«از هیچ‌کجا به هیچ‌کجا»؛ افشای راز خط آهن شمال-جنوب / وقتی راه‌آهن سراسری جاده‌صاف‌کن ارتش انگلیس شد

مسیر عجیب: چرا شمال به جنوب؟

این پوستر با طرح سوالاتی که در زمان افتتاح پروژه نیز مطرح بود، آغاز می‌شود: چرا راه‌آهن سراسری برخلاف منطق اقتصادی و جمعیتی آن زمان (که مسیر تجاری شرق به غرب و جاده ابریشم بود)، به صورت عمودی از شمال به جنوب کشیده شد؟ و چرا این خط آهن از شهرهای بزرگ و پرجمعیت ایران عبور نکرد؟

طعنه رسانه‌های خارجی

در بخش دیگری از این گزارش آمده است که طراحی این مسیر به‌قدری غیرمعمول بود که حتی روزنامه‌های خارجی آن دوران با طعنه از آن به عنوان «راه‌آهنی از هیچ‌کجا به هیچ‌کجا» یاد می‌کردند؛ زیرا بنادر و نقاط استراتژیک تجاری ایران را به هم متصل نمی‌کرد.

پاسخ معما در جنگ جهانی دوم

این اینفوگرافیک پاسخ نهایی به این معما را در حوادث جنگ جهانی دوم جستجو می‌کند. با آغاز جنگ، مشخص شد که مسافران واقعی این قطارها نه مردم ایران، بلکه سربازان انگلیسی و تجهیزات نظامی آن‌ها بودند.

طبق اسناد تاریخی مورد اشاره در این تصویر، رضاخان به دستور انگلیسی‌ها این خط را احداث کرد تا «پل پیروزی» متفقین باشد و آن‌ها بتوانند نیروهای خود را از خلیج فارس (جنوب) به مرزهای شوروی (شمال) برسانند تا جبهه جنگ علیه آلمان نازی را تقویت کنند.

هزینه از جیب ملت، منفعت برای بیگانه

نکته تلخ پایانی این گزارش، تاکید بر منبع تأمین مالی این پروژه است: «راه‌آهنی که تمام هزینه‌های آن از مالیات و پول مردم ایران تأمین شد، اما در عمل به ابزاری لجستیکی برای پیشبرد جنگ بیگانگان تبدیل گردید.»