میرزاجعفری، حقوقدان در گفتوگو با پانا؛
اقدام نظامی در منطقه و حمله به «توسکا» میتواند مصداق استفاده غیرقانونی از زور باشد
تهران (پانا) - یک حقوقدان با اشاره به تنشها و اقدامات نظامی اخیر در منطقه از جمله گزارشهایی درباره حمله به کشتی «توسکا»، تأکید کرد: هرگونه استفاده از زور خارج از چارچوب دفاع مشروع یا مجوز شورای امنیت سازمان ملل، نقض صریح منشور ملل متحد محسوب میشود و میتواند مسئولیت بینالمللی بهدنبال داشته باشد.
یاسر میرزاجعفری، حقوقدان، در گفتوگو با پانا درباره تهدیدات نظامی و فشارهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: «رژیم صهیونیستی و آمریکا همواره طی ماهها و سالهای گذشته ایران را به تجاوز نظامی تهدید کردهاند. این تهدیدها همچنان ادامه دارد، در حالیکه ایران تهدیدی برای دیگر کشورها ایجاد نکرده و بسیاری از کارشناسان حقوق بینالملل نیز بر این موضوع اذعان دارند.»
میرزاجعفری تصریح کرد: «بر اساس قوانین بینالمللی، بهویژه ماده ۲ بند ۴ منشور سازمان ملل متحد، تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی کشورها ممنوع است. مطابق این ماده، کشورها مکلفاند اختلافات خود را از طریق مسالمتآمیز حلوفصل کنند؛ در حالیکه برخی اقدامات نظامی در شرایط مذاکراتی میتواند نقض قواعد بینالمللی محسوب شود.»
وی افزود: «همچنین بر اساس ماده ۶ منشور سازمان ملل متحد، هر کشوری که بهطور مستمر اصول منشور را نقض کند، ممکن است بنا به توصیه شورای امنیت و تصمیم مجمع عمومی از عضویت در سازمان ملل متحد تعلیق یا اخراج شود.»
میرزاجعفری ادامه داد: «ممنوعیت تهدید به زور در حقوق بینالملل در درجه نخست بر استفاده از نیروی نظامی متمرکز است، اما دیدگاههای حقوقی گستردهای وجود دارد که این ممنوعیت میتواند اشکال دیگر اجبار، از جمله فشارهای شدید اقتصادی را نیز دربر گیرد.»
وی با اشاره به قواعد حقوق بینالملل اظهار کرد: «بند ۴ ماده ۲ منشور سازمان ملل متحد بهصراحت تهدید یا استفاده از زور را ممنوع کرده و هرگونه اقدام تهدیدآمیز علیه استقلال یا تمامیت ارضی کشورها را غیرقانونی میداند.»
میرزاجعفری تصریح کرد: «دامنه این ممنوعیت شامل هر اقدامی است که استقلال سیاسی یا تمامیت ارضی یک کشور را تهدید کند. تهدید میتواند شامل اظهارات مستقیم، تقویت نظامی یا اقدامات غیرمستقیم باشد که احتمال استفاده از زور را افزایش دهد.»
وی افزود: «در مقابل، دفاع مشروع از خود یکی از استثناهای پذیرفتهشده در حقوق بینالملل است و کشورها در صورت وقوع حمله مسلحانه میتوانند از این حق استفاده کنند.»
میرزاجعفری خاطرنشان کرد: «مفهوم تجاوز نیز در حقوق بینالملل شامل آغاز جنگ یا ایجاد شرایطی است که احتمال بروز جنگ را افزایش دهد و این موضوع بهعنوان نقض آشکار قوانین بینالمللی شناخته میشود.»
وی تصریح کرد: «حقوق بینالملل همچنین اشکال مختلف اجبار، از جمله فشارهای اقتصادی و سیاسی را که با هدف تغییر رفتار کشورها اعمال میشود، مورد توجه قرار میدهد. در این میان، تحریمهای اعمالشده علیه ایران نیز در همین چارچوب قابل بررسی است، در حالیکه برخی گزارشهای اطلاعاتی نیز تأکید دارند ایران بهدنبال ساخت سلاح هستهای نبوده است. به نظر میرسد شورای امنیت سازمان ملل متحد در برخی موارد از ایفای نقش مؤثر خود فاصله گرفته و این موضوع نیازمند بازنگری جدی است.»
وی افزود: «همچنین در خصوص برخی گزارشها درباره حمله به کشتی “توسکا” در ارتباط با ایران، میتواند از منظر حقوق دریاها و حقوق بینالملل بهعنوان استفاده غیرمجاز از زور در آبهای بینالمللی و نقض امنیت کشتیرانی مورد ارزیابی قرار گیرد و مسئولیت بینالمللی دولت یا عاملان آن را بهدنبال داشته باشد.»
ارسال دیدگاه