«صدای نمایشنامهنویس» بلندتر شنیده میشود/ معرفی آثار دوره پنجم
تهران (پانا) - افتتاحیه پنجمین دوره رویداد «صدای نمایشنامهنویس» با تقدیر از برگزیدگان دوره گذشته و معرفی آثار راهیافته به دوره جدید برگزار شد؛ دورهای که با بهرهگیری از رپرتوار، پادکست، نشستهای نقد و ارزیابی مخاطبان، در پی بیشتر شنیدهشدن صدای نمایشنامهنویسان است.
به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر، آیین افتتاحیه پنجمین دوره نمایشنامهخوانی «صدای نمایشنامهنویس» با حضور جمعی از نمایشنامهنویسان و چهرههای تئاتری در سالن استاد جوانمرد خانه تئاتر برگزار شد.
محمدمهدی محراببیگی اجرای این مراسم را برعهده داشت.
تقدیر از همراهان و برگزیدگان دوره چهارم
در ابتدای مراسم، با حضور شادی جوادی، شاهد الفت، مهدی موسیخانی، علی معتضدی و آرام محضری، از همراهان و برگزیدگان چهارمین دوره «صدای نمایشنامهنویس» تقدیر شد.
«درست قبل از» نوشته اصغر نوری، «تهران بزرگ» نوشته علی جعفری، «روزهای التهاب» نوشته ندا ثابتی، «آسمانخراش آتلانتیک» نوشته شهرام ابوالقاسمی، «تارهای تو مرا میرقصاند» نوشته بهنام سرلک، «قبر» نوشته کاظم پورمهدی، «بداههگویی پیش از انتحار» نوشته رضا شاهبداغی، «گرسنگی» نوشته سیدمیثم قاسمینژاد، «سنجاب سرخهحصار» نوشته ندا قربانیان و «کارمای شقایق دیواری» نوشته فرشید قلیپور از آثار تقدیرشده بودند.
همچنین از نمایشنامههای «کمی به من دروغ بگو» نوشته مریم منصوری، «رما» نوشته مهدی خلیلزاده، «سوپ قجری» نوشته زهرا رفیعی گیلوایی، «آقای رادیو» نوشته مهدی فنائیان، «قدم زدن با مرگ» نوشته احمد بیگلریان، «نامهربونی» نوشته آزاده فخری و «یزدگردشاه» نوشته بهزاد فراهانی و نیز خوانشگران این آثار تقدیر شد.
تجلیل از منتقدان دوره چهارم، بخش دیگری از مراسم بود که طی آن کیوان میرمحمدی، شهرام اشرفابیانه، مجید امرایی و اصغر نوری مورد تقدیر قرار گرفتند. همچنین از مؤسسههای هیلاج و آکتور و آرمین خالقی و زیبا موسوی، عکاسان دوره چهارم، قدردانی شد.
مهدی موسیخانی، دبیر بخش نخست دوره چهارم «صدای نمایشنامهنویس»، در این بخش گفت: «دوره گذشته، دوره عجیبی بود. افتخار میکنم که عضو کانون نمایشنامهنویسان هستم؛ انجمنی که یکی از فعالترین انجمنهاست. بابت کمبودها و کاستیهای دوره چهارم نیز عذرخواهی میکنم.»
محمدمهدی محراببیگی نیز اعلام کرد پادکست «صدای نمایشنامهنویس» با حضور دبیران دورههای مختلف تولید شده و از طریق فضای مجازی در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.
رونمایی از «بانک نمایشنامه» در آیندهای نزدیک
آرام محضری، رئیس هیئتمدیره کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان خانه تئاتر، با قرائت متنی به تشریح برنامهها و اهداف این کانون پرداخت و گفت: «تلاش ما در هیئتمدیره کانون، به نمایندگی و خواست اعضا، تنوعبخشی به برنامهها با هدف تثبیت نام و جایگاه کانون، عینی کردن استعدادهای این حوزه، ایجاد فرصت برای هنرمندان و فراهم کردن زمینه جلب حمایتهای مالی، قانونی و ساختاری است.»
وی تقویت انسجام صنفی، توانمندسازی جامعه و کمک به توسعه اجتماعی را از دیگر اهداف کانون برشمرد و افزود: «رویداد انتخاب آثار برتر ادبیات نمایشی ایران طی دو دهه اخیر در ۱۱ دوره دوسالانه برگزار شده است و برنامههای متنوع دیگری نیز در تقویم سالانه کانون قرار دارد.»
محضری درباره این برنامهها توضیح داد: «رویداد صدای نمایشنامهنویس، برگزاری سالانه شب نمایشنامهنویس به مناسبت پنجم دیماه، همایش ملی نمایشنامهپژوهی، آکادمی نمایشنامهنویسان، جلسات نقد کتابهای اعضا و برگزاری نشستهای تخصصی از جمله برنامههای کانون است.»
به گفته وی، اختتامیه دومین دوره همایش ملی نمایشنامهپژوهی به دبیری رامتین شهبازی آذرماه برگزار خواهد شد. دومین دوره آکادمی نمایشنامهنویسان نیز با دبیری رضا حسینی در حال برگزاری است و برگزیدگان آن دیماه، همزمان با شب نمایشنامهنویس، معرفی خواهند شد.
رئیس هیئتمدیره کانون نمایشنامهنویسان و مترجمان ادامه داد: «دوره جدید جلسات نقد کتابهای اعضای کانون به دبیری حسین تفنگدار از این ماه بهصورت ماهانه آغاز میشود. در سال جدید نیز دو نشست تخصصی با موضوع هوش مصنوعی در ترجمه و دراماتورژی برگزار شده و این نشستها با موضوعاتی مانند اقتباس ادامه پیدا خواهد کرد.»
وی از تلاش برای فراهم کردن امکان انتشار آثار اعضای کانون نیز خبر داد و گفت همکاری با نشر نیو به مدیریت بابک پرهام و با پیگیری آرمان طیران، به مرحله قرارداد و فراخوان رسیده و مذاکره با ناشران دیگر نیز ادامه دارد.
محضری در پایان از برنامهریزی برای راهاندازی «بانک نمایشنامه» در سایت خانه تئاتر خبر داد و اظهار امیدواری کرد این طرح با همراهی مدیرعامل و هیئتمدیره مرکزی خانه تئاتر بهزودی عملی شود.
دوره پنجم با چهار ابزار تازه
در ادامه مراسم، پس از رونمایی از پوستر پنجمین دوره «صدای نمایشنامهنویس»، علی معتضدی، دبیر این دوره، متن خود را با شعری درباره همراهی و همنشینی آغاز کرد و به نمایشنامهنویسانی درود فرستاد که در خلوت اتاقهای تاریک، جهان را از نو خلق میکنند و در تالارهای نمایش پای حقیقت میایستند.
وی درباره پذیرش دبیری این دوره گفت: «کدام نمایشنامهنویس است که دعوت صحنه را بشنود و کنج عزلت برگزیند؟ بار دیگر در این روزگار فراموشی به ضیافت کلمات گرد هم آمدهایم تا صدای نمایشنامهنویس را بشنویم.»
معتضدی، مأموریت اصلی دوره پنجم را بیشتر شنیدهشدن صدای نمایشنامهنویسان دانست و گفت: «در این دوره خود را به چهار ابزار رپرتوار، پادکست، جلسات نقد و ارزیابی نظر مخاطبان مجهز کردهایم.»
وی ادامه داد: «رپرتوار دوره پنجم از ۱۸ مهرماه در سالن استاد جوانمرد آغاز میشود و پادکست نیز تمام آثار و جلسات نقد را پوشش خواهد داد. نظر تماشاگران از طریق وبسایت ثبت میشود و در مراسم اختتامیه، جایزهای به بهترین اثر از نگاه مخاطبان تعلق خواهد گرفت.»
برگزیدگان دوره پنجم چه گفتند؟
در بخش پایانی مراسم، تعدادی از برگزیدگان پنجمین دوره «صدای نمایشنامهنویس» درباره آثار خود توضیح دادند.
رضا فیاضی با بیان اینکه امیدوار است نفس هنر جامعه را زنده نگه دارد، گفت: «وقتی وارد کانون نمایشنامهنویسان شدم، دیدم اعضای آن تا چه اندازه فعال هستند. مدتهاست نمایشنامه مینویسم و خوشحالم که قرار است نمایشنامه «کابوسهای شبانه میم ثریا» را در رویداد صدای نمایشنامهنویس اجراخوانی کنم.»
مسلم آیینی نیز درباره نمایشنامه «دروغ ذهنی» گفت: «این اثر نوشته سم شپارد و یکی از مهمترین نمایشنامههای اوست.»
فرشید قلیپور درباره نمایشنامه «اصطبل» توضیح داد: «از سال اول دبیرستان با سهراب سپهری آشنا شدم و جانبخشی به اشیا در آثار او برایم شگفتانگیز بود. پس از آن به نمایشنامه «شرطبندی روی اسبها» رسیدم. نسخه نخست «اصطبل» را در دوران کرونا نوشتم؛ قصهای که در پشت صحنه یک کورس اسبدوانی روایت میشود و شخصیتهای آن خود اسبها هستند.»
میلاد حسینی نیز درباره نمایشنامه «ویرانشاه» عنوان کرد: «این اثر نمایشنامهای تاریخی درباره بحران جانشینی و سرنوشت پسر سوم تیمور لنگ است؛ شخصیتی که خلع ید و تحقیر میشود و پس از سقوط از اسب آسیب میبیند. لقب ویرانشاه نیز از ویرانیهایی گرفته شده که رقم زده است.»
سارا الهیان، نویسنده «امتداد یک خاموشی»، گفت: «این اثر در بستر تاریخ شکل گرفته و در آن با آدمهایی روبهرو هستیم که بخشی از گذشته تاریخی و سیاسی را با خود حمل میکنند. قدرت و خشونت، مضامین اصلی این نمایشنامه هستند.»
از تجربه روزهای جنگ تا روایت مرگ خودخواسته
رحیم رشیدیتبار، نویسنده «خروش ز آن سوی آوردگاه»، پس از ادای احترام به محمد چرمشیر، درباره ریشههای شکلگیری اثر خود گفت: «تیرماه سال ۱۳۶۷ دانشآموز کلاس پنجم بودم و روزهای پایانی جنگ را تجربه میکردم. شایعه شده بود عراقیها آهک میریزند تا مردم تصور کنند حمله شیمیایی صورت گرفته است. سربازان فراری به پل نادری میآمدند، ارتش آنها را دستگیر میکرد و عدهای نیز تلاش میکردند از طریق کرخه فرار کنند.»
وی ادامه داد: «کار من جمع کردن جنازهها از کرخه بود و روی پیکرها یخ میگذاشتیم. این تصاویر در ذهنم باقی مانده بود تا اینکه با خواندن یک نمایشنامه، جرقه استفاده از این تجربه زیسته شکل گرفت.»
سمیرامیس بابایی نیز درباره نمایشنامه «و یک دریچه که از آن...» توضیح داد: «این اثر را در شرایطی برزخی مینوشتم که با روزهای جنگ ۱۲روزه همزمان شد. نمایشنامه درباره زنی ۴۰ساله است که قصد مرگ خودخواسته دارد و تلاش کردم در خلال این روایت، پرسشهای مختلفی را مطرح کنم.»
نمایشنامه «موقتیها» نوشته الیاس کانتی با ترجمه بهروز قنبرحسینی، یکی دیگر از آثار دوره پنجم است. مترجم این اثر درباره آن گفت: «داستان در ناکجاآبادی میگذرد که سال مرگ انسانها از زمان تولد، بهعنوان نام به گردنشان آویخته میشود. شخصیتی به نام «۵۰» تلاش میکند حقیقتی را کشف کند. الیاس کانتی در این اثر به مرگ میپردازد و جامعهای برآمده از اجبار و دیکتاتوری را به تصویر میکشد.»
فرناز عقیلی نیز درباره نمایشنامه «جهیکا؛ دختر اهریمن» گفت: «این اثر روایت دختران جمشیدشاه است. با خودم فکر کردم اگر اینبار قصه جمشیدشاه از نگاه دخترانش روایت شود، چه زاویه تازهای پیش روی ما قرار میگیرد. تلاش کردم از منظری زنانه به این قصه نگاه کنم و با استفاده از نشانههای جهان معاصر، میان اثر و زندگی امروز پیوند برقرار کنم.»
فاطمه آبروش
ارسال دیدگاه