درنخستین نشست تخصصی تاریخ محلّی خراسان عنوان شد
مرکز اسناد آستان قدس رضوی، جامعترین مرکز اسناد تاریخ محلّی در کشور است
خبرگزاری پانا:نخستین نشست تخصصی تاریخ محلّی خراسان، به همّت سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، در محل بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری پانا به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، رئیس این سازمان، در آغاز این نشست با ذکر چهار سِیر برای مورِّخ، اظهار کرد: مورِّخ باید چهار سِیر داشته باشد که نخستین آن، «سیر به گذشته» است.
محمدهادی زاهدی ادامه داد: واژه «سِیر»، سیزده بار با تعبیرهای گوناگون در قرآن کریم تکرار شده است که این نشاندهنده اهمیت سیر به گذشته است.
وی «سیر در گذشته» را دومین منزل برای مورِّخ دانست و تصریح کرد: آنچه گذشته را برای ما ملموس میکند، حضور در زمان وقوع پدیدههای تاریخی است.
زاهدی، تعبیر قرآن کریم در این مورد را «عبرت» ذکر کرد و خاطرنشان ساخت: سیر در گذشته باید به صورتی باشد که انسان، صرف نظر از آنچه میپندارد و اقتضائات امروز است، مانند فردی که از نزدیک، شاهد ماجرا بوده است، به پدیدههای گذشته بنگرد.
رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مرتبه بعدی را «سیر در زمان حال» خواند و تشریح کرد: سیر از گذشته به حال، به معنای نماندن در گذشته است که اگر این سیر از گذشته به امروز صورت بگیرد، مسئله امروز ما را حل خواهد کرد.
وی «سیر از امروز به فرداها» را آخرین مرحلهای دانست که یک مورِّخ باید طی کند و اظهار داشت: این امر، در واقع، کمک به آیندهپژوهی و حضور مورخ به عنوان یک استراتژیست در عرصه اجتماع است.
محمدهادی زاهدی در محور بعدی سخنان خود از وجود سیزده میلیون برگْ سند در مرکز اسناد آستان قدس رضوی خبر داد و تأکید کرد:مرکز اسناد آستان قدس رضوی، جامعترین اسناد محلّی کشور را از دوره صفوی تاکنون در اختیار دارد.
وی در این خصوص خاطرنشان کرد: تمام اسناد محلّی مربوط به خراسان که در این مرکز وجود دارند، نمایهسازی شدهاند و از طریق اینترنت قابل دسترسی هستند.
زاهدی همچنین با بیان این که چهل هزار قطعه عکس و نیز اسناد ممتاز خاندانی در اختیار این مرکز است، گفت: برخی از این اسناد، دربردارنده سلسلههای سادات، بزرگان یا حاکمان منطقه خراسان است.
رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مجموعه تاریخ شفاهی این مرکز را محورِ بخش دیگری از سخنان خود قرار داد و گفت: در حال حاضر، حدود دَه هزار ساعت مصاحبه با صاحبنظران و افراد آگاه درباره شهر مشهد و پیشهها و مشاغل گوناگون در این شهر انجام گرفته و بیش از ۱۵۰۰ ساعت مصاحبه نیز از دیگر شهرهای خراسان بزرگ توسط کارشناسان این مرکز گردآوری شده است که این مجموعه ارزشمند میتواند در آینده، خراسان را بهتر از گذشته به کشور و جامعه جهانی معرفی کند.
سده بیستم، آغاز تحوّل در تاریخنگاری محلّی
دکتر مرتضی نورائی، عضو هیئترئیسه این نشست نیز در بیاناتی، تاریخ محلّی را دارای طول و عرض دانست و تصریح کرد: منظور از طول، در عمق زمان رفتن و سهم توسعهای را از زمانهای قدیم یافتن است.
استاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهان، نگرش در عرض را مورد توجه محلّیکاران جهان در حال حاضر برشمرد و اظهار داشت: نگرش در عرض به این معنی است که مورِّخ محلّی باید آنچه را که امروز رو به فوت است ثبت کند که اینجا شعبهای از تاریخ شفاهی است.
دکتر نورائی با بیان این که تاریخنگاری محلّی از سده بیستم وارد مرحلهای جدید شده است، اظهار داشت: در طراحی نگرش جدید، به جای فضایلنگاری در تاریخنگاری سنّتی، به حقایقنگاری پرداخته شده است.
وی اضافه کرد: در سنّت قدیم، شیب گفتوگو به زمانهای گذشته و باستان میرود و اغلب دربردارنده اسطورههاست؛ اما در سنّت جدید، شیب گفتوگو در زمان حال است.
تشکیل انجمن خراسانشناسی، از برکتهای نشست
دکتر ابوالفضل حسنآبادی نیز در بخشی دیگر از این نشست به ارائه گزارشی از آن پرداخت و گفت: برخلاف بسیاری از مناطق دیگر، در خراسان، بهویژه در دَه سال اخیر، فعالیت ویژه و منسجمی در زمینه تاریخ محلّی صورت نگرفته است و این خود باعث شده است تا کسانی که در این زمینه به صورت پراکنده کار کردهاند، از اقدامها و پژوهشهای یکدیگر بیخبر باشند.
مدیر امور اسناد و مطبوعات این سازمان، همچنین یادآور شد: مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مجموعه بیهمتایی از اسناد و منابع تاریخی را جمعآوری کرده است که این نشست، خود عاملی برای آشنایی پژوهشگران این حوزه با این منابع و استفاده بهتر از آنها خواهد بود.
وی این نشست را نخستین گام در این حوزه برشمرد و تأکید کرد: در سالهای آینده، گامهای محکمتری در این عرصه برخواهیم داشت.
حسنآبادی، این همایش را زمینهای برای آشنایی پژوهشگران حوزه تاریخ خراسان با یکدیگر و همچنین آشنایی با منابع مرکز اسناد دانست و خاطرنشان کرد: امید است بتوانیم با در کنار هم قرار دادن مجموعهای از این پژوهشگران، شاکله انجمن خراسانشناسی را تشکیل دهیم.
دبیر علمی «نشست تخصصی تاریخ محلّی خراسان»، همچنین ابراز امیدواری کرد که این سازمان بتواند در چند سال آینده، بزرگترین آرشیو تاریخ محلّی در خاورمیانه را تشکیل دهد. گفتنی است در این نشست که با حضور جمعی از استادان برجسته تاریخ و صاحبان اندیشه برگزار شد، محمدهادی زاهدی (رئیس سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی)، دکتر ابوالفضل حسنآبادی (دبیر علمی نشست و مدیر امور اسناد و مطبوعات این سازمان) و جمعی از صاحبان مقالههای برگزیده به ایراد سخن پرداختند.
ارسال دیدگاه