محمد جواد حق شناس در گفتوگو با «قانون» پیش بینی كرد:
خانه احزاب اسفند ماه باز نمیشود
خبرگزاری پانا:محمد جواد حق شناس در گفتوگو با «قانون» پیش بینی كرد: خانه احزاب اسفند ماه باز نمیشود.
قانون نوشت:
عبدالرضا رحمانی فضلی ، وزیر كشور، در آخرین دیدار با احزاب، تاكید داشت كه بازگشایی خانه احزاب در اسفندماه صورت خواهد گرفت و بلافاصله بعد از آن حسن روحانی با احزاب دیدار خواهد داشت. این در حالی است كه یكی از اعضای كمیته بازگشایی خانه احزاب در گفتوگو با «قانون» تاكید دارد ساز و كار بازگشایی این خانه زمان بر است. محمد جواد حق شناس پیش بینی كرد این خانه بعد از عید نوروز سال ۹۳ باز خواهد شد. عضو شورای مركزی حزب اعتماد ملی اعتقاد دارد باید ظرفیت احزاب در پذیرش نظرهای مخالف بالا برود تا سرنوشت خانه احزاب در مسیر گذشته قرار نگیرد و مجدد بسته نشود .
چرا دولت یا به عبارتی وزارت كشور، اصرار دارد خانه احزاب مجدد فعالیت خود را از سر بگیرد؟
دلیل عمده این كار، این است كه خانه احزاب تبدیل به یك شاخص و نماد شد، شاخص عدم باور و عدم همكاری دولت قبل با مقوله احزاب است. شاید وزارت كشور و دولت علاقه مند هستند به نوعی تعامل با احزاب و باورشان به فعالیت احزاب را در قالب یك نماد دنبال كنند و این نماد میتواند بازگشایی خانه احزاب باشد. با این حال به نظر من بازگشایی خانه احزاب، بحث زیر بنایی در زمینه فعال شدن احزاب در كشور نیست. بلكه خانه احزاب تنها میتواند محلی برای حضور و فعالیت احزاب باشد تا در این خانه دور هم جمع شوند و به گفتوگو بپردازند. با این حال زمانی میتوان از احزاب انتظار داشت درباره مشتركاتشان حرف بزنند كه بستر احزاب در كشور فراهم شده باشد. همچنین به سمتی حركت كرده باشیم كه احزاب واقعی، با توانمندی های لازم و حداقل استانداردها ، در كشور شكل گرفته باشند. در چنین شرایطی است كه میتوان خانهای برای گفتوگویهای مشترك آنها در نظر گرفت. اما به نظر میرسد فاصله زیادی تا رسیدن به فضایی مناسب برای فعالیت احزاب وجود دارد. اینجاست كه دولت، مجلس و حتی احزاب باید برای فراهم كردن حداقلهای مدنظر تلاش كنند.
خانه احزاب یكی از نقاط مثبت دولت خاتمی است. شاید همین مسئله عاملی است كه دولت جدید نیز خواهان بازگشایی آن و تكرار تجربه فعالیت احزاب در دوران اصلاحات است.
به نظر میرسد توجه وزارت كشور و دولت به خانه احزاب بیش از وزنی است كه خانه احزاب دارد. این توجه به هیچ وجه پاسخگوی نیاز واقعی احزاب و تفكر تحزب در كشور نیست.
چرا در كشور ما فعالیت احزاب هیچگاه پا نمیگیرد؟
بخشی از این مسئله ساختاری است. باید قانون احزاب از سوی دولت اصلاح و به تصویب مجلس برسد. موضوع دیگر، به فرهنگ حزبی در كشور بر میگردد. جامعه ما باید یاد بگیرد فعالیت سیاسی را در چارچوب احزاب پیگیری كند. البته نباید انتظار داشت كه با تغییر قانون احزاب، یك شب در كشور شاهد تحول در زمینه احزاب و فعالیت سیاسی در جامعه باشیم. كار حزبی كه غرب مهد آن است سابقه نزدیك به هفت قرن دارد. تحزب در غرب پیوند كامل و راهبردی با فعالیت پارلمانی دارد. این در حالی است كه در كشور ما فعالیت پارلمانی بیش از ۱۰۰ سال عمر ندارد. پس نباید توقع داشت احزاب كشور مانند غرب تاثیر گذار و فعال باشند. با این حال نیاز به نظریهها و تئوریهایی در زمینه احزاب داریم. توصیه میكنم لایحهای با نظر فیلسوفان، حقوقدانان و احزاب نوشته شود تا زیرساختهای لازم فراهم شود. در واقع گسترش فعالیت احزاب نیاز به كار همه جانبه دارد.
در حال حاضر، وزارت كشور در حال تهیه لایحهای در زمینه قانون احزاب است. این لایحه آیا پاسخگوی نیاز احزاب هست؟
لایحه را مطالعه كردیم و نظراتی نیز به وزارت كشور ارسال شدند تا در آن اعمال كند. تصور میكنم این لایحه بتواند زمینه نقد و نقدپذیری در كشور را فراهم كند. با این حال توصیه میكنم قبل از اینكه لایحه برای تصویب به مجلس ارسال شود، وزارت كشور نشستی با حضور حقوقدانان و احزاب برگزار كند تا لایحه از زوایای مختلف مورد بررسی قرار گیرد تا در صورت وجود ایراد و اشكال، پیش از قانون شدن بر طرف شود. لازم است این لایحه قبل از تصویب از سوی كارشناسان چكش كاری شود.
در حال حاضر اختلاف نظری بین دو جریان اصلاحطلب و اصولگرا بر سر بازگشایی خانه احزاب وجود دارد. در این شرایط تصور میكنید خانه احزاب چه سرنوشتی خواهد داشت؟
اگر تعریف درستی از خانه احزاب داشته باشیم، این خانه نه تنها محل اختلاف نخواهد بود بلكه شرایطی برای تجمیع نظرهای متفاوت فراهم میشود. باید نسبت به تعریف ساختاری خانه احزاب دقت شود تا محل گفتوگو شود نه محل اختلاف.
البته برخی از احزاب اعتقاد دارند خانه احزاب محلی برای پیگیری و رسیدگی به مشكلاتی از جمله مسئله مالی و یارانه احزاب است اما شما اعتقاد دارید این خانه محلی برای گفتوگو و تجمیع نظرهای متفاوت است.
چنین ذهنیتی وجود داشت. در نشستی كه احزاب با وزیر كشور داشتند احساس كردم وزارت كشور به خاطر محدودیت مالی و اجتماعی علاقه دارد خانه احزاب محلی برای تقسیم امكانات، منابع مالی و یارانه احزاب شود. وزارت كشور تصور میكند با واگذاری این مسئولیتها به خانه احزاب تقسیم امكانات در بین احزاب عملیاتی میشود. البته خانه احزاب علاوه بر محل گفتوگو، میتواند پیگیر اینگونه مسائل نیز باشد.
میگویید خانه احزاب محلی برای گفتوگو است، با توجه به اختلافات اخیر بر سر بازگشایی خانه احزاب آیا احزاب كشور تحمل شنیدن نظرها و دیدگاههای مخالف را دارند؟
این ظرفیت باید ایجاد شود. در وضع موجود حتی اعضای یك جریان سیاسی، تحمل شنیدن نظرهای همدیگر را ندارند.عدم تحمل بیماری است كه باید از منظر روانشناسی اجتماعی مورد بررسی قرار گیرد. متاسفانه در مجلسی كه محل اظهارنظرهای مختلف است نمایندگان تحمل نظر متفاوت علی مطهری را ندارند. اگر در مجلس شاهد تحمل باشیم در جامعه خود به خود تزریق میشود. با این حال به نظر میرسد آرام آرام ظرفیتها در حال افزایش است. در دانشگاهها دانشجویان با دیدگاههای متفاوت در نشستها بدون تعرض به یكدیگر در كنار هم قرار میگیرند. كم كم شاهد بلوغ اجتماعی و سیاسی هستیم.
در بین احزاب عزمی برای بازگشایی خانه احزاب وجود دارد؟
این علاقه را هم در جریان اصولگرا و هم در گروه اصلاح طلب دیدم. اگر مبنای اولیه خانه احزاب حفظ و توجه شود هر دو جریان تمایل دارند در این خانه حضور فعال داشته باشند. اما اگر دوباره خانه احزاب محلی برای اظهار نظرهای سیاسی شود، اقبالی نخواهد داشت.
بازگشایی خانه احزاب نفعی برای دولت دارد؟
خانه احزاب میتواند یكی از بازوهای دولت در تعامل اجتماعی باشد. همچنین احزاب با نقادی میتوانند به كمك بیایند.
چه زمانی خانه احزاب بازگشایی میشود؟
به نظر من بعد از عید مقدمات بازگشایی خانه احزاب فراهم خواهد شد.
اما وزارت كشور در تلاش بود كه اسفند ماه بازگشایی خانه احزاب صورت بگیرد.
بعید میدانم اسفند ماه شاهد بازگشایی خانه احزاب باشیم. بازگشایی این خانه نیاز به سازو كاری دارد كه كمی زمان بر است. بعید میدانم ساز و كار بازگشایی به سرعت به نتیجه برسد.
مشكل خاصی وجود دارد؟ منظور شما از ساز و كار چیست؟
اكنون لازم است كه احزاب دور هم جمع شوند و گفتوگویی در زمینه بازگشایی خانه احزاب داشته باشند تا به سازوكار مورد نیاز بازگشایی برسند. توجه داشته باشید در حال حاضر ۲۲۸ حزب ثبت شده داریم كه ۱۷۸ حزب عضو خانه احزاب هستند. طبیعی است هم نظر كردن آنان در بازه زمانی كوتاه غیر ممكن است. اینطور نیست كه امروز تصمیم بگیریم فردا شاهد بازگشایی خانه باشیم.
با این حساب دیدار آقای روحانی با احزاب كه به بازگشایی خانه احزاب موكول شده بود، بعد از اسفند خواهد بود؟
دیدار روحانی با احزاب كشور نباید ربطی به بازگشایی خانه احزاب داشته باشد. از آنجا كه خانه احزاب در قانون احزاب نیامده است، دیدار رئیسجمهور با احزاب هیچ ارتباطی با بازگشایی خانه احزاب ندارد و میتواند فارغ از موضوع این خانه، دیداری با احزاب داشته باشد.
ارسال دیدگاه