نایبرئیس کمیسیون کشاورزی مجلس در گفتوگو با پانا:
هنرستانها باید برای دانشآموزان مستعد جذاب شوند + اینفوگرافیک
یزدیان: مدرکگرایی بدون مهارت، آفت بازار کار است
تهران (پانا) - نایبرئیس اول کمیسیون کشاورزی مجلس، ضمن تأکید بر ضرورت سرمایهگذاری دولت برای ارتقای تجهیزات و جذابیت هنرستانها جهت جذب دانشآموزان مستعد، هشدار داد که رواج مدرکگرایی بدون کسب مهارت عملی، به یکی از چالشهای جدی فضای کسبوکار تبدیل شده است.
هنرستانهای ایران به عنوان یکی از ستونهای اصلی نظام آموزشی فنی و حرفهای کشور، نقش مهمی در تربیت نیروی کار ماهر ایفا میکنند. بر اساس آخرین آمارهای رسمی، در حال حاضر حدود ۶,۹۸۳ هنرستان در سراسر کشور فعالیت میکنند که میزبان تقریباً ۴۷۷ هزار هنرجو هستند. جالب است بدانید که حدود ۴۰ درصد معادل ۱۹۰,۹۳۵ نفر از این جمعیت را دختران و ۶۰ درصد معادل ۲۸۶,۴۰۲ نفر را پسران تشکیل میدهند که نشاندهنده گرایش نسبتاً متعادل جنسیتی به سمت آموزشهای مهارتی است.
تنوع آموزشی، پاسخ به نیازهای متنوع بازار کار
رشتههای تحصیلی در هنرستانها عمدتاً در دو شاخه اصلی «فنی و حرفهای» و «کاردانش» دستهبندی میشوند. در شاخه فنی و حرفهای، رشتهها به چهار زیرگروه صنعت، خدمات، کشاورزی و هنر تقسیم میشوند. زیرگروه صنعت که بیشترین تقاضای بازار کار را نیز به خود اختصاص داده است، شامل رشتههایی مانند کامپیوتر و فناوری اطلاعات، الکتروتکنیک، مکانیک خودرو، مکاترونیک و صنایع فلزی است.
از سوی دیگر، زیرگروه خدمات و مدیریت با رشتههایی نظیر حسابداری، امور اداری و بانکداری، و زیرگروه کشاورزی با رشتههایی مثل باغبانی، زراعت و دامپروری شناخته میشوند. همچنین زیرگروه هنر در این شاخه، رشتههایی مانند گرافیک، نقاشی، عکاسی و طراحی طلا و جواهر را پوشش میدهد.
در مقابل، شاخه کاردانش تمرکز بیشتری بر مهارتهای عملی و کاربردی دارد و رشتههای آن اغلب ماهیت خدماتی یا هنریِ دستی دارند. از پرطرفدارترین رشتههای این شاخه میتوان به خیاطی و طراحی لباس در انواع زنانه، مردانه و شب، آشپزی و قنادی، آرایشگری، کودکیاری که مختص هنرستانهای دخترانه است و گردشگری اشاره کرد. در بخش هنری کاردانش نیز رشتههایی مانند آواز ایرانی و جهانی، سازسازی، قلمزنی روی فلز و سفالگری جایگاه ویژهای دارند.
اقبال دانشآموزان به کدام رشتهها بیشتر است؟
اگر بخواهیم نگاهی به میزان استقبال دانشآموزان بیندازیم، مشاهده میکنیم که رشتههای مرتبط با تکنولوژی و مدیریت مالی بیشترین متقاضی را دارند. رشتههای کامپیوتر و فناوری اطلاعات، حسابداری، طراحی گرافیک، مکانیک خودرو و الکتروتکنیک در صدر لیست پرطرفدارترینها قرار گرفتهاند.
دلیل این استقبال را میتوان در ارتباط مستقیم این رشتهها با نیازهای روز بازار کار، امکان راهاندازی کسبوکارهای شخصی و همچنین مسیر هموارتر برای ادامه تحصیل در دانشگاههای فنی و حرفهای یا علمی-کاربردی دانست.
از منظر اقتصادی و آینده شغلی، برخی رشتهها به عنوان گزینههای پردرآمدتر شناخته میشوند. برای مثال، رشتههای طراحی طلا و جواهر، عکاسی دیجیتال، آشپزی حرفهای و معماری داخلی پتانسیل درآمدزایی بالایی دارند. همچنین رشتههای فنی مانند مکاترونیک، تأسیسات مکانیکی و صنایع فلزی برای پسران و رشتههای طراحی دوخت، گرافیک و حسابداری برای دختران از جمله مشاغلی هستند که علاوه بر امنیت شغلی، درآمد مناسبی را نیز تضمین میکنند.
رشد رشتههای هنر در سالهای اخیر
نکته قابل توجه دیگر، رشد چشمگیر علاقه به هنرستانهای تخصصی هنرهای زیبا است که در حال حاضر ۷۰ هنرستان در این حوزه فعال بوده و بیش از ۹ هزار هنرجو در آنها مشغول به تحصیل هستند. این موضوع نشاندهنده افزایش نگاه جدیتر به هنر به عنوان یک حرفه و نه صرفاً یک سرگرمی است.
در نهایت، باید اشاره کرد که سیستم آموزشی هنرستانها در سالهای اخیر با هدف پرورش هنرجویان کارآفرین بازطراحی شده است. فارغالتحصیلان این مراکز نه تنها میتوانند بلافاصله وارد بازار کار شوند، بلکه مسیر مشخصی برای ادامه تحصیل تا مقاطع کارشناسی ارشد در دانشگاههای فنی و حرفهای و سایر دانشگاههای کشور دارند. بنابراین، انتخاب رشته در هنرستان دیگر به معنای محدود شدن نیست، بلکه انتخاب مسیری متفاوت اما کاملاً حرفهای و آیندهدار محسوب میشود.
یزدیان: مدرکگرایی بدون مهارت، یکی از مشکلات جدی بازار کار کشور است
حامد یزدیان، نائب رئیس اول کمیسیون کشاورزی مجلس، در گفتوگو با پانا با اشاره به چالش کمبود نیروی ماهر در کشور اظهار کرد: «یکی از مشکلات جدی ما در فضای کسبوکار کشور، بهویژه در شرایط امروز، نبود نیروی ماهر در زمینههای مختلف و خصوصاً حوزههای فنی است؛ موضوعی که نیازمند توجه جدی به مهارتآموزی در دورههای تحصیلی است.»
وی افزود: «متأسفانه در یکی دو دهه گذشته، مدرکگرایی در فضای آموزشی کشور رواج پیدا کرده و بسیاری از دانشآموزان بدون کسب مهارتهای لازم وارد دانشگاه میشوند تا مدارکی مانند کارشناسی و کارشناسی ارشد دریافت کنند، بدون اینکه مهارتهای مورد نیاز فضای واقعی کسبوکار را به دست آورند.»
ضرورت تربیت تکنسین به جای مدرکگرایی
یزدیان با تأکید بر ضرورت تربیت نیروی تکنسین و ماهر ادامه داد: «یکی از مسیرهای کسب مهارت و تربیت نیروهای توانمند، توجه به دانشگاههای مهارت و هنرستانها در دوران تحصیل دانشآموزان است.»
وی تصریح کرد: «این رویکرد کمک میکند جوانان و نوجوانان در دوران تحصیل، به جای انباشتن ذهن خود از محفوظات و مطالبی که ممکن است کاربرد چندانی در آینده شغلی آنها نداشته باشد، مهارتی را فرا بگیرند که بتوانند در مسیر شغلی خود از آن استفاده کنند.»
هنرستانها باید برای دانشآموزان جذابتر شوند
نائب رئیس اول کمیسیون کشاورزی مجلس با اشاره به توجه برنامه هفتم پیشرفت به توسعه هنرستانها و مراکز فنی و حرفهای گفت: «برنامه هفتم نیز این موضوع را مورد توجه قرار داده و از هنرستانها و مراکز فنی و حرفهای حمایت کرده است؛ چراکه امروز این خلأ را بهصورت جدی در کشور مشاهده میکنیم.»
یزدیان با بیان اینکه اقدامات مثبتی در سالهای اخیر انجام شده است، افزود: «با این حال، هنوز فاصله زیادی با وضعیت مطلوب داریم و باید امکانات هنرستانها به حدی برسد که دانشآموختگان آنها واقعاً توانایی کسب مهارتهای مورد نیاز در حوزههای مختلف را داشته باشند.»
ضرورت جذب دانشآموزان مستعد به هنرستانها
وی تأکید کرد: «دولت باید در این زمینه سرمایهگذاری بیشتری انجام دهد تا هنرستانها برای دانشآموزان جذابیت کافی داشته باشند و حتی دانشآموزان مستعد و بااستعداد نیز علاقهمند شوند وارد این مسیر شوند و مهارت کسب کنند.»
یزدیان خاطرنشان کرد: «دانشآموزان میتوانند پس از کسب مهارت، از طریق دانشگاههای مهارت مسیر تحصیلات عالی را نیز ادامه دهند و به نیروهایی تبدیل شوند که هم توانایی اجرایی و عملی مناسبی داشته باشند و هم از سواد تئوریک برخوردار باشند. تربیت چنین نیروهایی میتواند در مسیر پیشرفت و توسعه کشور، یک گام جدی و اثرگذار باشد.»
آرمیتا رزاقیان
ارسال دیدگاه