پانا گزارش میدهد؛
آموزشوپرورش در نگاه رئیس جمهور/ عدالت آموزشی اولویت دولت چهاردهم
تهران (پانا) - دولت مسعود پزشکیان در رویکردی راهبردی، با تأکید بر تربیت انسانهای جستجوگر و رفع ناعدالتیهای آموزشی، آموزش و پرورش را به عنوان اولویت اول و اهرم اصلی حکمرانی اجتماعی معرفی کرده است.
دولت چهاردهم با رویکرد عدالتمحور، گامهای عملی مهمی در جهت تحقق شعارهای انتخاباتی خود در حوزه آموزش برداشته است. مهمترین جلوه این اقدامات، نهضت «توسعه عدالت در فضاهای آموزشی» است که با هدف رفع محرومیتهای فیزیکی و زیرساختی، به ویژه در مناطق کمبرخوردار، کلید خورد. این نهضت با مشارکت مردم و استفاده از ظرفیت خیرین مدرسهساز دنبال میشود و رئیسجمهور شخصاً بر اجرای آن تأکید و نظارت دارد. در کنار این، توجه به تحول کیفی و مدیریتی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
دولت چهاردهم برای تحقق اهداف، بر ایجاد یک «مدل کارآمد مدیریتی» تأکید کرده است که مبتنی بر جوشش از درون و مشارکت فعال همه ذینفعان، از جمله معلمان و مدیران مدارس است. در این راستا، الگوی آزمایشی تحول در نظام آموزشی در شهرستان قدس در دست اجراست که هدف آن، تمرین یک نظام مدیریت نتیجهمحور و همافزا برای حل مسائل آموزش و پرورش است.
ارتقای آموزش و پرورش به ابزار حکمرانی اجتماعی
نگاه راهبردی دولت چهاردهم به نظام آموزشی، فراتر از ابعاد صرفاً مدرسهداری یا تأمین مالی است؛ بلکه این نهاد به عنوان یک اهرم استراتژیک برای حل بحرانهای عمیق اجتماعی تلقی میشود. رئیسجمهور تصریح کرده است که «تغییر رفتارها از افتتاح ساختمان و دستگاهها خیلی مهم است». این دیدگاه، آموزش و پرورش را به ابزار اصلی «هدایت» رفتار جوانان تبدیل میکند. از منظر دولت، عدم توجه کافی به نظام تعلیم و تربیت در سالهای گذشته، منجر به پدیدههایی چون دغدغهمندی جوانان و نوجوانان برای مهاجرت شده است. به این ترتیب، بحرانهای اجتماعی و فرهنگی، ریشه در ضعف نهاد پرورشی اصلی دارند. این تشخیص، منجر به این تحلیل میشود که افزایش سطح توجه و منابع مالی (بودجه و زمان ریاستجمهوری) در سال اول فعالیت دولت، نتیجه مستقیم این درک استراتژیک است که: حل مسائل ساختاری کشور تنها از طریق اصلاح نظام آموزش و پرورش به عنوان نهاد پرورشی اصلی و نهاد مولد نیروی انسانی جستجوگر و نقاد امکانپذیر است.
عدالت آموزشی در رویکرد دولت چهاردهم، به صورت یک نهضت چندوجهی تعریف شده است. رئیسجمهور هشدار داده که عدالت آموزشی نباید صرفاً به ساختمانسازی محدود شود. هدف نهایی، تربیت «انسانهای جستجوگر، نقاد و پژوهشگر» است و آموزش در عمل و در کار تیمی محقق میشود، نه در تئوری. همچنین، برقراری عدالت در این است که کیفیت آموزش کودکی که در سیستان و بلوچستان است، با کیفیت آموزش کودک در مدارس چند میلیونی تهران برابر باشد.
با این حال، دولت به ضرورت رفع ناعدالتی فیزیکی نیز توجهی مضاعف نشان داده است. رئیسجمهور وجود مدارس سنگی و کانکسی را قابل قبول نمیداند و برچیدن آنها و ارتقای کیفیت فضاهای آموزشی دولتی را در اولویت قرار داده است.
در راستای سیاستهای کلی دولت، تأکید بر انتصابات شایسته و استفاده از تجربه افراد، به جای کار جناحی، لحاظ شد. وزارت آموزش و پرورش نیز تحول در نظام مدیریت را به عنوان یک رکن مهم برای ارتقای کیفیت آموزشی در نظر گرفته است. این تحول شامل ایجاد ساختار و برنامهای برای دگرگونی در نگرش و بینش مدیران مدارس در همه سطوح است، با تأکید بر استفاده از طرحها و ایدههای خود معلمان و مدیران به عنوان مجریان اصلی فرآیند تحول.
نهضت توسعه عدالت آموزشی در بخش فضاهای فیزیکی، با تمرکز بر مناطق محروم و لازمتوجه، دستاوردهای ملموسی داشته است. در سال تحصیلی جدید (تا مهر ۱۴۰۴)، گزارشها حاکی از افتتاح بیش از ۲۴۰۰ مدرسه جدید است. افراد این تعداد افتتاح مدرسه در طول یک سال را «کمنظیر» توصیف کردهاند.
تربیت صحیح دانشآموزان آینده کشور را میسازد
از نگاه مسعود پزشکیان، تربیت صحیح دانشآموزان، هسته مرکزی توسعه و بقای کشور است. او با صراحت هشدار داده که روشهای نادرست آموزشی، یکی از دلایل اصلی بیمهری نسل جوان به میهن و افزایش تمایل به مهاجرت است. بنابراین، هدف نظام آموزشی نباید صرفاً انتقال دانش نظری باشد، بلکه باید نسلی جستجوگر، نقاد و پژوهشگر تربیت کند که به جای تکیه بر حفظیات، توانایی حل مسئله و تفکر مستقل را داشته باشد. به باور او، اگر دانشآموزی صرفاً برای یافتن موقعیت بهتر به فکر خروج از کشور باشد، نظام آموزشی در وظیفه اصلی خود ناکام مانده است.
پزشکیان بر این باور است که مدرسه باید یک «موجود زنده» و پویا باشد که در آن دانش با مهارتهای زیستی، ورزشی و کار تیمی همراه شود تا دانشآموزان برای رویارویی با چالشهای واقعی جهان آماده گردند. او تأکید ویژهای بر آموزش مهارتهای عملی و کار گروهی دارد و صرف موفقیت در محیطهای آموزشی نخبگانی را کافی نمیداند، زیرا به باور او «حتی باهوشترین ذهنها نیز بدون توانایی کار گروهی و ارتباط با شبکه انسانی نمیتوانند به موفقیت برسند». در این نگاه، هدف غایی، پرورش انسانی است که علم و مهارت خود را در خدمت به جامعه و حل مشکلات هموطنان به کار گیرد و به این ترتیب، سرمایهای گرانبها برای آینده ایران محسوب شود.
ارسال دیدگاه