در گفتوگوی اختصاصی پانا با مشاور نمونه استان فارس مطرح شد؛
چتری برای روزهای ابری نوجوانی
شنیدن واقعی بدون قضاوت، کلید اصلی ارتباط است
شیراز (پانا) - دنیای پرتلاطم نوجوانی، پیش از هر چیز به گوشهای شنوایی نیاز دارد که بدون قضاوت بشنوند و دستهایی که بدون تحمیل، راهنما باشند. در روزهایی که دغدغههای تحصیلی، انتخاب رشته و آینده ذهن دانشآموزان را احاطه کرده است به سراغ کسی رفتیم که ۲۷ سال از عمر خود را صَرف روشن کردن مسیر چشمهای خسته کرده است؛ مشاور نمونهای که معتقد است مسیرها خط راست نیستند و در دل همین تجربهها ساخته میشوند.
مشاور نمونه استان فارس، گفتوگوی خود با پانا را اینگونه آغاز کرد:
من با یک بیت شعر از سهراب سپهری صحبتهایم را آغاز میکنم:
«ای آفتاب صبح امید مهربان بمان تا چشمهای خسته را روشنی بخشی»
لطفا خودتان را معرفی کنید و بفرمایید چند سال است در حوزه مشاوره دانشآموزی فعالیت دارید؟
سهیلا فرحمند هستم، دکتری روانشناسی و ۲۷ سال سابقه کار در حوزه مشاوره و آموزش در ناحیه دو شیراز را در کارنامه خود دارم. از سال ۹۸ افتخار کسب مقامهای کشوری در جشنوارههای مختلف مثل جشنواره الگوهای برتر تدریس، تجارب برتر تربیتی، نوجوان سالم، درسپژوهی و اقدامپژوهی را دارم که در این مسیر از اساتید خوبم کمال تشکر را دارم.
مهمترین تجربهای که در حین سالهای کار با دانشآموزان داشتهاید چه بود؟
به عنوان مشاور نمونه استان در سال تحصیلی جاری، بیشتر از اینکه این را یک افتخار بدانم، برایم یک مسئولیت بزرگ است که بتوانم با انگیزه بیشتری به جامعه آموزشی و دانشآموزی کمک کنم.
مهمترین تجربهای که در این سالها کسب کردم این بود که فهمیدم «شنیدن واقعی بدون قضاوت» کلید اصلی ارتباط است. وقتی توانستم یک فضای امنی را ایجاد کنم که دانشآموز بدون ترس از قضاوت، دغدغههایش را بیان کند، علاوه بر اینکه یک فضای اعتماد عمیق شکل میگیرد، خیلی وقتها از دل همان صحبتهایشان راهحلها بیرون میآید.
در فرآیند کاری روزانه خود، چه اصولی را همیشه دنبال میکنید؟
در فرآیند کاری روزانه من، یک سری اصول مد نظر قرار میگیرد که شاید مهمترین اصل آن داشتن یک برنامهریزی دقیق است؛ منظورم از برنامهریزی دقیق این است که بتوانیم تا ۸۰ درصد به برنامههایمان برسیم. معمولاً سعی میکنم علاوه بر برنامه هفتگی، برنامههای روزانهام را تا ۸۰ درصد مواقع جلو ببرم. همیشه سه اصل را در برنامههایم مد نظر قرار دادهام: رازداری و حفظ حریم شخصی افراد، همدلی و پذیرش بیقید و شرط دانشآموز و تأکید بر توانمندیهای آنها به جای تمرکز بر نقاط ضعفشان.
به نظر شما مهمترین نیازهای روانی و تربیتی دانشآموزان امروز چیست؟
در واقع میتوانیم بگوییم مهمترین نیاز روانی و تربیتی دانشآموز، نیاز به دیدهشدن و درک واقعی است. ایجاد یک فضای امن برای آنها که بدون نگرانی بتوانند مشکلاتشان را بیان کنند و مهمتر از آن، هدایت بدون تحمیل در مسیر راه زندگیشان است.
به مشاوران جوانی که تازه وارد این حرفه میشوند، چه پیشنهاداتی دارید؟
در راه علمآموزی صبور باشند و سعی کنند دائم در حال یادگیری باشند؛ چرا که دانشآموزان هر کدام قصه منحصربهفرد خود را دارند. همکاران عزیز باید خود را با علم نوین روانشناسی همراه کنند تا بهتر بتوانند مشکلات دانشآموزان را حل و فصل کنند.
چه توصیهای به والدین دارید تا از فرزندان در دوران تحصیل حمایت کنند؟
والدین عزیز! گوش دادن را جایگزین نصیحت کردن کنید. فضایی را ایجاد کنید که فرزندانتان بتوانند بدون ترس از قضاوت شدن، نگرانیها و مشکلاتشان را با شما در میان بگذارند. در واقع حمایت شما باید مثل یک چتر و سایبان باشد، نه یک قفس.
چه توصیهای به دانشآموزانی دارید که در انتخاب رشته یا مسیر آینده خود دچار تردید هستند؟
سعی کنید اول خودتان را کشف کنید. علایق، توانمندیها و ارزشهایتان را مورد بررسی قرار دهید. مشورت بگیرید، ولی تصمیمگیرنده نهایی، خودتان باشید. هیچ مسیری خط راست نیست؛ در واقع مسیرها در اثر تجربه و یادگیری ساخته میشوند.
چه توصیه و راهنماییهایی به دانشآموزانی علاقهمند به رشته روانشناسی دارید؟
با توجه به اینکه رشته من روانشناسی است، دانشآموزانی که علاقهمند به این رشته هستند برای طراحی مسیر زندگیشان میتوانند از طریق رشته علوم انسانی وارد شوند. البته روانشناسی، جزو رشتههای شناور است ؛ یعنی دانشآموزان از طریق رشتههای نظری میتوانند وارد شوند، ولی بیشترین ظرفیت به رشته علوم انسانی اختصاص دارد.
برای مسیر شغلی و ادامه تحصیل نیز این رشته تا مقطع دکتری ادامه دارد. در ابتدا روانشناسی بهصورت عمومی و کلی است و بعد در دورههای ارشد و دکتری به صورت تخصصی دورهها را میگذرانند و میتوانند در گرایشهای مختلف ادامه تحصیل دهند.
حوزههای کاریشان نیز شامل بهزیستی، استانداری و مهمتر از همه جذب در دانشگاه فرهنگیان و فعالیت به عنوان مشاور مدرسه است. همچنین دانشآموختگان این رشته میتوانند کلینیکهای روانشناسی تأسیس کنند و در کلینیکهای تخصصی خودشان مشغول به کار شوند.
آرزوی شما برای آینده نظام مشاوره در مدارس چیست؟
در پایان آرزو دارم که مشاوره از یک سِمت اداری به یک رکن اساسی در مدارس تبدیل شود تا دانشآموزان بتوانند بدون نگرانی و عجله، مشکلاتشان را برای مشاوران مطرح کنند و از خدمات این تیم تخصصی در مدارس بهره ببرند.
صحبتهایم را با یک جمله به پایان میرسانم: «موفقیت آن نیست که اشتباه نکنیم؛ موفقیت آن است که یک اشتباه را دوبار تکرار نکنیم.»
ارسال دیدگاه