دانش‌آموزان؛ محور برنامه‌های فرهنگ‌سازی مصرف بهینه آب

علیرضا جزقاسمی در نشستی خبری در پاسخ به سوال خبرنگار پانا  با اشاره به اهمیت فرهنگ‌سازی برای مدیریت مصرف آب اظهار کرد: فرهنگ‌سازی در زمینه مصرف بهینه آب، اقدامی مستمر، پویا و زمان‌بر است و نمی‌توان انتظار داشت که با اجرای چند برنامه کوتاه‌مدت، الگوی مصرف جامعه به‌طور کامل تغییر کند. به همین دلیل، لازم است برنامه‌های آموزشی و ترویجی با استمرار و هدف‌گذاری مشخص دنبال شوند.

وی دانش‌آموزان را یکی از مهم‌ترین گروه‌های هدف در برنامه‌های فرهنگ‌سازی شرکت آب و فاضلاب استان تهران دانست و افزود: معتقدیم اگر فرهنگ مصرف بهینه آب را از مدارس آغاز کنیم، دانش‌آموزان می‌توانند این آموزش‌ها را به خانواده‌های خود منتقل کنند. از این طریق، پیام مدیریت مصرف آب از محیط مدرسه به خانه‌ها راه پیدا می‌کند و دامنه اثرگذاری برنامه‌های آموزشی افزایش می‌یابد.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران ادامه داد: با توجه به شرایط و مشغله‌های روزمره بزرگسالان، ممکن است اثرگذاری برخی برنامه‌های آموزشی بر این گروه به اندازه‌ای نباشد که انتظار داریم. همچنین برنامه‌های فرهنگی در اماکن مذهبی و مساجد نیز با توجه به ترکیب مخاطبان و شرایط حضور افراد، محدودیت‌هایی از نظر دسترسی به همه گروه‌های هدف دارند. بر همین اساس، دانش‌آموزان را به‌عنوان یکی از گروه‌های اصلی مخاطب برنامه‌های فرهنگ‌سازی انتخاب کرده‌ایم و برای آموزش این گروه برنامه‌ریزی ویژه‌ای انجام داده‌ایم.

همکاری با آموزش و پرورش برای ترویج فرهنگ مدیریت مصرف

وی با اشاره به ظرفیت وزارت آموزش و پرورش برای گسترش آموزش‌های مرتبط با مصرف بهینه آب گفت: همکاری با آموزش و پرورش یکی از ظرفیت‌های مهم ما در این زمینه است. تلاش کرده‌ایم از طریق مدارس و ارتباط مستقیم با دانش‌آموزان، آموزش‌های لازم را ارائه کنیم و فرهنگ صرفه‌جویی و استفاده صحیح از منابع آب را در میان نسل نوجوان و جوان گسترش دهیم.

جزقاسمی با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای آغاز سال تحصیلی افزود: در برنامه‌های آموزشی خود، موضوع «جنگ آب» و ضرورت توجه به وضعیت منابع آبی را نیز مورد توجه قرار داده‌ایم. همکاری با آموزش و پرورش در مناطق مختلف استان تهران ادامه دارد و امیدواریم با باز بودن مدارس و فراهم بودن امکان حضور دانش‌آموزان در کلاس‌های درس، دسترسی مستقیم و مؤثرتری به این گروه داشته باشیم.

وی با بیان اینکه آموزش حضوری در انتقال مفاهیم و برقراری ارتباط با دانش‌آموزان نقش مهمی دارد، تصریح کرد: در شرایطی که آموزش‌ها به‌صورت مجازی برگزار می‌شود، دسترسی مستقیم به دانش‌آموزان دشوارتر خواهد شد. هرچند از شبکه‌های اجتماعی، صداوسیما و سایر رسانه‌ها نیز برای انتقال پیام‌های آموزشی استفاده می‌کنیم، اما ارتباط چهره‌به‌چهره و حضور در محیط مدرسه می‌تواند تأثیر قابل توجهی در انتقال مفاهیم و جلب مشارکت دانش‌آموزان داشته باشد.

توسعه طرح همیاران آب و تولید محتوای آموزشی

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اشاره به فعالیت‌های آموزشی این شرکت گفت: در کنار همکاری با مدارس، طرح همیاران آب را نیز دنبال می‌کنیم و به‌صورت ویژه روی آموزش و مشارکت دانش‌آموزان کار می‌کنیم. این برنامه‌ها باید به شکل مستمر پیگیری شوند تا مفاهیم مربوط به مدیریت مصرف، به‌تدریج در رفتار روزمره دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان نهادینه شود.

وی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های موجود در آموزش و پرورش استان تهران افزود: این ظرفیت بسیار مهم است و باید با همکاری مجموعه‌های مرتبط، از جمله مسئولان آموزش و پرورش، به شکل مؤثرتری مورد استفاده قرار گیرد. استمرار همکاری میان دستگاه‌های مسئول می‌تواند به گسترش دامنه آموزش‌ها و افزایش اثربخشی برنامه‌های فرهنگ‌سازی کمک کند.

جزقاسمی همچنین از آماده‌سازی محتوای آموزشی و رسانه‌ای برای ترویج مصرف بهینه آب خبر داد و گفت: در این زمینه، برنامه‌های مناسبی تهیه شده است؛ از جمله تولید تیزرهای آموزشی، برنامه‌های کوتاه ویژه دانش‌آموزان و اقلام فرهنگی که می‌توانند در انتقال مفاهیم مرتبط با مدیریت مصرف آب مورد استفاده قرار گیرند.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت مشارکت رسانه‌ها در این مسیر اظهار کرد: فرهنگ‌سازی برای مصرف بهینه آب نیازمند همکاری همه دستگاه‌ها و بخش‌های جامعه است. شرکت آب و فاضلاب استان تهران نیز تلاش می‌کند با استفاده از ظرفیت آموزش و پرورش، رسانه‌ها و ابزارهای مختلف اطلاع‌رسانی، زمینه آگاهی‌بخشی بیشتر به شهروندان را فراهم کند. انتظار داریم رسانه‌ها نیز با همراهی در این مسیر، به ترویج فرهنگ مصرف صحیح آب و انتقال این پیام به خانواده‌ها کمک کنند.

نکته تحریریه: اعداد مربوط به سهم منابع زیرزمینی و برنامه کاهش آن‌ها بر اساس متن خام مصاحبه تنظیم شده‌اند. پیش از انتشار، بهتر است مشخص شود منظور از «نیمه دوم سال» کدام سال است و آمار ۳۵ درصدی مربوط به چه بازه زمانی و چه محدوده‌ای از تأمین آب تهران است. همچنین، برای انتشار دقیق‌تر بخش مربوط به پیامدهای برداشت از آبخوان‌ها، بهتر است دیدگاه مدیرعامل درباره آثار مشخص این برداشت، از جمله افت سطح آب زیرزمینی و فرونشست زمین، به‌صورت مستقیم و مستند تکمیل شود.

علیرضا جزقاسمی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، با تشریح سهم منابع زیرزمینی در تأمین آب شرب پایتخت، از کاهش سهم این منابع از ۵۰ درصد در دوره اوج خشکسالی به ۳۵ درصد در شرایط فعلی خبر داد و گفت: برنامه‌ریزی برای کاهش بیشتر برداشت از منابع زیرزمینی در نیمه دوم سال و رساندن سهم آن به محدوده ۲۵ تا ۳۰ درصد در دستور کار قرار دارد.

به گزارش خبرنگار ما، علیرضا جزقاسمی با اشاره به وضعیت منابع آب سطحی و ضرورت مدیریت برداشت از منابع زیرزمینی اظهار کرد: با توجه به شرایط منابع آب سطحی تهران، در سال‌های گذشته ناچار شدیم برای جبران بخشی از کمبودها، میزان استفاده از منابع آب زیرزمینی را افزایش دهیم. در مقطعی، حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد آب مورد نیاز تهران از منابع زیرزمینی تأمین می‌شد، اما با تداوم خشکسالی‌ها و کاهش منابع آب سطحی، این سهم در سال‌های اخیر افزایش یافت و حتی به حدود ۵۰ درصد رسید.

وی افزود: با توجه به حساسیت‌های موجود درباره وضعیت منابع آب زیرزمینی، از سال گذشته برنامه کاهش تدریجی برداشت از این منابع را آغاز کردیم. در حال حاضر، حدود ۳۵ درصد آب مورد نیاز تهران از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود و تلاش داریم در نیمه دوم سال نیز با اجرای برنامه‌های پیش‌بینی‌شده، این سهم را به حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش دهیم.

کاهش برداشت از منابع زیرزمینی؛ ضرورتی برای پایداری منابع آب

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با تأکید بر ضرورت مدیریت برداشت از منابع آب زیرزمینی خاطرنشان کرد: موضوع بهره‌برداری از این منابع را نمی‌توان صرفاً به عملکرد شرکت آب و فاضلاب محدود کرد؛ چراکه این شرکت تنها یکی از مصرف‌کنندگان منابع زیرزمینی در استان تهران است.

جزقاسمی با اشاره به تعدد مصرف‌کنندگان این منابع گفت: علاوه بر شرکت آب و فاضلاب، شهرداری‌ها برای تأمین بخشی از نیازهای خود، صنایع و بخش کشاورزی نیز از منابع آب زیرزمینی استفاده می‌کنند. بنابراین، بررسی وضعیت این منابع و مدیریت برداشت از آن‌ها باید با در نظر گرفتن مجموع مصارف و سهم بخش‌های مختلف انجام شود.

وی با بیان اینکه بخش کشاورزی نیز از مصرف‌کنندگان مهم منابع آب به شمار می‌رود، افزود: شرکت آب و فاضلاب استان تهران به سهم خود تلاش کرده است وابستگی به منابع زیرزمینی را کاهش دهد و سهم این منابع را از حدود ۵۰ درصد به ۳۵ درصد برساند. برنامه ما این است که این روند کاهشی در نیمه دوم سال نیز ادامه پیدا کند.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران همچنین بر اهمیت توجه به پیامدهای برداشت از منابع زیرزمینی تأکید کرد و گفت: مدیریت این منابع و کاهش وابستگی به آن‌ها از موضوعات مهم در برنامه‌ریزی برای تأمین پایدار آب تهران است و تحقق این هدف نیازمند همراهی و هماهنگی همه بخش‌های مصرف‌کننده آب خواهد بود.

ادامه دارد....