پانا نقش مدرسه در حمایت از دانش‌آموزان را بررسی می‌کند؛
مدرسه در کانون سلامت روان/ رویکرد آموزش‌وپرورش برای تقویت سلامت روان دانش‌آموزان
تهران (پانا) - هفته بهداشت روان امسال با شعار «صدای دانش‌آموز ایرانی، از دل بحران تا تاب‌آوری و امید» فرصتی برای توجه بیشتر به نیازهای روان‌شناختی دانش‌آموزان و تقویت نقش مدرسه و خانواده در حمایت از آنان فراهم کرده است؛ موضوعی که در پیام وزیر آموزش‌وپرورش و محورهای هفت‌گانه این هفته مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش پانا، مدرسه فقط محل آموزش و ارزیابی پیشرفت تحصیلی نیست بلکه دانش‌آموزان بخش مهمی از تجربه‌های اجتماعی، ارتباطی و عاطفی خود را در این محیط شکل می‌دهند و کیفیت روابط آنان با معلمان، مشاوران و همسالان می‌تواند در احساس امنیت، تعلق و آمادگی‌شان برای مواجهه با دشواری‌ها نقش داشته باشد. از همین رو، توجه به سلامت روان در مدرسه، مستلزم نگاهی فراتر از برگزاری برنامه‌های مناسبتی و حرکت به سمت تقویت فضای حمایتگر، ارتباط مؤثر با دانش‌آموزان و فراهم‌کردن فرصت بیان دغدغه‌های آنان است.
هفته بهداشت روان در سال جاری از ۱۸ تا ۲۴ مهرماه برگزار می‌شود و برنامه‌های آن، بر اساس اعلام وزارت آموزش‌وپرورش، با هدف ارتقای سلامت روان دانش‌آموزان، تقویت هم‌افزایی و انسجام‌بخشی در این حوزه و در چارچوب دستورالعمل «پایدار» دنبال می‌شود.
«مدرسه امن» جایی برای شنیده‌شدن دانش‌آموزان
در روزشمار هفته بهداشت روان، امروز یکشنبه ۱۹ مهر به موضوع «سلامت روان و مدرسه امن و حمایتگر» اختصاص یافته است؛ موضوعی که توجه به کیفیت ارتباط میان دانش‌آموزان و عوامل مدرسه را به یکی از محورهای اصلی این روز تبدیل می‌کند.
ایجاد محیطی امن و حمایتگر، فقط به فراهم‌بودن امکانات فیزیکی مدرسه محدود نمی‌شود بلکه دانش‌آموز باید بتواند بدون ترس از تحقیر یا قضاوت، درباره نگرانی‌ها و مشکلات خود صحبت کند و در صورت نیاز، از حمایت بزرگسالان مورد اعتماد و مشاوران مدرسه بهره‌مند شود. توجه به تفاوت‌های فردی، احترام به احساسات دانش‌آموزان و تقویت روابط مبتنی بر اعتماد نیز از مؤلفه‌هایی است که می‌تواند به شکل‌گیری چنین فضایی کمک کند.
در این میان، نقش مشاوران مدارس در شناسایی نیازهای دانش‌آموزان، ارائه راهنمایی متناسب با شرایط آنان و کمک به برقراری ارتباط میان مدرسه و خانواده اهمیت دارد. البته حمایت از سلامت روان دانش‌آموزان، مسئولیتی محدود به مشاوران نیست و همراهی مدیران، معلمان و خانواده‌ها نیز در ایجاد محیطی امن و همدلانه ضرورت دارد.
از شنیدن ناگفته‌ها تا تقویت تاب‌آوری
بررسی روزشمار هفته بهداشت روان نشان می‌دهد که برنامه‌های امسال، موضوع سلامت روان را در پیوند با ابعاد مختلف زندگی دانش‌آموزان دنبال می‌کند. بر اساس این برنامه، دوشنبه ۲۰ مهر به «سلامت روان و گوش سپردن به ناگفته‌ها» اختصاص دارد.
سه‌شنبه ۲۱ مهر، موضوع «سلامت روان و زیست همدلانه و مهربانانه» دنبال می‌شود و چهارشنبه ۲۲ مهر، «سلامت روان و بیان تجربه‌های زیسته» محور برنامه‌ها خواهد بود. همچنین پنجشنبه ۲۳ مهر به «سلامت روان و رشد تاب‌آوری در بحران» و جمعه ۲۴ مهر به «سلامت روان و خانواده بالنده» اختصاص دارد.
این توالی موضوعی، بر اهمیت توجه به تجربه‌های دانش‌آموزان، شنیدن دیدگاه‌ها و دغدغه‌های آنان و تقویت ظرفیت مواجهه با دشواری‌ها تأکید دارد. در چنین رویکردی، دانش‌آموز صرفاً دریافت‌کننده خدمات آموزشی و تربیتی نیست، بلکه باید فرصت داشته باشد تجربه‌ها و نیازهای خود را بیان کند و در برنامه‌های مرتبط با زندگی مدرسه‌ای مشارکت داشته باشد.
در کنار این برنامه‌ها، پویش «همیار مشاور» با عنوان «صدای من، حال من» نیز با هدف توجه به صدای دانش‌آموزان و تقویت مشارکت آنان در حوزه سلامت روان پیش‌بینی شده است؛ پویشی که محور آن را می‌توان در ضرورت فراهم‌کردن فرصت برای بیان احساسات، دغدغه‌ها و تجربه‌های دانش‌آموزان جست‌وجو کرد.
تأکید وزیر آموزش‌وپرورش بر شنیدن صدای دانش‌آموزان
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، نیز در پیامی به مناسبت هفته بهداشت روان سال ۱۴۰۵، بر ضرورت پاسداشت سلامت روان دانش‌آموزان و شنیدن صادقانه صدای آنان تأکید کرده است.
وی در این پیام، مدرسه را «کانون پرورش ایمان، خودباوری و امید» دانسته و با اشاره به مسئولیت مشترک نظام تعلیم و تربیت، خانواده‌ها و مشاوران، بر ضرورت فراهم‌آوردن فضایی امن و سرشار از اعتماد برای دانش‌آموزان تأکید کرده است.
وزیر آموزش‌وپرورش همچنین با اشاره به شرایط کنونی و ضرورت التیام رنج‌ها و بازسازی امید، بر تبدیل مدرسه به فضایی سرشار از همدلی تأکید کرده است؛ فضایی که در آن دانش‌آموزان بتوانند تجربه‌ها و رنج‌های خود را بیان کنند و در مسیر رشد، احساس تنهایی نداشته باشند.
این تأکیدها، توجه به سلامت روان را در کنار مأموریت‌های آموزشی و تربیتی مدارس قرار می‌دهد و ضرورت همکاری مجموعه مدرسه و خانواده را برای حمایت از دانش‌آموزان برجسته می‌کند.
پیگیری برنامه‌ها تا پایان هفته بهداشت روان
بر اساس اعلام وزارت آموزش‌وپرورش، اجرای دقیق مفاد دستورالعمل «پایدار» برای برگزاری رویداد ترویجی و فرهنگی هفته بهداشت روان مورد تأکید قرار گرفته است. همچنین مستندسازی فعالیت‌ها و بارگذاری گزارش اقدامات مطابق فرمت ارائه‌شده در سامانه نماد باید تا اول آبان‌ماه ۱۴۰۵ انجام شود.
این برنامه‌ها در حالی دنبال می‌شود که شعار امسال، از «صدای دانش‌آموز ایرانی» سخن می‌گوید، صدایی که شنیدن آن مستلزم توجه به تجربه‌های واقعی دانش‌آموزان و فراهم‌کردن فرصت مشارکت و گفت‌وگو در محیط مدرسه است.
هفته بهداشت روان می‌تواند فرصتی برای برجسته‌کردن این ضرورت باشد؛ اما اهمیت آن زمانی آشکارتر می‌شود که توجه به سلامت روان، به برنامه‌ای مستمر در زندگی روزمره مدارس تبدیل شود. ایجاد فضای امن، تقویت روابط مبتنی بر اعتماد، همکاری خانواده و مدرسه و توجه مسئولانه به دغدغه‌های دانش‌آموزان، مسیرهایی هستند که می‌توانند به تقویت امید و تاب‌آوری نسل آینده کمک کنند.
آسیه اسحاقی
ارسال دیدگاه