پانا از ضرورت آشنایی نوجوانان با اورژانس اجتماعی گزارش میدهد؛
«۱۲۳»؛ شمارهای که هر دانشآموز باید بشناسد
تهران (پانا) - شماره «۱۲۳» اورژانس اجتماعی، یکی از مسیرهای دریافت کمک تخصصی در مواجهه با آسیبهای اجتماعی است که دانشآموزان نیز میتوانند در شرایطی مانند کودکآزاری، خشونت خانگی، تهدید، سوءاستفاده و بحرانهای خانوادگی از آن استفاده کنند؛ شمارهای که آشنایی با نحوه تماس و خدمات آن میتواند به شناسایی زودهنگام آسیبها و حمایت از کودکان و نوجوانان کمک کند.
به گزارش پانا، کودکان و نوجوانان همانند بزرگسالان ممکن است در معرض آسیبهای اجتماعی قرار بگیرند؛ آسیبهایی که گاهی در محیط خانه، گاهی در مدرسه و گاهی در ارتباطات اجتماعی و فضای مجازی اتفاق میافتند. در چنین شرایطی، ناآگاهی از مسیرهای دریافت کمک یا ترس از مطرح کردن مشکلات میتواند باعث تداوم آسیب و دشوارتر شدن شرایط فرد شود.
یکی از ظرفیتهای حمایتی کشور برای رسیدگی به این موقعیتها، اورژانس اجتماعی سازمان بهزیستی با شماره «۱۲۳» است، سامانهای که با هدف مداخله در بحرانهای فردی، خانوادگی و اجتماعی فعالیت میکند و امکان برقراری ارتباط با کارشناسان تخصصی را برای شهروندان فراهم کرده است.
نکته مهم این است که خدمات اورژانس اجتماعی فقط مختص بزرگسالان نیست و دانشآموزان نیز در صورت مواجهه با شرایط بحرانی یا مشاهده آسیب در اطرافیان خود میتوانند از این ظرفیت استفاده کنند.
دانشآموزان در چه شرایطی میتوانند با ۱۲۳ تماس بگیرند؟
یکی از مهمترین موارد استفاده از اورژانس اجتماعی برای کودکان و نوجوانان، گزارش کودکآزاری است. کودکآزاری صرفاً به خشونت جسمی و ضربوشتم محدود نمیشود، بلکه غفلت شدید، بیتوجهی به نیازهای اساسی کودک، تهدید و سایر رفتارهایی که سلامت جسمی و روانی او را به خطر میاندازند نیز میتوانند از مصادیق آسیب به کودک باشند.
دانشآموزی که در خانه با خشونت مواجه است، از سوی یکی از اعضای خانواده مورد تهدید یا آزار قرار میگیرد یا به دلیل شرایط ناامن از بازگشت به منزل هراس دارد، میتواند برای دریافت کمک با ۱۲۳ تماس بگیرد. از سوی دیگر، دانشآموزان ممکن است شاهد آسیب دیدن دوستان و همکلاسیهای خود باشند. در چنین شرایطی نیز میتوانند موضوع را به یک بزرگسال مورد اعتماد یا کارشناسان اورژانس اجتماعی اطلاع دهند.
چگونه با اورژانس اجتماعی تماس بگیریم؟
استفاده از خدمات اورژانس اجتماعی نیازمند معرفینامه یا طی کردن مراحل اداری نیست. دانشآموزان میتوانند با شمارهگیری «۱۲۳»، شرایط خود یا فردی را که در معرض آسیب قرار دارد، برای کارشناسان تشریح کنند.
در زمان تماس، بهتر است فرد تا حد امکان توضیح دهد چه اتفاقی افتاده، چه کسی در معرض خطر قرار دارد و حادثه در چه مکانی رخ داده است. همچنین پاسخگویی به پرسشهای کارشناس به ارزیابی بهتر شرایط و تشخیص نوع مداخله مورد نیاز کمک میکند.
پس از دریافت تماس، کارشناسان شرایط را بررسی میکنند و متناسب با نوع بحران، راهنمایی تلفنی ارائه میدهند یا در صورت ضرورت، زمینه اعزام تیم خدمات سیار اورژانس اجتماعی را فراهم میکنند.
این تیمها با حضور نیروهای متخصص از جمله مددکاران اجتماعی و کارشناسان مرتبط، شرایط فرد را بررسی کرده و در صورت نیاز، اقدامات حمایتی و ارجاع به مراکز تخصصی را دنبال میکنند.
اگر دوست یا همکلاسیمان در معرض آسیب بود چه کنیم؟
گاهی دانشآموز بهطور مستقیم قربانی آسیب اجتماعی نیست، اما از مشکلات یکی از دوستان یا همکلاسیهای خود اطلاع دارد. برای مثال، ممکن است دوستی درباره خشونت در خانه صحبت کند، از بازگشت به منزل بترسد یا نشانههایی از آزار و سوءاستفاده را نشان دهد. در چنین شرایطی، بیتفاوت نبودن و کمک گرفتن از افراد متخصص اهمیت زیادی دارد. دانشآموزان نباید برای حل چنین مشکلاتی بهتنهایی وارد موقعیتهای خطرناک شوند یا با فرد آزارگر مواجه شوند.
مراجعه به مشاور مدرسه، مدیر یا معلم مورد اعتماد و اطلاع دادن موضوع به مراجع حمایتی میتواند نخستین قدم برای کمک به فرد آسیبدیده باشد. همچنین نباید فرد آسیبدیده را سرزنش کرد یا او را برای بیان جزئیات اتفاق تحت فشار قرار داد. انتشار تصاویر، فیلمها یا اطلاعات شخصی او در گروههای مجازی نیز میتواند آسیبهای بیشتری ایجاد کند.
آیا تماس با ۱۲۳ محرمانه است؟
یکی از نگرانیهای کودکان و نوجوانان هنگام درخواست کمک، ترس از اطلاع دیگران و پیامدهای مطرح کردن مشکلات خانوادگی است. برخی دانشآموزان تصور میکنند اگر درباره خشونت یا آزار در محیط خانه صحبت کنند، ممکن است با واکنشهای نامناسب مواجه شوند.
در این شرایط، لازم است دانشآموزان بدانند هدف اورژانس اجتماعی حمایت از افراد آسیبدیده و حفظ امنیت آنهاست و اطلاعات دریافتی باید در چارچوب ضوابط حرفهای و قانونی مورد حفاظت قرار گیرد. البته در مواردی که امنیت و سلامت کودک در معرض خطر باشد، ممکن است برای انجام مداخله حمایتی، هماهنگی با مراجع قانونی و دستگاههای مرتبط ضرورت پیدا کند؛ بنابراین نباید به دانشآموزان وعده محرمانگی مطلق داده شود.
تفاوت شماره «۱۲۳» با «۱۴۸۰»
آشنایی با شمارههای امدادی و حمایتی و شناخت کاربرد هرکدام، یکی از مهارتهایی است که دانشآموزان باید آن را فرا بگیرند. از این رو شماره «۱۲۳» برای دریافت خدمات اورژانس اجتماعی و رسیدگی به بحرانهایی مانند کودکآزاری، همسرآزاری، سالمندآزاری و اختلافات حاد خانوادگی در نظر گرفته شده است. شماره «۱۴۸۰» نیز با عنوان صدای مشاور بهزیستی، خدمات مشاوره روانشناختی و خانوادگی ارائه میدهد.
بنابراین اگر دانشآموزی با یک بحران اجتماعی مواجه شود، باید متناسب با نوع و شدت خطر از مسیر حمایتی یا امدادی مناسب کمک بگیرد. در شرایطی که جان فرد در معرض خطر فوری قرار دارد، نباید دریافت کمک را به تأخیر انداخت.
ضرورت اطلاعرسانی شماره «۱۲۳» در مدارس
مدرسه یکی از مهمترین محیطها برای شناسایی و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی است. دانشآموزان بخش قابل توجهی از زمان خود را در مدرسه سپری میکنند و معلمان، مدیران و مشاوران میتوانند با مشاهده تغییرات رفتاری، افت تحصیلی، انزوای اجتماعی یا نشانههای دیگر، نسبت به وضعیت دانشآموزان حساسیت بیشتری داشته باشند.
آموزش شمارههای امدادی و حمایتی، از جمله ۱۲۳، میتواند به دانشآموزان کمک کند تا در زمان مواجهه با بحران، مسیر مناسبی برای درخواست کمک بشناسند. این آموزش نباید صرفاً به معرفی یک شماره تلفن محدود شود، بلکه لازم است دانشآموزان با مصادیق کودکآزاری، خشونت، سوءاستفاده، نحوه گزارشدهی و اهمیت کمک گرفتن از افراد متخصص نیز آشنا شوند.
همچنین آگاهی والدین و معلمان از خدمات اورژانس اجتماعی میتواند در شناسایی سریعتر موارد آسیب و ارجاع دانشآموزان به مراکز حمایتی مؤثر باشد.
اورژانس اجتماعی؛ ظرفیتی برای حمایت از کودکان و نوجوانان
اورژانس اجتماعی با شماره «۱۲۳»، یکی از ظرفیتهای سازمان بهزیستی برای مداخله در بحرانهای اجتماعی است. این مجموعه با استفاده از خط تلفن، مراکز مداخله در بحران و تیمهای خدمات سیار تلاش میکند به افراد در معرض آسیب خدمات تخصصی ارائه دهد.
آشنایی دانشآموزان با این شماره و آموزش شیوه استفاده از آن، میتواند بخشی از برنامههای ارتقای خودمراقبتی و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در مدارس باشد.
خاطرنشان میشود دانشآموزان در صورت مواجهه با کودکآزاری، خشونت خانگی، تهدید، سوءاستفاده یا سایر بحرانهای اجتماعی میتوانند بهصورت شبانهروزی و رایگان با شماره ۱۲۳ اورژانس اجتماعی سازمان بهزیستی کشور تماس بگیرند و برای دریافت کمک تخصصی اقدام کنند.
ارسال دیدگاه