«قاجار طور»؛ نمایش پرهزینه رضاخان با آتش زدن قرارداد دارسی / تمدید ۶۰ ساله غارت نفت ایران!

میراث شوم قاجار و سهم ۱۶ درصدی

این پوستر ابتدا به اصل قرارداد «دارسی» که در دوران قاجار منعقد شده بود اشاره می‌کند؛ قراردادی استعماری که طبق آن، انگلیس نفت ایران را می‌برد و تنها ۱۶ درصد از سود آن را به ایران می‌داد. نکته تحقیرآمیزتر اینکه هیچ نماینده‌ای از ایران حق نظارت بر حساب و کتاب‌های نفتی را نداشت و ایران مجبور بود هر رقمی که انگلیس اعلام می‌کرد را بپذیرد.

نمایش استقلال در بخاری!

این گزارش روایت می‌کند که رضاخان پس از به قدرت رسیدن، برای اینکه برچسب «دست‌نشانده بودن» توسط انگلیس را از خود پاک کند و اقتدارنمایی کند، در اقدامی نمایشی قرارداد دارسی را داخل بخاری انداخت و سوزاند.

جریمه سنگین: تمدید ۶۰ ساله قرارداد

اما نتیجه این نمایش، فاجعه‌بار بود. طبق اسناد ارائه شده در این اینفوگرافیک، انگلیسی‌ها بلافاصله رضاخان را مجبور کردند که قرارداد را با شرایطی جدید به مدت ۶۰ سال دیگر تمدید کند (قرارداد ۱۹۳۳).

خسارت ۱۰ برابر بودجه کل کشور

در پایان، این گزارش به برآورد خسارت مالی این اقدام پرداخته است: «پول نفتی که رضاخان دودستی تقدیم انگلیسی‌ها کرد، بیشتر از ۱۰ برابر بودجه کل کشور در آن زمان بود.» مبلغی نجومی که اگر در داخل کشور هزینه می‌شد، می‌توانست زیرساخت‌های عظیمی همچون ده‌ها هزار کارخانه، دانشگاه و سد را برای ایران به ارمغان بیاورد.