پانا از ضرورت تقویت دانشگاه فرهنگیان گزارش می‌دهد؛
دانشگاه فرهنگیان؛ نقطه آغاز تحول در آموزش‌وپرورش/ وقتی آینده یک کشور از کلاس تربیت معلم می‌گذرد
تربیت معلم، سرمایه‌گذاری برای یک سال و یک نسل نیست؛ سرمایه‌گذاری برای آینده یک کشور است
تهران (پانا) - وقتی از آینده آموزش‌وپرورش سخن گفته می‌شود، پیش از هر چیز باید از «معلم» گفت؛ چراکه مدرسه با همه امکانات، برنامه‌ها و فناوری‌هایش، زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که معلمی توانمند، آگاه و برخوردار از هویت حرفه‌ای و تربیتی در کلاس درس حضور داشته باشد. از همین رو، دانشگاه فرهنگیان را باید یکی از مهم‌ترین کانون‌های ساختن آینده آموزش‌وپرورش دانست؛ دانشگاهی که مأموریت اصلی آن، تربیت انسان‌هایی است که خود قرار است انسان‌های آینده را تربیت کنند.
به گزارش پانا، آینده هر جامعه، از کلاس درس آغاز می‌شود؛ جایی که معلم، فقط درس نمی‌دهد، بلکه نگاه به زندگی، امید به آینده، مسئولیت‌پذیری و مسیر رشد یک نسل را شکل می‌دهد. به همین دلیل، هر سخن از تحول در آموزش‌وپرورش، در نهایت به نقطه‌ای بازمی‌گردد که معلم در آن تربیت می‌شود. دانشگاه فرهنگیان در چنین جایگاهی قرار دارد؛ دانشگاهی که مأموریتش فراتر از آموزش یک رشته و دریافت یک مدرک است و قرار است جوانانی را برای یکی از اثرگذارترین نقش‌های اجتماعی آماده کند؛ جوانانی که فردا در کلاس‌های درس، سازندگان فکر و شخصیت نسل آینده ایران خواهند بود.
علیرضا کاظمی؛ وزیر آموزش‌وپرورش، دانشگاه فرهنگیان را «مرکز ثقل نظام تعلیم و تربیت» دانسته و بر اهمیت ابعاد علمی، اخلاقی و تربیتی دانشجومعلمان تأکید کرده است. وی همچنین با اشاره به تفاوت دانشجومعلمان با دانشجویان سایر دانشگاه‌ها، بر این نکته تأکید دارد که معلمی تنها انتقال علم نیست و این «شخصیت معلم» است که در ساختن دانش‌آموز و انسان نقش‌آفرینی می‌کند.
این نگاه، جایگاه دانشگاه فرهنگیان را روشن می‌کند؛ اینجا قرار نیست صرفا یک دانشجو تربیت شود، بلکه قرار است معلمی ساخته شود که سال‌ها بعد، بر شخصیت و آینده نسل‌های مختلف دانش‌آموزان اثر بگذارد.
دانشگاه فرهنگیان؛ دانشگاهی با یک مأموریت متفاوت
تفاوت دانشگاه فرهنگیان با بسیاری از مراکز آموزش عالی در مقصدی است که برای دانشجوی خود تعریف می‌کند. دانشجومعلم از همان روزهای نخست تحصیل، برای ورود به یکی از اثرگذارترین عرصه‌های اجتماعی آماده می‌شود.
معلم علاوه بر دانش تخصصی، باید مهارت ارتباط با دانش‌آموز، قدرت حل مسئله، درک اقتضائات تربیتی و توانایی ایجاد انگیزه را داشته باشد. از سوی دیگر، رفتار و شخصیت او نیز بخشی از فرایند تربیت است.
کاظمی بر همین اساس تأکید کرده است که معلم علاوه بر علم و دانش، وجدان، عدالت، رفتار انسانی، همدلی، دوستی و مهربانی را نیز به دانش‌آموز منتقل می‌کند.
بنابراین، دانشگاه فرهنگیان را می‌توان محل شکل‌گیری همزمان دانش، مهارت و شخصیت حرفه‌ای معلم دانست.
۱۱۲ هزار و ۷۳۱ دانشجو؛ سرمایه‌ای برای فردای مدرسه
اکنون ۱۱۲ هزار و ۷۳۱ دانشجو در دانشگاه فرهنگیان تحصیل می‌کنند؛ آماری که به‌خوبی نشان می‌دهد این دانشگاه چه سهم مهمی در آینده نیروی انسانی آموزش‌وپرورش دارد.
اما اهمیت این عدد فقط در گستردگی جامعه دانشجویی دانشگاه فرهنگیان نیست. هر یک از این دانشجویان، در سال‌های آینده وارد کلاس‌های درس خواهند شد و با نسل‌هایی از دانش‌آموزان ارتباط خواهند داشت.
مهرزاد حمیدی؛ سرپرست دانشگاه فرهنگیان، بر تقویت فعالیت‌های فرهنگی و پژوهشی دانشگاه و حرکت در مسیر تبدیل دانش به معرفت، مهارت و حل مسئله تأکید کرده است. چنین رویکردی می‌تواند دانشگاه را بیش از گذشته به مسائل واقعی مدرسه نزدیک کند؛ به این معنا که دانشجومعلم فقط «بداند»، بلکه بتواند دانسته‌های خود را در موقعیت‌های واقعی آموزشی به کار بگیرد.
در واقع، یکی از مهم‌ترین رسالت‌های دانشگاه فرهنگیان این است که فاصله میان دانشگاه و کلاس درس را به حداقل برساند.
هر تحول آموزشی، از معلم آغاز می‌شود
غلامعلی حدادعادل؛ عضو شورای عالی آموزش‌وپرورش، نیز بر جایگاه محوری معلم در تحول آموزش‌وپرورش تأکید کرده و معتقد است تحول واقعی نمی‌تواند بدون توجه جدی به تربیت معلم محقق شود.
این دیدگاه از یک واقعیت ساده حکایت دارد: سند، برنامه، کتاب، فناوری و تجهیزات، زمانی در مدرسه به نتیجه می‌رسند که انسانی توانمند برای استفاده از آنها وجود داشته باشد.
به همین دلیل، دانشگاه فرهنگیان را می‌توان نقطه آغاز زنجیره تحول آموزش‌وپرورش دانست؛ جایی که قرار است معلمی تربیت شود که بتواند برنامه‌های تحولی را در کلاس درس به واقعیت تبدیل کند.
معلم آینده، برای جهان آینده
مدرسه فردا با مدرسه امروز تفاوت خواهد داشت. هوش مصنوعی، فناوری‌های نوین، رسانه‌ها، فضای مجازی و تغییر سبک زندگی، نیازهای تازه‌ای را پیش روی نظام تعلیم و تربیت قرار داده‌اند. در چنین شرایطی، تربیت معلم نیز باید متناسب با آینده تغییر کند.
عبدالحسین خسروپناه؛ دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، بر ضرورت تمرکز دانشگاه فرهنگیان بر تربیت «معلم تراز آینده» تأکید کرده است؛ معلمی که علاوه بر دانش تخصصی، با سوادهای جدید و نیازهای جهان امروز آشنا باشد. در این نگاه، سواد رسانه‌ای، دیجیتال، ارتباطی، عاطفی، تربیتی و آشنایی با هوش مصنوعی، بخشی از توانمندی‌های مورد نیاز معلم آینده محسوب می‌شود.
این یعنی دانشگاه فرهنگیان باید همزمان دو کار را انجام دهد: ریشه‌های تربیتی معلم را مستحکم کند و او را برای جهان جدید آماده سازد.
معلم؛ فراتر از یک شغل
از نگاه حجت‌الاسلام والمسلمین سیدفخرالدین طباطبایی؛ مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فرهنگیان، دانشجومعلمان مأموریتی فراتر از آموزش دارند و باید با برخورداری از دانش، مهارت و هنر معلمی، نسلی را تربیت کنند که توانایی نقش‌آفرینی در آینده جامعه را داشته باشد.
در این نگاه، معلمی صرفا یک حرفه نیست؛ یک مأموریت اجتماعی است.
معلم با دانش‌آموزی روبه‌روست که قرار است چند سال بعد بخشی از جامعه را اداره کند. بنابراین هرچه تربیت معلم عمیق‌تر، علمی‌تر و حرفه‌ای‌تر باشد، آثار آن نیز در آینده گسترده‌تر خواهد بود.
دانشگاه فرهنگیان؛ سرمایه‌گذاری برای آینده ایران
اهمیت دانشگاه فرهنگیان را می‌توان از یک زاویه ساده فهمید: هر دانشجومعلم امروز، معلم فرداست و هر معلم، بر زندگی صدها دانش‌آموز اثر می‌گذارد.
بنابراین، تقویت دانشگاه فرهنگیان فقط به معنای توسعه یک دانشگاه نیست؛ به معنای تقویت مدرسه، ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت و سرمایه‌گذاری بر نسل آینده است.
از تقویت فعالیت‌های پژوهشی و فرهنگی گرفته تا توجه به مهارت‌های حرفه‌ای، فناوری‌های نوین و تربیت معلم متناسب با نیازهای آینده، همه این مسیرها در نهایت به یک هدف مشترک می‌رسند: ساختن معلمی که بتواند انسان آینده را تربیت کند.
دانشگاه فرهنگیان در این مسیر، فقط محل تحصیل دانشجومعلمان نیست؛ محل شکل‌گیری هویت حرفه‌ای نسلی از معلمان است که قرار است آینده آموزش‌وپرورش را رقم بزنند.
شاید مهم‌ترین نکته همین باشد؛ آینده آموزش‌وپرورش در جایی ساخته می‌شود که معلم آینده در آن تربیت می‌شود.
دانشگاه فرهنگیان، همان نقطه آغاز است؛ جایی که دانش، مهارت، تربیت و امید به آینده در کنار هم قرار می‌گیرند تا از میان دانشجویان امروز، معلمان فردای ایران ساخته شوند.
زهرا محمدپور
ارسال دیدگاه