خسروپناه: مهمترین وظیفه پساجنگ، ایجاد «امید به زیستن» در نسل جوان است
تهران (پانا) - دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد که امیدآفرینی برای نوجوانان و جوانان از طریق روایت صحیح جنایتهای دشمن، مقاومت مردم و تبیین دستاوردها حاصل میشود.
عبدالحسین خسروپناه دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی امروز در دومین دورهٔ همایش «امر ملی و پساجنگ» که در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، با تأکید بر اینکه مهمترین وظیفه در شرایط پساجنگ، ایجاد امید به زیستن در میان نوجوانان و جوانان است، گفت: این امید از طریق روایتگری صحیح از جنایتهای دشمن، مقاومت مردم و رزمندگان و تبیین دستاوردهای کشور در حوزههای مختلف شکل میگیرد.
خسروپناه در جمع دانشجویان و استادان دانشگاه، با گرامیداشت یاد امام خمینی(ره)، شهدای انقلاب اسلامی، بهویژه شهدای دانشمند و همچنین تسلیت ایام محرم، اظهار کرد: موضوع امر ملی و دوران پساجنگ از مهمترین مسائل امروز کشور است، اما بسیاری از توصیههایی که برای دوران پساجنگ مطرح میشود، اختصاصی به این دوره ندارد. مسائلی همچون وحدت و انسجام ملی هم در زمان جنگ و هم پس از آن اهمیت اساسی دارند.
مذاکره، رفتاری عقلایی و حکیمانه است
وی با اشاره به برخی دیدگاهها درباره مذاکرات، گفت: کسانی که معتقدند نباید مذاکره کرد، به نظر من سخن دقیقی مطرح نمیکنند. دنیا باید بداند که ایران اهل جنگ نیست، بلکه اهل مذاکره است و فرهنگ این ملت، فرهنگ گفتوگو و تعامل است.
خسروپناه افزود: اگر این مذاکرات و رویکرد گفتوگو وجود نداشت و امام راحل و پس از ایشان مسئولان کشور بر آن تأکید نمیکردند، در جنگی که آمریکا و رژیم صهیونیستی آغاز کردند و ناتو نیز به نوعی در آن مشارکت داشت، شرایط متفاوتی رقم میخورد. نتیجه مذاکرات هرچه باشد، اصل مذاکره رفتاری عقلایی و حکیمانه است که مسئولان کشور آن را دنبال میکنند.
باطن جنگ را باید شناخت
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه جنگ تنها یک وجه ظاهری ندارد، تصریح کرد: ظاهر جنگ همان صحنههای نظامی، جنایتهای دشمن، مظلومیت مردم و شهادت عزیزان است، اما جنگ یک باطن نیز دارد که به اعتقاد من بسیار مهمتر است.
وی ادامه داد: باطن جنگ در حوزههای تعلیم و تربیت، آموزش عالی، مسائل اجتماعی، امنیت و اقتصاد نهفته است. از همین منظر باید بررسی کنیم که در دوران پساجنگ، مسئولیتهای ما در آموزش و پرورش، آموزش عالی، فرهنگ و اقتصاد چیست.
امیدآفرینی برای نسل جوان یک ضرورت ملی است
خسروپناه تأکید کرد: چه در دوران جنگ و چه در دوران پساجنگ، اما بهویژه پس از جنگ، مهمترین مسئولیت ما ایجاد امید به زیستن برای نوجوانان و جوانان است.
وی خاطرنشان کرد: یکی از راههای تحقق این هدف، روایتگری درست از حقایق، جنایتهای دشمن، مقاومت مردم و ایثار رزمندگان است. نسل جوان باید بداند که اقتدار امروز کشور چگونه شکل گرفته و چه هزینههایی برای آن پرداخت شده است.
اقتدار نظامی حاصل تلاش دانشگاهها و دانشمندان کشور است
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی با اشاره به نقش رهبران انقلاب در تقویت توان دفاعی کشور گفت: امام خمینی(ره) در همان روزهای نخست رهبری خود در دیدار با فرماندهان نظامی بر ضرورت ساخت موشک تأکید کردند.
وی افزود: اگر امروز از اقتدار دفاعی برخورداریم، باید بدانیم که این اقتدار به آسانی به دست نیامده است. ما در بسیاری از حوزهها از جمله هواپیماهای نظامی با محدودیت مواجه بودیم، اما توانستیم در عرصه موشکی، پهپادی و پدافندی به پیشرفتهای چشمگیری دست پیدا کنیم.
خسروپناه ادامه داد: همین اقتدار دفاعی که امروز از آن برخورداریم، محصول تلاش دانشگاهها، استادان و دانشمندان کشور است. در حملات اخیر رژیم صهیونیستی نیز پدافندهای نوین کشور توانستند تعدادی از موشکهای کروز دشمن را منهدم کنند؛ سامانههایی که در سالهای گذشته وجود نداشتند و به همت متخصصان داخلی توسعه یافتند.
روایت دستاوردها برای نسل جدید ضروری است
وی با تأکید بر ضرورت معرفی دستاوردهای کشور به نسل جوان گفت: باید این پیشرفتها را برای دانشآموزان و دانشجویان روایت کنیم تا نسبت به آینده امیدوار شوند.
خسروپناه با اشاره به بازدید خود از یکی از شناورهای نظامی در هرمزگان اظهار کرد: فرمانده آن مجموعه تعریف میکرد که گروهی از دانشآموزان برای بازدید آمده بودند و در ابتدا تصور میکردند شناوری که مشاهده میکنند صرفاً یک ماکت است، زیرا در فضای مجازی نمونههای پیشرفته خارجی را دیده بودند و باور نداشتند چنین توانمندیای در داخل کشور وجود داشته باشد.
وی افزود: زمانی که دانشآموزان از نزدیک بخشهای مختلف شناور را مشاهده کردند، دریافتند که این دستاوردها واقعی است. چنین روایتهایی میتواند اعتماد به نفس و امید را در نسل جوان تقویت کند و آنان را نسبت به توانمندیهای کشور آگاه سازد.
خسروپناه با اشاره به اهمیت روایت دستاوردهای کشور برای نسل جوان اظهار کرد: زمانی که دانشآموزان از نزدیک توانمندیها و پیشرفتهای کشور را مشاهده میکنند، بسیاری از تصورات نادرست آنان اصلاح میشود.
وی افزود: در یکی از بازدیدها از یک شناور نظامی، دانشآموزان در ابتدا باور نمیکردند که این شناور در داخل کشور ساخته شده باشد و تصور میکردند از خارج وارد شده است. آنان را به مجموعههای ساخت این شناورها در بندرعباس بردیم و از نزدیک مراحل ساخت و بخشهای مختلف آن را مشاهده کردند و در نهایت به توانمندی متخصصان داخلی ایمان آوردند.
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: به یاد دارم در دولت شهید رئیسی مجموعهای با عنوان «روایت پیشرفت» شکل گرفت و فعالیتهای ارزشمندی را آغاز کرد، اما پس از تغییر دولت، یکی از مسئولان که در سطح معاونت ریاستجمهوری مسئولیت داشت، آن مجموعه را تعطیل کرد.
وی گفت: وقتی علت این تصمیم را جویا شدیم، آن مسئول اظهار کرد مگر جمهوری اسلامی ایران پیشرفتی هم داشته است که روایت پیشرفت داشته باشیم؟ این سخن نشان میدهد که با یک مسئله عمیقتر مواجه هستیم؛ در حالی که کشور در بسیاری از حوزهها پیشرفتهای قابل توجهی داشته است.
خسروپناه با اشاره به همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری برای معرفی این دستاوردها افزود: پیشنهاد شد که پیشرفتهای کشور در حوزههایی مانند فناوری نانو، زیستفناوری و هوش مصنوعی در قالب نمایشگاههایی به مسئولان معرفی شود. برخی از افرادی که در ابتدا این دستاوردها را باور نداشتند، پس از بازدید از این نمایشگاهها و مشاهده توانمندیهای داخلی، نگرششان تغییر کرد و به عمق پیشرفتهای کشور پی بردند.
وی تأکید کرد: روایتگری صحیح از این دستاوردها موجب ایجاد امید در نسل جوان میشود و آنان درمییابند که میتوانند در پیشرفت کشور نقشآفرین باشند.
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی دومین مسئولیت مهم در دوران پساجنگ را متوجه نظام آموزش عالی دانست و گفت: دانشگاههای ما با وجود نقشآفرینیهای مهم در پیشرفت کشور، همچنان با چالشهایی روبهرو هستند که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: امروز حدود ۹۰ تا ۱۰۰ هزار عضو هیئت علمی در دانشگاههای کشور فعالیت میکنند، اما باید بررسی کنیم چه میزان از این ظرفیت عظیم علمی بهطور مستقیم در حل مسائل کشور و پیشرفتهای فناورانه اثرگذار است.
خسروپناه با اشاره به ضرورت توجه به فناوری و نوآوری در نظام ارزیابی استادان اظهار کرد: در آییننامه ارتقای اعضای هیئت علمی، بخش فناوری و نوآوری را نیز گنجاندیم تا فعالیتهای فناورانه و تبدیل دانش به محصول و فناوری مورد توجه قرار گیرد. طبیعی است که باید میان استادی که صرفاً مقاله تولید میکند و استادی که مقاله خود را به فناوری و محصول تبدیل میکند، تفاوت قائل شد.
وی ادامه داد: بسیاری از دانشمندانی که در حوزههای راهبردی کشور فعالیت میکردند، در همین مراکز علمی و پژوهشی مشغول بودند. ما در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، الکترونیک، فناوری نانو، زیستفناوری، علوم شناختی و انرژی به دستاوردهای مهمی رسیدهایم که حاصل تلاش همین دانشمندان است.
خسروپناه با گرامیداشت یاد شهید دکتر خرازی گفت: ایشان در حوزه علوم شناختی نقش برجستهای داشت و شاگردان فراوانی تربیت کرد و فرصتهای ارزشمندی برای رشد علمی نسل جدید فراهم آورد.
وی با بیان اینکه ساختار دانشگاهها باید متناسب با نیازهای جدید کشور متحول شود، افزود: به اعتقاد من دانشگاههای کشور باید از دانشکدههای صرفاً علممحور به سمت دانشکدههای موضوعمحور حرکت کنند. امروز به دانشکدههای تخصصی در حوزههایی مانند هوش مصنوعی و فناوریهای کوانتومی نیاز داریم.
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: مرکز فناوری کوانتوم دانشگاه شریف توانسته است با کمک نخبگان کشور، بسیاری از استعدادهایی را که در آستانه مهاجرت بودند حفظ کند و در حوزههایی مانند رایانش کوانتومی، حسگرهای کوانتومی و ارتباطات کوانتومی دستاوردهای ارزشمندی به دست آورد.
وی تأکید کرد: دانشگاه پساجنگ باید به سمت تحول ساختاری و مسئلهمحور شدن حرکت کند و ظرفیتهای علمی خود را بیش از گذشته در خدمت حل مسائل کشور قرار دهد.
خسروپناه سومین عرصه مسئولیت در دوران پساجنگ را حوزه فرهنگ دانست و گفت: دستگاههای فرهنگی کشور نباید صرفاً همان رویههای گذشته را ادامه دهند، بلکه باید متناسب با شرایط جدید و نیازهای جامعه عمل کنند.
وی در عین حال از هنرمندان کشور قدردانی کرد و افزود: هنرمندان در دوران جنگ اخیر نقش ارزشمندی ایفا کردند و آثار ماندگاری در حوزههای عکس، فیلم کوتاه و روایتهای هنری خلق شد. بسیاری از این اقدامات نیز کاملاً خودجوش بود.
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: واقعیت این است که در بسیاری از موارد، هنرمندان از دستگاههای رسمی فرهنگی جلوتر حرکت کردند. برخی از آنان در مناطق آسیبدیده حضور یافتند، در فعالیتهای امدادی مشارکت کردند و همزمان به ثبت و روایت وقایع پرداختند.
وی با انتقاد از برخی محدودیتهای موجود برای فعالیت هنرمندان در میدانهای بحران گفت: همانگونه که نیروهای امدادی مجاز به حضور در صحنه هستند، هنرمندان نیز باید بتوانند برای ثبت و روایت واقعیتها در این عرصهها حضور داشته باشند و این مسئله نیازمند حمایت و تصمیمگیری مناسب در سطح سیاستگذاری است.
خسروپناه یکی از مشکلات حکمرانی را فاصله برخی مدیران با اقشار تخصصی و ذینفع دانست و اظهار کرد: بخشی از مشکلات زمانی ایجاد میشود که مسئولان ارتباط مستقیم و چهرهبهچهره با جامعه هدف خود ندارند.
وی افزود: من بهصورت هفتگی از فدراسیونهای ورزشی بازدید میکنم و بارها از پیشکسوتان و فعالان ورزشی شنیدهام که در طول سالهای گذشته کمتر مسئولی در سطوح عالی مدیریتی برای آشنایی نزدیک با مسائل و مشکلات رشتههای مختلف ورزشی به میان آنان رفته است.
خسروپناه با اشاره به حوادث پس از شهادت رهبر شهید، از تلاشهای گسترده برای منصرف کردن و ایجاد محدودیت برای فوتبالیستهای تیم ملی برای شرکت در مسابقات جهانی گفت: در آن مقطع تصمیمی برای اعزام تیم گرفته نشده بود و اگر ملیپوشان در آن رقابتها شرکت نمیکردند، ایران به مدت سه دوره (۱۲ سال) از حضور در جام جهانی محروم میشد.
وی افزود: ما قاطعانه ورود کردیم و اعلام نمودیم که تیم باید برود؛ حتی اگر آمریکا درهایش را ببندد، این بچهها باید از پنجره راهی شوند.
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: مدیران باید از نزدیک با مسائل، ظرفیتها و مشکلات حوزههای مختلف آشنا شوند تا بتوانند تصمیمهای دقیقتر و مؤثرتری برای حل مسائل کشور اتخاذ کنند.
خسروپناه با اشاره به نقشآفرینی اقشار مختلف جامعه در دوران جنگ، اظهار کرد: در این مقطع تنها نیروهای نظامی و مسئولان نقشآفرین نبودند، بلکه مردم نیز در کنار آنان حضور داشتند و جلوههای ارزشمندی از همبستگی و انسجام ملی را به نمایش گذاشتند.
وی افزود: بسیاری از مسئولان کشور در روزهای جنگ بهصورت میدانی در استانهای مختلف حضور یافتند و برای پیگیری امور مردم از نزدیک تلاش کردند. این اقدامات باید برای جامعه تبیین و روایت شود.
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی مهمترین رکن مسئولیت اجتماعی در دوران پساجنگ را حفظ همبستگی و مشارکت اجتماعی دانست و گفت: نباید اختلافات و دستهبندیهای سیاسی گذشته را دوباره به متن جامعه بازگرداند. امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند حفظ وحدت ملی هستیم.
وی ادامه داد: در روزهایی که موضوع مذاکره مطرح شده است، برخی افراد تلاش میکنند اختلافنظرها را به شکافهای اجتماعی تبدیل کنند. به اعتقاد من، افرادی که در این شرایط به دنبال ایجاد تفرقه هستند یا از روی ناآگاهی عمل میکنند یا در مسیر اهداف دشمن قرار گرفتهاند.
خسروپناه تأکید کرد: افراد با سلیقههای سیاسی و اجتماعی مختلف، هنگامی که پای امنیت و منافع ملی در میان باشد، در کنار یکدیگر قرار میگیرند و این سرمایه اجتماعی باید حفظ شود.
وی با اشاره به مسئولیت دستگاههای امنیتی و قضایی در دوران پساجنگ گفت: تقویت پدافند غیرعامل یکی از مهمترین اولویتها در این حوزه است و باید برای رفع برخی ناترازیها و آسیبپذیریهای موجود نیز برنامهریزی جدی صورت گیرد.
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اهمیت مسائل اقتصادی و معیشتی اظهار کرد: معیشت مردم یکی از مهمترین مسائل کشور در دوران پساجنگ است و نباید فشارهای اقتصادی ناشی از خسارتها و آسیبهای جنگ به مردم منتقل شود.
وی افزود: متأسفانه برخی شرکتهای خصولتی و بنگاههای اقتصادی تلاش میکنند زیانهای خود را از طریق افزایش فشار بر مردم جبران کنند، در حالی که اگر جنگ و آسیبهای ناشی از آن خسارتی ایجاد کرده است، نباید هزینه آن از جیب مردم پرداخت شود.
خسروپناه خاطرنشان کرد: حکمرانی اقتصادی پساجنگ باید بر حمایت از معیشت مردم استوار باشد و همه بخشهای دولتی، خصوصی و خصولتی در این مسیر مسئولیت دارند.
وی با اشاره به سابقه تاریخی ایران در مواجهه با جنگها و تهدیدها گفت: تاریخ ایران نشان میدهد که این سرزمین همواره با تهاجمها و جنگهای مختلف روبهرو بوده است؛ از دوران اسکندر مقدونی گرفته تا دورههای بعدی و حتی تهدیدهای معاصر.
خسروپناه افزود: بسیاری از قدرتها در طول تاریخ به دنبال فروپاشی یا تجزیه ایران بودهاند، اما آنچه این کشور را حفظ کرده، صرفاً قدرت نظامی نبوده است.
وی ادامه داد: به اعتقاد من، در ایران پیش از اسلام عنصر حکمت نقش اساسی در حفظ هویت ملی داشت و پس از اسلام نیز این حکمت با ولایت پیوند خورد. این پیوند میان حکمت، معرفت و ولایت یکی از مهمترین عوامل پایداری ایران در طول تاریخ بوده است.
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: محبت اهلبیت(ع) و پایبندی به ارزشهای دینی محدود به یک مذهب یا منطقه خاص نیست و در سراسر ایران، از کردستان و گلستان گرفته تا سیستان و بلوچستان، این ارادت و دلبستگی مشاهده میشود.
وی در ادامه سخنان خود با تأکید بر ضرورت تحول در نظام حکمرانی کشور اظهار کرد: یکی از خلأهای مهم کشور، فقدان دانش حکمرانی متناسب با مسائل نوظهور است.
خسروپناه گفت: حکمرانی با حکومت تفاوت دارد. حکمرانی تنها به تدوین سیاستها محدود نمیشود، بلکه شامل سیاستگذاری، تنظیمگری، راهبری، اجرا و نظارت و ارزیابی است.
وی افزود: در بسیاری از حوزهها، از جمله هوش مصنوعی، فناوریهای کوانتومی، انرژیهای نو و فناوریهای پیشرفته، صرف داشتن اسناد و سیاستها کافی نیست و باید نظام تنظیمگری و حکمرانی مؤثر نیز شکل بگیرد.
خسروپناه تأکید کرد: حوزههای علمیه باید به سمت توسعه فقه حکمرانی حرکت کنند و در کنار آن، دانشگاهها نیز باید دانش حکمرانی را در حوزههای مختلف توسعه دهند.
وی خاطرنشان کرد: امروز کشور به دانشکدهها و مراکز تخصصی در حوزههایی مانند حکمرانی هوش مصنوعی، حکمرانی فناوریهای کوانتومی، حکمرانی میکروالکترونیک و حکمرانی انرژیهای سبز نیاز دارد.
دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی در پایان اظهار کرد: اگر این تحولات در حوزه حکمرانی و آموزش عالی شکل بگیرد، میتوان امیدوار بود که دوران پساجنگ به فرصتی برای جهش و تحول در مسیر توسعه کشور و دانشگاهها تبدیل شود.
ارسال دیدگاه