روشهایی برای انتقال پیام/۲
انتخاب درست و به جای واژه ها
واحدآموزش پانا: تکرار برخی از درسها ضروری است چون مهم است از جمله همین"به گزینی واژه ها" که بارها در درسهای مختلف برآن تاکید کرده ایم. شما با انتخاب واژگان به جا می توانید افکار عمومی را هدایت و بر آن نفوذ کنید چگونه؟ بخوانید:
کلمات اثر "جادویی" بر افراد دارند
توجه به انتخاب کلمات در هر متن رسانه ای و استفاده از بار مفهومی و عاطفی کلمات و اثری که واژه ها بر ذهن و اندیشه مخاطب می گذارد یکی از راههای اصلی تاثیرگذاری بر مخاطبان و انتقال پیام محسوب می شود.
شما با انتخاب واژگان، عبارات و تشریح و تبیین یک پدیده و یک رویداد در واقع افکار خوانندگان را به سمتی که می خواهید جهت می دهید و واکنش مورد نظر خود را در آنان ایجاد می کنید. (البته این کار پیش شرطهایی دارد و نیاز به تجربه و دانش به کار گیری واژگان دارد، از جمله اینکه با فرهنگ و زبان واژگانی مخاطبان خود آشنا باشید و البته آنها هم به رسانه شما اعتماد داشته باشند تا از مطالب شما تاثیر بپذیرند.
به عبارتی معنای دقیق کلمات به ذهن و برداشت و تجربه های قبلی مخاطبان بستگی دارد و اگر گزارشگر بتواند در حیطه ذهنیت های مشترک با مخاطبان از کلمات و عباراتی استفاده کند که برای آنان آشنا باشد و بار معنایی مورد نظرش را در اندیشه و فکر آنان بوجود آورد در انتقال پیام خود، موفق خواهد بود .
منظور از بار معنایی و عاطفی این است که برخی کلمات دارای بار مثبت اند و برخی بار منفی دارند کلماتی مثل صلح، آرامش، توسعه، رفاه، عدالت و ... بار معنایی مثبت در ذهن مخاطب دارند و کلماتی مثل ترور، خباثت، اشغال و ... بار منفی را به شنوندگان و خوانندگان منتقل می کنند.
مثلا برای معرفی یک گروه چریکی امکان دارد یک رسانه از عنوان گروه آزادیبخش و رسانه دیگر از عبارت گروه تروریستی استفاده کند. خُب روشن است که هر یک از این دو عبارت تصویری کاملا متفاوت بر ذهن مخاطب برجا می گذارد.
و البته به کار گیری هر یک از این کلمات بستگی به سیاستهای خبری رسانه و اهداف گردانندگان آن برای هدایت افکار عمومی دارد .
کلی گویی برای تلطیف و پنهان کاری اهداف
اما گاهی امکان دارد از واژه هایی تا این اندازه گویا و واضح استفاده نشود و اهداف گزارشگر در پس کلماتی کلی تر پنهان شوند؛ اما قطعا این واژه ها نیز ها نیز اثر خود را برجا خواهد گذاشت. مثلا به جای گروه "آزادیبخش" می توان از جمله " گروهی که برای آزاد کردن منطقه باسک از اشغال اسپانیا مبارزه می کنند"؛ را به کار برد. در این جمله گروه مورد نظر چنین توصیف شده که برای آزاد کردن از اشغال مبارزه می کند سپس به طور غیرمستقیم آن گروه مورد تایید قرار می گیرد.
برای عبارت "گروه تروریستی" نیز می توان از عباراتی با بار معنایی خفیف تر همچون "گروه جنگجو" یا "پیکارجو" استفاده کرد که در آن جوینده جنگ بودن یا در پی جنگ بر آمدن فهمیده می شود و تاثیر گذار است.
یک مثال بسیار روشن از چگونگی استفاده از این شیوه ها را در اخباری که برخی رسانه های غربی برای زشت جلوه دادن چهره اسلام و مسلمانان به کار می برند؛ می توان مشاهده کرد ."اسلام هراسی" یکی از اهداف برخی از رسانه هاست که برخی از متفکران و روشنفکران غربی با عبارات و یا با واژه سازی هایی که آن را از طریق رسانه ها به مخاطبان خود القا می کنند؛ به کار می برند. مثلا واژه های "تروریسم اسلامی" یا "مسلمانان تروریست" یا " بنیادگران اسلامی" ،"پیکارجویان مسلمان" و ... عباراتی است که از دهه هشتاد میلادی تا کنون و بخصوص در اواخر دهه نود و پس از حادثه ۱۱ سپتامبر و حمله به برجهای دوقلوی نیویورک همه روزه و به طور مکرر و به بهانه های گوناگون مورد استفاده قرار می دهند تا تصویری زننده از اسلام و در ذهن ها ایجاد کنند و جالب آنکه حتی از این عبارات در موارد و اتفاقات مشابه استفاده نمی کنند تا آنها را انحصاری برای مسلمانان در ذهن ها جا بیندازند. مثلا اگر یک یهودی در اقدامی مشابه دست به عملیات تروریستی بزند از این عبارت استفاده نمی کنند و آن را تروریست نمی خوانند! مثلا می گویند "به قتل رساند" " کشت" یا دست به "کشتار زد".
بنابر این همیشه در انتخاب واژگان و عبارات دقت کنید و بار معنایی و عاطفی آنها را مدنظر داشته باشید!
------------------------------------------------
منبع: همان کتاب درس پیش با توضیحات بیشتر از سوی واحد آموزش پانا
ارسال دیدگاه