در فرآیند تولید محتوا تصریح کرد: یکی از سیاست‌های جدی سازمان، افزایش مشارکت معلمان در فرآیند تولید بوده است. در پروژه «کلاس شوق‌انگیز» که به دستور رئیس‌جمهور تهیه شد، بخش زیادی از فیلم‌های آموزشی با مشارکت معلمان برگزیده سال گذشته تولید گردید.

عضو شورای معاونان وزارت آموزش و پرورش افزود: همچنین در حوزه بسته‌های تربیت و یادگیری نونگاشت پایه اول ابتدایی در اجرای آزمایشی برنامه درسی مدرسه‌ای پس از تولید بسته‌ها، از هر استان ۱۰ آموزگار توانمند مشخص شدند و بر روی تک تک کتاب‌ها بازخورد ارائه دادند. اکنون بیش از ۴۷ هزار داده (نقد، انتقاد، پیشنهاد و ملاحظه) ناظر به این کتاب‌ها داریم که در حال پردازش است. همچنین مشارکت معلمان در شورای برنامه‌ریزی و تولید بسته‌های یادگیری، یکی از اصول جدی و نقطه تمرکز سازمان بوده است.

توانمندسازی معلمان؛ کلید تحقق برنامه درسی با کیفیت

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با تأکید بر پیوند ناگسستنی میان کیفیت برنامه درسی و توانمندی معلمان خاطرنشان کرد: برنامه درسی هرچقدر هم خوب نوشته شود، عنصر اساسی و محوری در تحقق آن، بی‌تردید معلم توانمند است. کیفیت برنامه درسی فقط به طراحی و تدوین آن نیست، بلکه به میزان بسیار زیادی وابسته به سطح توانمندی معلم در اجرای رویکردهای فعال آموزشی است.
وی در پایان با قدردانی از معلمان نمونه کشوری، آنان را «سفیران آگاهی‌بخشی» در مدارس و مناطق دانست و ابراز امیدواری کرد: با همت و انگیزه شما خوبان و با فهم درستی که از یکپارچگی تربیت و اهمیت آماده شدن دانش‌آموزان برای زندگی دارید، بتوانیم در این دوره جدید، بهترین‌ها را برای دانش‌آموزان کشورمان رقم بزنیم.