اهمیت لباس هماهنگ مدارس و چالش های پیش رو/تاکید روی رنگ های شاد
اهمیت پوشش متحدالشکل برای دانش آموزان، معیارهای انتخاب آن و تاثیر رنگ و طرح و جنس لباس فرم بر کارکرد آموزشی، الزامات و دستورالعمل های موجود در این زمینه از دیدگاه کارشناسان و مسئولان موضوع گزارشی است که پیش رو دارید.
به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش پانا، پیچیدگی های نظام تعلیم و تربیت و ملزومات خرد و کلان آن در جوامع امروز پرداختن به جزئیات ظریفی را در اهمیت قرار می دهد که سیاستگذاری و تصمیمگیری درباره آنها موجد تفاوت های عمدهای در عملکرد این دستگاه خواهد بود.
پوشاک مدارس و فاکتورهای تاثیرگذار در انتخاب لباس فرم یکپارچه دانش آموزان، که موضوع گزارش حاضر است، این روزها به آن درجه از اهمیت رسیده که وزارت آموزش و پرورش را در تیر و مردادماه امسال به برگزاری نمایشگاهی با موضوع "پوشاک مدارس" ترغیب کرده است.
اینکه آیا الزامی برای پوشیدن لباس فرم در مدارس وجود دارد، آیا دستورالعملی در این خصوص موجود است، معیارهای مطرح در تعیین لباس فرم چیست و چه الگوهایی در انتخاب مدل و طرح لباس دانش آموزان باید به کار گرفته شود و در نهایت اهمیت پوشش متحدالشکل و تاثیر رنگ و طرح و جنس این لباس بر کارکرد آموزشی دانش آموزان موضوعاتی هستند که در این گزارش به آن ها پرداخته میشود.
آیا استفاده از لباس فرم در مدارس الزامی است؟
حمیدرضا کفاش معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش درخصوص الزامی بودن لباس فرم در مدارس ضمن اشاره به دستور العمل حجاب و عفاف، که به سراسر کشور ابلاغ شده است، در مود پوشش دانش آموزان در مدارس می گوید: هیچ تاکیدی بر روی رنگ و جنس لباس دانش آموزان در این دستور العمل نیامده است و این موضوع در اختیار استان ها و مناطق است که برای هر کدام از مدارس خود چه رنگ و یا مدلی را در نظر بگیرند .
وی ادامه میدهد: همه مدارس به سوی هماهنگ سازی پیش می روند و البته در این فرآیند هماهنگ سازی پوشش دانش آموزان سعی شده که مراعات وضعیت مالی اولیاء شده باشد .
کفاش در اهمیت یکسان سازی لباس مدارس و مزیتهای آن میگوید: هدایت دانش آموزان در پوشش باید به نوعی باشد که ما در مدارس به سوی لباس هماهنگ حرکت کنیم زیرا این هماهنگی آنها را از تبعیض، خودبینی، تفاخر و تکبر در مورد پوشش دور نگاه می دارد و همه دانش آموزان با یک پوشش وارد مدرسه شوند و علاوه بر آن باعث همدلی و اتحاد انها خواهد شد .
چه کسی لباس دانش آموزان را انتخاب میکند؟
مدیرکل فرهنگی و هنری وزارت آموزش و پرورش نیز در پاسخ به این پرسش که «آیا خانوادهها درانتخاب نوع پوشاک و رنگ آن برای دانشآموزان آزاد هستند یا این تابع ضوابط خاصی است؟»، گفت: طبق آیین نامه هایی که داریم هیچ اجباری در این خصوص نیست، اما مدارس به شکلی سیاستگذاری میکنند که لباسهای دانشآموزان یکنواخت باشد.
وی یادآور می شود: یکنواختی پوشاک دانشآموزان به جهات مختلف دارای حُسن است؛ ضمن اینکه باید نوع لباس و رنگ آن متناسب با سن و جنس دانشآموز باشد، مدارس سعی میکنند سال به سال از فرم و رنگ خاصی در پوشاک دانشآموزان استفاده کنند تا جذابیتهایی برای دانشآموزان داشته باشد.
علی اکبرزاده ادامه می دهد: مدارس دارای انجمن اولیا و مربیان هستند که این انجمن شامل والدین و متولیان مدارس است و در جلسات آنها در این خصوص تصمیمگیری میشود که دانشآموزان چه لباسی، با چه فرم و قیمتی برای خود تهیه کنند؛ در نتیجه این انتخاب در اختیار انجمن اولیا و مربیان و خانوادهها قرار میگیرد.
انتخاب لباس دانش آموزان بر پایه چه معیارهایی صورت میگیرد
مهناز احمدی دستجردی مدیرکل امور زنان و خانواده وزارت آموزش و پرورش نیز اخیرا از تنظیم سند تحول بنیادین پوشاک دانشآموزی خبر داد و گفت:طراحان میتوانند ما را در تهیه لباسهایی هماهنگ با فرهنگ ایرانی- اسلامی یاری کنند.
وی اضافه کرد: البته طراحان با تکیه بر این سند و مصوبات شورای عالی آموزشوپرورش، طرحها و ایدههای خود را که با هنرهای تزئینی و ایرانی ترکیب شده است ارائه میدهند تا در نهایت لباسی که بر تن دانشآموزان نوجوان و جوان ایرانی میشود، دارای الگوی مناسب بوده و دانشآموزان با تمایل و رغبت در هر زمان و مکانی از این لباسها استفاده کنند.
مدیرکل امور زنان و خانواده وزارت آموزشوپرورش درباره خاستگاه و جایگاه نخستین نمایشگاه پوشاک مدارس با حضور طراحان و تولیدکنندگان لباس کشور گفت: امید است با برپایی نخستین نمایشگاه لباس مدارس فضایی فراهم شود تا طرحها و رنگهایی که بر اساس الگوهای اسلامی، ایرانی، بومی و محلی تهیه و تولید شده به معلمان، مسئولان مدارس، اولیاء و دانش آموزان ارائه شود.
احمدی دستجردی تصریح کرد: ما در جلسات سیاستگذاری نخستین جشنواره پوشاک مدارس بر ایجاد تنوع و افزایش کیفیت این پوشاک تأکید کردهایم و ایجاد محیطی شاداب از مسیر طراحی لباس مناسب از اولویتهایمان است.
تدوین دستورالعمل ساماندهی وضعیت ظاهری لباس مدارس
حمید قبادی دبیر کارگروه مد و لباس وزارت ارشاد که در کنار وزارت آموزش و پرورش به برگزاری نمایشگاه مذکور همت کرده است با اعلام خبر انجام مراحل تدوین دستورالعمل ساماندهی وضعیت ظاهری لباس مدارس تصریح کرد: با استناد به بند ۶ بخش "ب" شرح وظایف دستگاهها در آییننامه اجرایی کارگروه از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این دستورالعمل با در نظر گرفتن شاخصههای اصلی پوشاک مدارس تدوین شده است.
قبادی هدف از برگزاری نخستین نمایشگاه پوشاک مدارس را فراهم کردن زمینه هایی برای استفاده از طرحها و رنگهای متنوع با توجه به اقتضائات سنی، جنسیتی و قومیتی برای لباس دانش آموزان دانست و افزود: این لباسها باید هماهنگ با شاخصها و معیارهای وزارت فرهنگ و ارشاد و همچنین وزارت آموزش و پرورش باشند. لباسهایی که زیبا و مناسب هستند و راحتی و آسایش روانی دانش آموزان را فراهم میآورند.
قبادی رویکرد کارگروه مد و لباس را تخصصی کردن حوزهها در این زمینه دانست و افزود: ما بر آن هستیم تا به برگزاری نمایشگاههای تخصصی در حوزه مد و لباس بپردازیم. برای مثال سال گذشته نمایشگاه لباسهای عاشورایی برگزار شد، امسال هم بر آنیم تا به برگزاری نمایشگاهی برای لباس با مفاهیم خاص چون دفاع مقدس و انقلاب اسلامی بپردازیم؛ چراکه از دیدگاه ما در دنیای مدرن لباس تنها برای پوشاندن به کار نمیرود، بلکه خود لباس یک رسانه است و بسیاری از مفاهیم و ارزشها را میتوان در قالب لباس به دیگران منتقل کرد.
وی موضوع لباس مدارس را یکی از ضرورتهای کارگروه مد و لباس دانست و افزود: در سالهای اخیر لباس مدارس در مقایسه با سالهای گذشته از ارتقاء قابل توجهی برخوردار شده و طراحان به رنگ و فرم این لباس توجه بیشتری کردند، اما همچنان ابتدای راهیم و برگزاری نمایشگاه پوشاک مدارس به ما کمک میکند تا به استانداردهای لازم در این زمینه دست پیدا کنیم.
چرا بعضی خانواده ها از فرایند خرید لباس فرم ناراضی هستند؟
هر ساله با آغاز ثبت نام دانش آموزان، برخی مدیران مدارس با عقد قرارداد با برخی تولیدكنندگان و فروشندگان لباس اقدام به معرفی والدین و الزام آن ها به تهیه لباس خاص می كنند كه این موضوع مشكلاتی برای خانواده ها به وجود آورده است. به گفته آنها لباس های ارائه شده در این فروشگاه ها كیفیت پایینی دارند و قیمت آن نیز بالاست. این در حالی است كه مسئولان آموزش و پرورش اعلام می كنند الزام اولیا به تهیه لباس فرم و خرید از فروشگاه خاص ممنوع است.
اگر چه كارشناسان انتخاب لباس یكدست و مشابه برای دانش آموزان یك آموزشگاه را مثبت ارزیابی می كنند ولی در برخی موارد انتخاب رنگ و نوع لباس ها مطابق اصول روان شناسی رنگ ها نیست. مدیران مدارس هم در اعتراض به الزام خانواده ها به تامین لباس فرم دانش آموزی از مراكز خاص ادعا می كنند این تصمیم را انجمن اولیا و مربیان گرفته اند و به این ترتیب از توبیخ متولیان آموزش و پرورش در امان می مانند و این خانواده ها هستند كه باید برای تهیه لباس فرم در مراكز عرضه سرگردان شوند و لباس هایی نامتناسب و غیراستاندارد با قیمت های گزاف را خریداری كنند.
متخصصان چه میگویند؟
كارشناسان تعلیم و تربیت، یكدست بودن پوشش دانش آموزان در یك محیط آموزشی را با رعایت استانداردهای رنگ شناسی و روان شناسی رنگ ها مفید قلمداد می كنند و احساس برابری و یكی بودن در بین هم كلاسی ها و هم مدرسه ای ها را مهم ترین بازخورد آن می دانند. به گفته آنان با وجود این كه دانش آموزان در طبقات اجتماعی، اعتقادی و فرهنگی مختلفی هستند، سادگی و برابری را درك می كنند و هنگامی كه آن ها خود را در برابر افراد دیگر ببینند، برقراری ارتباط اجتماعی شان آسان تر می شود.
اما انتخاب رنگ مناسب برای لباس فرم دانش آموزان دختر و پسر از اهمیت ویژه ای برخوردار است. دكتر "مصطفی تبریزی" روان شناس در این باره می گوید: استفاده از رنگ های گرم در شادابی و افزایش تحرك و یادگیری دانش آموزان موثر است و لباس فرم دانش آموزان باید حداقل دارای تركیبی از رنگ های روشن باشد. وی با اشاره به این كه رنگ ها تاثیرات بسیاری بر اندام های حسی افراد به ویژه كودكان دارند، می افزاید: رنگ ها روی قوه ادراك دانش آموزان اثرگذارند.
وی با بیان این كه نخستین مرحله یادگیری دریافت داده های محیطی توسط گیرنده های حسی است تاكید می كند: ت نوع رنگ موجب افزایش داده های انتقال یافته به مغز می شود و در نتیجه قدرت ادراك مغز افزایش می یابد. وی با تقسیم رنگ ها به دو گروه سرد و گرم، افزایش جنب و جوش، شادابی و سرزندگی، دعوت به حركت و افزایش قدرت یادگیری را از ویژگی های رنگ های گرم می داند و می گوید: در مقابل، رنگ های سرد باعث احساس تمایل به سكون و آرامش می شود و دانش آموزان را از تحرك باز می دارد و به خیا ل بافی و در خود فرو رفتن سوق می دهد.
همه روانشناسان و متخصصان علوم رفتاری در بحث روانشناسی كودك و تربیت فرزند براین نكته تأكید می كنند كه كودكان را باید در دنیای متنوع از رنگ های شاد و اعلی پرورش داد تا ضمن شناخت رنگها و درك احساس لطیف آنها دارای روحیه ای با نشاط و سرشار از مهرورزی شوند . به راستی چند درصد از مدارس كشور در راستای تحقق این مهم كه همچون سرمایه گذاری بهینه برای صیانت و حفاظت از نیروهای انسانی ارزش دارد آراسته شده اند . بنابراین می بایست بیش از اینها به تأمین فضا و شرایط زندگی و تحصیل آنها توجه كرد . می توان با رنگ آمیزی كلاسها ، نقاشی حیاط مدرسه ، و همچنین پوشاك آنها و معلمینشان نشاط و سرسبزی را برای آنان همیشه فراهم كرد و به این باور رسید كه پرورش همواره پیش از آموزش مهم بوده و هست .
به هر حال انتخاب درست در رنگ پوشش دانش آموزان می تواند شخصیت و اعتماد به نفس آن ها را تقویت كند و بهتر است از دانش آموزان درباره رنگ لباس فرم مدرسه از آن ها نظرخواهی كرد و به نظر و عقیده شان اهمیت داد. به نظر می رسد باید پوشش مدارس و تهیه لباس فرم با نظرخواهی از خانواده ها و متناسب با توان مالی آن ها و در نزدیك ترین كارگاه به مدرسه انجام شود و اختیار لازم هم برای تهیه لباس فرم به خانواده هایی كه امكان خیاطی دارند داده شود.
عاطفه بزرگنیا
ارسال دیدگاه