نگاهی به رویدادهای هفته گذشته؛
آموزشوپرورش در مسیر تحول؛ از عدالت آموزشی تا هوش مصنوعی و بازآرایی نقش معلم در جامعه
تهران (پانا) - هفته گذشته شاهد مجموعهای از تحولات مهم در حوزه آموزش و پرورش بودیم که نشان از تلاش برای بازتعریف نقش مدرسه معلم و دانشآموز در آینده کشور دارد.
هفته گذشته، آموزشوپرورش شاهد مجموعهای از تحولات سیاستی، زیرساختی و فناورانه بود که در مجموع، تصویری از تلاش برای بازتعریف نقش مدرسه، معلم و دانشآموز در زیستبوم آینده کشور ترسیم کرد؛ تحولاتی که از توسعه عدالت آموزشی و مشارکت اجتماعی آغاز میشود و تا انعقاد تفاهم نامه با وزارت امور اقتصادی و دارایی ورود هوش مصنوعی و بازطراحی تربیت معلم امتداد مییابد.
در هفته گذشته، سیاستگذاران آموزشی بار دیگر بر جایگاه آموزشوپرورش بهعنوان اصلیترین نهاد تربیت سرمایه انسانی و شکلدهی هویت اجتماعی تأکید کردند. تشکیل کمیتههای فنی و اجرایی برای تسریع اجرای برنامههای تحولی، نشاندهنده تلاش برای عبور از سیاستگذاریهای شعاری به سمت اجرای ساختاری و قابل ارزیابی است.
در این چارچوب، نقش شوراهای آموزشوپرورش و مشارکت مردمی برجسته شده است؛ رویکردی که بیانگر حرکت به سمت حکمرانی مشارکتی در نظام آموزشی و تلاش برای کاهش فاصله دولت و جامعه در تصمیمسازیهای تربیتی است.
عدالت آموزشی؛ گفتمان محوری تحول
یکی از محورهای برجسته هفته گذشته، تأکید بر عدالت آموزشی و وفاق ملی بهعنوان شرط ارتقای کیفیت آموزش بود. عدالت آموزشی نهتنها بهعنوان یک شعار اجتماعی، بلکه بهعنوان پیششرط کیفیت یادگیری مطرح شد؛ رویکردی که نشان میدهد سیاستگذاران آموزش را صرفاً یک خدمت عمومی نمیدانند، بلکه آن را ابزار انسجام اجتماعی و کاهش شکافهای طبقاتی تلقی میکنند.
سنجش بدو ورود؛ توجه به آمادگی تحصیلی و سلامت دانشآموزان
تمدید مهلت سنجش سلامت و آمادگی تحصیلی نوآموزان پایه اول، از یک سو نشاندهنده تلاش برای پوشش حداکثری کودکان و از سوی دیگر بیانگر نگاه علمی به آمادگی شناختی و جسمی پیش از ورود به مدرسه است. این سیاست میتواند در صورت اجرای مؤثر، به کاهش افت تحصیلی و نابرابریهای آموزشی در سالهای ابتدایی تحصیل کمک کند.
بازتعریف نقش معلم؛ از رتبهبندی تا تربیت رسانهای
در حوزه نیروی انسانی، جزئیات آییننامه جدید رتبهبندی معلمان و مأموریت دانشگاههای تربیت معلم برای تربیت معلمان باسواد رسانهای مطرح شد. این رویکرد نشاندهنده تغییر نگاه به معلم از یک منتقلکننده دانش به یک مربی فرهنگی و رسانهای است؛ نقشی که در عصر شبکههای اجتماعی و جنگ روایتها اهمیت مضاعف یافته است.
همچنین تأکید بر الگوسازی اجتماعی از معلمان، بیانگر تلاش برای بازسازی سرمایه اجتماعی حرفه معلمی و ارتقای جایگاه فرهنگی این قشر است.
هوش مصنوعی در مدرسه؛ ابزار یا جایگزین؟
ورود هوش مصنوعی به نظام آموزشی یکی دیگر از محورهای خبری هفته گذشته بود. مسئولان آموزشی تصریح کردند که هوش مصنوعی جایگزین معلم نخواهد شد؛ بلکه ابزاری برای ارتقای کیفیت یادگیری است. راهاندازی مراکز رشد و فناوری با تمرکز بر هوش مصنوعی در دانشگاهها نیز نشاندهنده تلاش برای پیوند آموزش عمومی با زیستبوم نوآوری و اقتصاد دانشبنیان است.
این موضعگیری، تلاشی برای کاهش نگرانیهای اجتماعی درباره حذف نقش معلم و در عین حال پذیرش اجتنابناپذیری فناوریهای نوظهور در آموزش است.
توسعه زیرساختها؛ ورزش، هنرستان و آزمایشگاه سیار
در بخش زیرساختی، توسعه فضاهای ورزشی، افتتاح مدارس و هنرستانها و راهاندازی آزمایشگاههای سیار نشاندهنده تمرکز بر آموزش مهارتی و تربیت بدنی در کنار آموزش نظری است. این اقدامات در راستای سیاست کلان مهارتمحوری و پیوند آموزش با بازار کار قابل تحلیل است.
همافزایی نهادی؛ همکاری با وزارت اقتصاد
امضای تفاهمنامه همکاری با وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز بیانگر تلاش برای پیوند آموزش با توسعه اقتصادی است. این همکاری میتواند زمینهساز سیاستهایی در حوزه آموزش مالی، اقتصاد دانشآموزی و سرمایهگذاری در زیرساختهای آموزشی شود.
دیپلماسی فرهنگی از مسیر دانشآموزان
درخشش کودکان و نوجوانان ایرانی در مسابقات بینالمللی نقاشی، نشاندهنده ظرفیت آموزشوپرورش در دیپلماسی فرهنگی نرم است. چنین موفقیتهایی علاوه بر تقویت هویت ملی، تصویر بینالمللی مثبتی از نظام آموزشی کشور ارائه میدهد.
مجموع اخبار هفته گذشته نشان میدهد آموزشوپرورش ایران در حال عبور از یک دوره تمرکز بر کمیت و گسترش دسترسی به سمت دورهای از بازآرایی کیفی نظام آموزشی است؛ دورهای که در آن عدالت آموزشی، بازتعریف نقش معلم، ورود فناوریهای نو، توسعه مهارتمحوری و مشارکت اجتماعی بهعنوان ستونهای اصلی تحول مطرح شدهاند.
گزارش از فرشته مرادی
آرمیتا رزاقیان
ارسال دیدگاه