هوش مصنوعی عامل تحول بنیادین در ساختار مشاغل و بازار کار آینده است

سمیرا خداپرست در گفت‌وگو با پانا ضمن اشاره به تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل آینده خاطرنشان کرد: «هوش مصنوعی ساختار مشاغل آینده را به‌طور اساسی دگرگون می‌کند و تمرکز کارها را از انجام وظایف تکراری به فعالیت‌های خلاقانه، تحلیلی و تصمیم‌محور منتقل خواهد کرد؛ بسیاری از فرایندهای روزمره به‌صورت خودکار انجام می‌شوند و در نتیجه انسان‌ها بیشتر نقش طراح، ناظر و تصمیم‌گیرنده را بر عهده می‌گیرند؛ همچنین همکاری انسان و ماشین عمیق‌تر می‌شود و تقریباً در هر حرفه‌ای از پزشکی و آموزش گرفته تا مدیریت و مهندسی، استفاده از ابزارهای هوشمند به یک مهارت پایه تبدیل خواهد شد؛ بنابراین ماهیت کارها انعطاف‌پذیرتر، سریع‌تر و مبتنی بر یادگیری مداوم می‌شود.»

وی در رابطه با مزایا و معایب هوش مصنوعی عنوان کرد: «هوش مصنوعی هم‌زمان باعث حذف بخشی از مشاغل و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید می‌شود، اما نوع و مهارت‌های موردنیاز آن‌ها متفاوت است؛ در کوتاه‌مدت، مشاغل تکراری و قابل پیش‌بینی بیشتر در معرض کاهش هستند، ولی در بلندمدت فناوری‌های نو معمولاً زمینه شکل‌گیری حرفه‌های تازه را فراهم می‌کنند؛ مسئله اصلی این نیست که تعداد شغل‌ها کم یا زیاد می‌شود، بلکه چالش واقعی انتقال نیروی کار به مهارت‌های جدید است؛ افرادی که بتوانند خود را با فناوری‌های نو تطبیق دهند، احتمالاً فرصت‌های شغلی بیشتری خواهند داشت.»

خداپرست درخصوص پیشرفت هوش مصنوعی با یادگیری مهارت‌های مختلف دانش‌آموزان شرح داد: «دانش‌آموزان برای موفقیت در آینده باید ترکیبی از مهارت‌های فنی و انسانی را توسعه دهند، زیرا مزیت رقابتی انسان در کنار هوش مصنوعی در همین ترکیب نهفته است؛ سواد دیجیتال و درک پایه‌ای از برنامه‌نویسی و داده مهم است، اما به اندازه مهارت‌هایی مانند تفکر انتقادی، حل مسئله پیچیده، خلاقیت، کار تیمی، ارتباط مؤثر و توانایی یادگیری مداوم اهمیت دارد؛ همچنین آشنایی با منطق کار هوش مصنوعی و استفاده هوشمندانه از ابزارهای آن، بدون وابستگی کورکورانه، به یک توانمندی کلیدی تبدیل خواهد شد.»

وی با اشاره به نقش فناوری‌های مختلف در شکل‌گیری مشاغل جدید اظهار کرد: «فناوری‌های نو مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، رایانش ابری، رباتیک و واقعیت مجازی به‌صورت شبکه‌ای با یکدیگر کار می‌کنند و همین هم‌افزایی باعث تولد مشاغل کاملاً جدید می‌شود؛ هر فناوری به‌تنهایی تغییر ایجاد می‌کند، اما وقتی با فناوری‌های دیگر ترکیب می‌شود، صنایع تازه، مدل‌های کسب‌وکار نو و نیازهای مهارتی متفاوتی پدید می‌آید؛ به همین دلیل، بازار کار آینده بیشتر میان‌رشته‌ای خواهد بود و افرادی موفق‌ترند که بتوانند ارتباط بین حوزه‌های مختلف فناوری را درک کرده و از آن‌ها به‌صورت ترکیبی استفاده کنند.»

خداپرست ضمن اشاره به آموزش هوش‌ مصنوعی تصریح کرد: «شروع آموزش مفاهیم پایه هوش مصنوعی از مقطع متوسطه منطقی و مفید است، زیرا دانش‌آموزان در این سن توانایی درک مفاهیم انتزاعی و تفکر الگوریتمی را پیدا می‌کنند و می‌توانند نگاه آگاهانه‌تری به فناوری داشته باشند؛ هدف این آموزش نباید صرفاً تربیت برنامه‌نویس باشد، بلکه باید سواد هوش مصنوعی، تفکر منطقی، درک فرصت‌ها و محدودیت‌های فناوری و استفاده مسئولانه از آن را تقویت کند؛ آغاز زودهنگام این آموزش کمک می‌کند نسل‌های آینده مصرف‌کننده منفعل فناوری نباشند، بلکه بتوانند آن را خلاقانه و نقادانه به کار بگیرند.»

 دبیر کار و فناوری آموزشگاه ممتازان ناحیه یک شهرستان بهارستان در پایان سخنان خود درخصوص مهم‌ترین فرصت و تهدید هوش مصنوعی بر بازار کار اذعان کرد: «مهم‌ترین فرصت هوش مصنوعی افزایش چشمگیر بهره‌وری و آزاد شدن زمان انسان برای تمرکز بر کارهای خلاقانه، نوآورانه و ارزش‌آفرین است که می‌تواند به رشد اقتصادی و بهبود کیفیت زندگی منجر شود؛ در مقابل، مهم‌ترین تهدید آن افزایش نابرابری مهارتی و شغلی است؛ یعنی اگر آموزش و بازآموزی به‌موقع انجام نشود، شکاف میان افرادی که مهارت کار با فناوری را دارند و کسانی که ندارند عمیق‌تر خواهد شد؛ بنابراین آینده بازار کار بیش از هر چیز به نحوه مدیریت این گذار مهارتی توسط نظام‌های آموزشی، دولت‌ها و خود افراد بستگی دارد.»