بر جذابیت کلاس‌های ادبیات بیفزاییم

مهری فرزام‌نیا، دبیر باتجربه ادبیات فارسی در آموزش و پرورش منطقه ۱۳تهران، ادبیات را یکی از دروس گسترده و حائز اهمیت دانست و به پانا عنوان کرد: «متأسفانه ساختار آموزش دروس در آموزش و پرورش مبتنی بر کنکور است. حجم کتب درسی به ویژه در دوره دوم بسیار بالا است، به خاطر همین حجم بالای مطالب، اکثر دبیران نمی‌توانند مباحث گوناگونی را آموزش دهند و دانش آموزان هم نسبت به درس علاقه و رغبت پیدا نمی‌کنند. ما چیزی تحت عنوان آموزش ادبیات نداریم، بلکه آموزش‌ها بیشتر آماده‌سازی دانش آموزان برای شرکت در کنکور است. در کنکور سوالاتی عنوان می‌شود که هیچ ارتباطی به ادبیات و زیباشناسی آن‌ ندارد. برای مثال قرابت معنایی و تناسب مفهمومی نیاز به تمرین و تست زنی زیادی دارد تا برای بچه ها به خوبی قابل درک شود.»

فرزام نیا حضور در مشاعره دوستانه را دلیل علاقه‌مندی خودش به رشته ادبیات دانست و بیان کرد: «در دوران دبیرستان چند تن از دوستان من برای مراسم‌های مختلف داخل مدرسه و راجع به مشکلات و اتفاقات مدرسه شعر می‌گفتند و طبع شعر بالایی هم داشتند. مدیر و معاونین مدرسه هم از این موضوع استقبال می‌کردند. همین مسئله سبب شد من هم با آنها همراه شوم و اشعار مختلفی با مضمون‌های طنز و تلخ سرودم. این مسئله شاید مهمترین دلیل علاقه‌مندی من به ادبیات بود.»

وی با یاد آور شدن این نکته که دبیران ادبیات باید طوری رفتار کنند که دانش آموزان به خوبی مجذوب این درس شوند، عنوان کرد: «دبیران ادبیات در کنار تلاش برای جذب دانش آموزان به درس باید کمی با دانش آموزان مهربان و مثل یک دوست همراه آنها باشند. بارها شده که بچه ها در کلاس اشعاری را آماده کردند و من هم از آنها استقبال کردم و چند سال بعد اشعار همان دانش آموزان در چندین مجله چاپ شده بود. شاید شعر آنها در آن مقطع زیاد جذاب و دلنشین نبود و به نوعی خام بود اما با تشویق، ناخودآگاه دانش آموزان برای ادامه کارشان انگیزه پیدا کردند و موفق هم شدند.»

فرزام نیا درس نگارش را یکی از دروس کاربری دانست و افزود: «اگر فقط معلم ادبیات، معلم املا و انشا باشد هم برای دانش آموزان جذاب‌تر خواهد بود و هم به آنها کمک خواهد کرد. چرا که هیچ وقت دانش آموزان نمی توانند با دبیر نگارشی که دبیر ریاضی هم است کنار بیایند و از درس زده می شوند. بارها وقتی دانش آموزان برای من انشا می خوانند من به مشکلات آنها پی بردم و توانستم راه حل های مختلفی برای مشکلاتشان پیدا کنم یا با مشاور مدرسه در میان بگذارم.»

وی با اشاره به این مسئله که دبیران ادبیات، دانش آموزان را فقط محدود به استخراج مطالب درسی کردند، تصریح کرد: «دبیران ادبیات خیلی دانش آموزان را در این درس محدود کرده‌اند، به طوری که دانش آموزان از خواندن چند بیت شاهنامه هم عاجز هستند. در دهه های گذشته در خیلی از مدارس مسابقات مشاعره برگزار می‌شد. اما الان دانش آموزان در زمانی که سر کلاس هستند فقط مشغول یافتن آرایه‌های ادبی، نکات و قوائد مختلف هستند و شاهد فضای جذابی مثل سال های قبل در کلاس های ادبیات نیستیم؛ دبیران ادبیات باید سعی کنند در کنار ارائه مطالب درسی به دانش آموزان، آنها را به سمت حفظ اشعار شاهنامه، دیوان حافظ و ....سوق دهند. ادبیات کشور ما در جهان زبانزد عام و خاص است و حیف است که نسل جدید به آن بی تفاوت هستند و از آن چیزی نمی‌دانند.»

فرزام نیا به ایجاد فضایی در کلاس‌های درس مرتبط به ادبیات، جهت علاقمندی دانش آموزان به کتابخوانی تاکید و خاطرنشان کرد: «ما برای علاقه‌مندی دانش آموزان به کتابخوانی و مطالعه می‌توانیم از زنگ‌های نگارش استفاده کنیم. به طوری که هر جلسه دانش آموزان بخش‌های جذابی از یک کتاب در زمینه های مختلف را در کلاس بخوانند. من چندین بار این روش را در کلاس امتحان کردم و نتیجه مطلوبی گرفتم. همیشه قبل از شروع کلاس مطالبی را آماده کرده و سر کلاس عنوان می‌کنم. بچه‌ها هم مشغول نقد کردن آن می‌شوند‌. وقتی بچه ها می‌بینند معلم آنها به کتاب خواندن و ارائه کردن مطالب جدید و بروز به آنها، بسیار علاقمند است، ناخودآگاه همین علاقه هم در آنها ایجاد می‌شود.»

دانش آموز خبرنگار: امیر عرشیا آقایی