چگونه به پرسش‌های جنگی هولناک کودکان پاسخ دهیم؟

سینا صابری در گفت‌وگو با پانا عنوان کرد: «کودکان در شرایط بحرانی، مدام سؤال می‌کنند تا امنیت خود را بازیابند و با پیش‌بینی‌پذیری، آشفتگی دنیای اطراف را برای خود معنا کنند. این پرسش‌ها راهی برای پردازش ترس و اطمینان از حضور و حمایت والدین است.» 

وی ادامه داد: «کودک هنگامی که می‌پرسد ما هم می‌میریم؟ به دنبال اطلاعات نیست، بلکه در جستجوی اطمینان از امنیت خود است و پاسخی چون «نه عزیزم، تو در امانی» را می‌طلبد.»

صابری افزود: «ذهن کودک از هرج‌ومرج بیزار است و با سؤال پرسیدن، سعی در ساماندهی دنیای آشفته پیرامون خود دارد. همچنین، پرسشگری برای کودکان راهی برای تخلیه ترس و جلب توجه و حمایت والدین است تا اطمینان حاصل کنند که هنوز در کنارشان هستند و مراقبشان می‌باشند.»

روانشناس کودک اظهار کرد: «در پاسخگویی به این سؤالات، ابتدا باید احساس کودک را درک کرد. کودک نمی‌پرسد «چرا جنگ است؟»، بلکه می‌پرسد «آیا من در امانم؟» بنابراین، قبل از هر پاسخی، در آغوش گرفتن کودک و بیان جملاتی چون «می‌بینم که نگرانی. بیا بغلم» بسیار مؤثر است.»

وی تأکید کرد: «صداقت، اما متناسب با سن کودک، اصل مهمی است. نباید به کودک دروغ گفت یا او را وحشت‌زده کرد. به جای «هیچی نیست، نترس» یا «دارن بمب می‌زنن، ممکنه بمیریم»، بهتر است بگوییم: «بله صداهای بلند میاد. این صداها مال جنگه. اما من اینجام و مراقبتم.»

صابری خاطرنشان کرد: «پاسخ‌ها باید کوتاه و بدون توضیح اضافی باشد. کودک تا رسیدن به جواب قانع‌کننده، دست از پرسیدن برنمی‌دارد. نیازی به تحلیل‌های سیاسی یا جزئیات پیچیده نیست. در صورت ندانستن پاسخ، مانند سؤال «کی جنگ تموم میشه؟»، بهتر است بگوییم: «نمی‌دونم عزیزم. کاش می‌دونستم. اما تا تموم بشه، من پیشتم.»»

این روانشناس اضافه کرد: «هنگامی که کودک می‌گوید «می‌ترسم»، باید با جملاتی چون «حق داری بترسی. این صداها واقعاً ترسناکه. منم یه کم می‌ترسم، اما با هم قوی‌تریم» می‌شود احساسات او را تأیید کرد.»

وی در پایان به جملاتی که نباید به کودکان گفت اشاره و تصریح کرد: «از گفتن جملاتی چون «بس کن دیگه، اعصاب ما رو خرد کردی»، «چرا آنقدر سؤال می‌کنی؟»، «هیچی نشده، نترس»، «بزرگ که شدی می‌فهمی» یا «ببین فلانی نمی‌ترسه، تو هم نترس» جداً خودداری کنید، زیرا این جملات به احساسات و امنیت روانی کودک آسیب می‌زند.»