مصاحبهشونده؛ زیر ذرهبین مصاحبهگر
واحد آموزش پانا: مصاحبه فرآیند ارتباطی دوسویه و تعاملی بین مصاحبه¬کننده و مصاحبه¬شونده است. بنابراین اگر بخواهیم این ارتباط پویا و هدفمند باشد باید هر دو سوی ارتباط فعال بوده و هریک از آنها دارای ویژگیهای خاصی باشند و دائما یکدیگر را مورد ارزیابی قرار دهند و متناسب با رفتارهای طرف مقابل عمل کنند. در این درس با ارزیابی های مصاحبه¬گر از رفتارهای کلامی و غیرکلامی مصاحبه¬شونده و تاثیر آنها بر روند مصاحبه آشنا شویم:
هیچ چیز پنهان نمی ماند
مصاحبه شونده علاوه بر پاسخگویی به سوالات مصاحبه، از روی عکس العمل ها، چگونگی برخورد یا سوالات و حرکاتش نیز مورد ارزیابی قرار می گیرد، اما آنچه مهمترین نقش دارد و هدف اصلی است؛ نوع پاسخهای داده شده (محتوای پیام) و چگونگی پاسخگویی است.
به دلیل کوتاه بودن مدت مصاحبه، کوچکترین عکس العمل و حرف مصاحبه شونده مورد دقت نظر قرار می گیرد. بنابراین؛ صحبتها و حرکاتِ ضمن مصاحبه(زبان غیرکلامی) دارای اهمیت هستند.
- شخصیت
- توانایی
- دانایی
- و قابلیتهای فرد در همین مدت کوتاه مورد ارزیابی قرار می گیرد به عبارت دیگر؛ از ارتباط غیرکلامی میان مصاحبه گر و مصاحبه شونده، نباید غافل شد[هرکدام از این علایم حامل پیامهایی ناگفته است که می تواند بر جریان مصاحبه اثرگذار باشد، علائمی که در ذیل به آنها اشاره می کنیم، علاوه بر تعیین نوع شخصیت فرد که میتواند بر نوع برخورد با وی اثرگذار باشد به شما میگوید که چه میزان وقت دارید(سنجش استرس از صدا و چشمها و ...) کدام سوالات را در اولویت قرار دهید. به کدام سوال بیشتر بپردازید و ...
رنگ رخساره خبر میدهد از سِرّدرون
این علایم غیرکلامی(زبان بدن) مصاحبهشونده را هوشمندانه پیگیر باشید:
۱- آرامش چشمهای مصاحبهشونده حین صحبت [درزبانبدن چشمها صادقترین عضو هستند، چشمهای وی را بخوانید!]
۲- طنین صدای مصاحبهشونده و کوتاهی و بلندیی صدا [خستگی- خوابآلودگی- پرانرژی و هیجانزدهبودن و با نشاط بودن از لحن و طنین صدا قابل دریافت است. توجه به این مساله بویژه در مصاحبه تلفنی از اهمیت زیادی برخوردار است.]
۳- آیا در میانۀ صحبت سکوت میکند، برای ادامه صبر میکند و یا در میان جملهها اصواتی نظیر"هوم"یا "آهان"، بله و ... به کار میبرد و [ تکرار اصوات پشت سرهم میتواند نوعی ارسال پیام باشد که؛ لطفا مصاحبه را کوتاه کنید! عجله دارم. پس شما باید سریع بروید سراغ سوالات مهم که هدف اصلی مصاحبه شماست.]
۴- آیا راحت و آرام روی صندلی مینشیند و تکیه میدهد یا به طرف جلو روی میز خم میشود. [هر کدام از این علایم میتواند بیانگر میزان اعتماد به نفس و آرامش در پاسخگویی و یا توجه پذیرابودنِ شما باشد.
افرادی که حین مصاحبه روبروی شما رو به جلو و لبه صندلی مینشینند حالتی پذیرا دارند و کاملا به شما توجه دارند در عین حال که ممکن است کمی اضطراب و استرس هم داشته باشند]
۵- آیا در حین صحبت کردن لبخند میزند؟
۶- حالت دستها و حرکات بدن او چگونه است[دستان و انگشتان در هم فرو رفته یعنی نوعی گارد بسته و میزانی از استرس و هیجان]
۷- وضعیت قرار گرفتن پاها به چه صورت است آیا پاها حرکت میکنند؟
[پا روی پا انداختن و تکان دادن آنها هر کدام نوعی از پیام را منتقل میکند که می تواند اعتماد به نفس و یا استرس و اضطراب باشد.
تمامی این حالتها و رفتارها از وضعیت درونی پاسخگو خبر میدهد. پیامهایی ناخواسته و غیرارادی، که البته میتواند برای شما پیامهایی خوب یا هشداردهنده باشد.] حتی نوع و نحوه لباس پوشیدن، نوع و رنگ لباس و تناسب میان اجزای لباس (ست کردن و هماهنگ بودن) [همه اطلاعاتی مفید را به شما میدهد اما برای درک معنی هر یک از این نشانهها باید کتابها و مقالاتی را که در مورد زبان بدن است، مطالعه کنید- ما بتدریج بخشهایی از آنها را در درسهای بعدی منتشر میکنیم- اما هر چه تسلط شما بر این مبحث بیشتر باشد در درک معانی موفق تر و مصاحبهای مفیدی و تاثیرگذارتر خواهید داشت.
سخنی با مصاحبهشونده
[هریک از ما، ولو روزنامهنگاران ممکن است در موقعیتهایی در جایگاه مصاحبهشونده قرار گیریم و هر مصاحبه شوندهای باید بداند] چون حرکاتش بیانگر نوعی ارتباط غیرکلامی برای مصاحبهگر است مصاحبهشونده باید سعی کند علایمی ارسال کند که برجنبۀ مثبت شخصیت، فکر و موقعیت او بیفزاید. هیچ گاه نباید احساس خستگی، کسالت یا گِرفتگی را به مصاحبهگر انتقال داد و این تصور را به وجود آورد که این مصاحبه وقت تلف کردن است.
در پایان در نظر باشید، مصاحبهگر با تسلط بر درک معانی زبان غیرکلامی میتواند بر برخی از این رفتارها از طریق ارسال نشانههایی متقابل به زبان بدن مصاحبهشونده تاثیرگذار شود.
مثال:
آن هنگام که از صدای او خستگی را احساس میکند با او همدردی و همدلی کند با جمله ای نظیر؛ این طور که مشخص است؛ خیلی مشغولید و سخت کار میکنید! واقعا خسته نباشید! و بعد شروع کند و سوالات را بپرسد.
ارسال دیدگاه