راهبران برنامه درسی، محور تحول در مدرسه و حلقه اتصال برنامه درسی با کلاس درس

محمود امانی در آیین افتتاحیه نشست «زیست‌بوم جدید برنامه درسی دوره اول ابتدایی» ویژه راهبران برنامه درسی استان‌های سراسر کشور، با مرور تجربه‌های تحول برنامه‌های درسی در سه دهه گذشته، آغاز اجرای زیست‌بوم جدید برنامه درسی را نقطه عطفی در نظام تعلیم و تربیت کشور دانست.

وی با اشاره به تجربه تحول کتاب‌های درسی از دهه ۱۳۷۰ تاکنون، گفت: نخستین گام تحول، تغییر رویکرد آموزش از انتقال صرف دانش به یادگیری فعال، پرورش مهارت‌ها و شکل‌دهی نگرش‌های دانش‌آموزان بود؛ رویکردی که به تدریج در همه کتاب‌های درسی گسترش یافت و نقش دانش‌آموز را از دریافت‌کننده محتوا به یادگیرنده‌ای فعال تغییر داد.

امانی با بیان اینکه در ادامه این مسیر، برنامه‌های درسی با سند تحول بنیادین آموزش و پرورش همسو شد، افزود: در این مرحله، توجه به فرهنگ و تمدن ایران و اسلام، تعدیل حجم کتاب‌های درسی و طراحی درس‌های جدیدی همچون، «کار و فناوری»، «تفکر و سواد رسانه‌ای»، «انسان و محیط زیست» و «سلامت و بهداشت» از مهم‌ترین دستاوردهای تحول بود.

دبیرکل شورای‌عالی آموزش و پرورش، آغاز زیست‌بوم جدید برنامه درسی را سومین مرحله تحول در نظام برنامه‌ریزی درسی کشور عنوان کرد و اظهار داشت: مهم‌ترین ویژگی این دوره، شکل‌گیری نقش جدید راهبران برنامه درسی است؛ نقشی که تاکنون در ساختار آموزشی کشور وجود نداشت و اکنون به‌عنوان حلقه واسط میان برنامه درسی، مدرسه و معلمان ایفای نقش خواهد کرد.

وی تصریح کرد: راهبر برنامه درسی صرفاً مدرس دوره‌های آموزشی نیست، بلکه فردی است که به‌طور مستمر در کنار معلمان قرار می‌گیرد، اجرای برنامه‌های درسی را رصد می‌کند، نیازهای آموزشی آنان را شناسایی می‌کند و با ارائه مشاوره و پشتیبانی تخصصی، زمینه اجرای مطلوب برنامه درسی را فراهم می‌آورد.

امانی طهرانی با تأکید بر اینکه در رویکرد جدید، مدرسه از محوریت کتاب درسی فاصله گرفته و به سمت محوریت برنامه درسی حرکت می‌کند، گفت: برنامه درسی، «طرحی برای یادگیری» است و آنچه اهمیت دارد، دستیابی دانش‌آموزان به شایستگی‌ها و انتظارات عملکردی پیش‌بینی‌شده در پایان هر دوره تحصیلی است؛ ازاین‌رو معلمان باید با طراحی موقعیت‌های یادگیری متناسب با شرایط کلاس، زمینه تحقق این اهداف را فراهم کنند.

وی، «نسخه مدرسه‌ای برنامه درسی» را یکی از نوآوری‌های زیست‌بوم جدید دانست و افزود: این سند، زبان مشترک میان ستاد و مدرسه خواهد بود و به معلمان اختیار می‌دهد متناسب با شرایط مدرسه و دانش‌آموزان، مسیرهای متنوعی برای تحقق اهداف برنامه درسی طراحی و اجرا کنند.

دبیرکل شورای‌عالی آموزش و پرورش همچنین بر نقش همه ارکان مدرسه در اجرای موفق برنامه درسی تأکید کرد و گفت: در این الگو، تنها معلم مخاطب تحول نیست؛ مدیر، معاون، مربیان و حتی خانواده‌ها نیز باید با اهداف و رویکردهای برنامه جدید آشنا شوند تا مدرسه به محیطی یکپارچه برای یادگیری تبدیل شود.

امانی طهرانی در بخش دیگری از سخنان خود، خطاب به راهبران برنامه درسی استان‌ها، آنان را پیشگامان یک مأموریت ملی خواند و گفت: موفقیت این طرح بیش از هر چیز به انگیزه، دانش، توانایی ارتباط مؤثر و روحیه یادگیری مستمر راهبران برنامه درسی وابسته است و آنان باید با توانمندسازی معلمان، فرهنگ طراحی آموزشی و یادگیری فعال را در مدارس نهادینه کنند.

وی در پایان، تشکیل شبکه ارتباطی میان راهبران برنامه درسی سراسر کشور را یکی از ظرفیت‌های مهم این طرح برشمرد و ابراز امیدواری کرد با هم‌افزایی، تبادل تجربه‌ها و همکاری مستمر میان استان‌ها، زیست‌بوم جدید برنامه درسی زمینه‌ساز تحولی پایدار در کیفیت آموزش و یادگیری مدارس کشور شود.