مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفتوگو با پانا خبر داد
گسترش «یاریگران زندگی» در مدارس؛ پوشش کانونها به ۴۷۰۰ مرکز رسید/ توسعه آموزشهای پیشگیری از اعتیاد برای دانشآموزان، والدین و مشاوران
تهران (پانا) - مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر با تشریح آخرین اقدامات مشترک با وزارت آموزش و پرورش در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی اعلام کرد: تعداد کانونهای «یاریگران زندگی» در مدارس کشور از ۳۲۰۰ مرکز در سال ۱۴۰۳ به حدود ۴۷۰۰ کانون در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
زهرا عابدینی، در گفتوگو با پانا درباره آخرین وضعیت اجرای طرح «یاریگران زندگی» اظهار کرد: «این طرح یکی از مهمترین برنامههای مشترک ستاد مبارزه با مواد مخدر و وزارت آموزش و پرورش است که با هدف صیانت از محیطهای آموزشی و حمایت از دانشآموزان در برابر آسیبهای اجتماعی بهویژه اعتیاد در مدارس کشور اجرا میشود.»
مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: «اصل طرح یاریگران زندگی، بر ایجاد کانونهای یاریگران زندگی در مدارس استوار است. این کانونها در واقع محلی برای گفتوگو، آموزش، مشاوره، شناسایی آسیبها و انجام مداخلات زودهنگام هستند و تلاش میکنند دانشآموزانی را که در معرض آسیبهای اجتماعی قرار دارند، پیش از ورود به مرحله بحران شناسایی و حمایت کنند.»
وی ادامه داد: «در این کانونها علاوه بر ارائه آموزشهای تخصصی، تلاش میشود فضای مدرسه به محیطی امن، مشارکتمحور و مبتنی بر گفتوگو تبدیل شود تا دانشآموزان بتوانند بدون نگرانی مسائل و دغدغههای خود را با مشاوران و مربیان در میان بگذارند.»
افزایش کانونهای یاریگران از ۳۲۰۰ به ۴۷۰۰ مدرسه
عابدینی با اشاره به روند توسعه این طرح در مدارس کشور گفت: «خوشبختانه اجرای این برنامه طی دو سال گذشته روند رو به رشدی داشته است. در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲۰۰ کانون یاریگران زندگی در مدارس کشور فعال بود اما با همکاری مناسب وزارت آموزش و پرورش، این تعداد در سال ۱۴۰۴ به حدود ۴۷۰۰ کانون افزایش یافته است.»
وی افزود: «این افزایش نشان میدهد که آموزش و پرورش و ستاد مبارزه با مواد مخدر نگاه ویژهای به توسعه برنامههای پیشگیرانه در محیطهای آموزشی دارند و تلاش کردهاند دامنه اجرای طرح را در سراسر کشور گسترش دهند.»
مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر تصریح کرد: «البته هنوز همه مدارس کشور تحت پوشش این برنامه قرار نگرفتهاند، اما سیاست ما این بوده که ابتدا مدارس دارای اولویت را تحت پوشش قرار دهیم؛ بنابراین بخش عمده مدارس اکنون از ظرفیت کانونهای یاریگران زندگی بهرهمند هستند.»
پیوند طرح یاریگران زندگی با «نماد»؛ تجربهای موفق در پیشگیری
عابدینی با اشاره به اجرای طرح «نماد» بیان کرد: «طرح نظام مراقبت اجتماعی دانشآموزان یا نماد یکی از گستردهترین برنامههای کشور در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی است. این طرح همه دانشآموزان کشور را از مقطع ابتدایی تا پایان متوسطه دوم دربرمیگیرد و هدف آن شناسایی زودهنگام دانشآموزان در معرض آسیب و ارائه خدمات مشاورهای، حمایتی و درمانی است.»
وی افزود: «یکی از نقاط قوت طرح یاریگران زندگی، اجرای آن در کنار طرح نماد است این دو برنامه در کنار یکدیگر توانستهاند عملکرد مطلوبی داشته باشند؛ زیرا از یک سو شناسایی دانشآموزان در معرض آسیب با دقت بیشتری انجام میشود و از سوی دیگر آموزش، حمایت روانی، مشاوره و مداخلات لازم نیز بهصورت هدفمند ارائه میشود.»
به گفته وی، ترکیب این دو برنامه باعث شده است فرآیند پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در مدارس از حالت مقطعی خارج شده و به یک برنامه مستمر و نظاممند تبدیل شود.
توانمندسازی دانشآموزان، خانوادهها و مشاوران؛ سه ضلع اصلی پیشگیری
مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر با بیان اینکه مخاطب طرح نماد و یاریگران زندگی فقط دانشآموزان نیستند، گفت: «علاوه بر دانشآموزان، والدین، مشاوران مدارس و معلمان نیز در قالب این طرح آموزش میبینند و در دورههای مهارتآموزی و توانمندسازی شرکت میکنند. ما معتقدیم پیشگیری از اعتیاد صرفاً با آموزش دانشآموزان محقق نمیشود؛ بلکه خانواده، مدرسه و نظام مشاوره باید همزمان در این فرآیند نقشآفرینی کنند.»
عابدینی ادامه داد: «آموزش مهارتهای زندگی، افزایش تابآوری، تقویت قدرت تصمیمگیری، ارتقای مسئولیتپذیری، آموزش نه گفتن، مدیریت هیجانها و افزایش مهارت حل مسئله از جمله مهمترین آموزشهایی است که در قالب این طرح به دانشآموزان ارائه میشود.»
کانونهای یاریگران؛ فرصتی برای رشد فردی دانشآموزان
وی درباره مزایای عضویت دانشآموزان در کانونهای یاریگران زندگی گفت: «دانشآموزانی که در این کانونها فعالیت میکنند، علاوه بر بهرهمندی از خدمات آموزشی و مشاورهای، فرصت مناسبی برای رشد فردی، اجتماعی و مهارتی پیدا میکنند. بسیاری از آموزشهایی که در این کانونها ارائه میشود، ممکن است خارج از محیط مدرسه به سادگی در اختیار دانشآموزان قرار نگیرد؛ بنابراین عضویت در این کانونها خود یک فرصت ارزشمند برای توانمندسازی فردی محسوب میشود.»
عابدینی تأکید کرد: «هدف اصلی ما این است که دانشآموزان بتوانند مهارتهای لازم برای مواجهه صحیح با آسیبهای اجتماعی را در محیط مدرسه فرا بگیرند و در آینده نیز از این مهارتها در زندگی فردی و اجتماعی خود استفاده کنند.»
جشنواره «نسل پاک»؛ تقدیر از دانشآموزان، معلمان و مشاوران فعال
مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره مشوقهای در نظر گرفته شده برای مشارکتکنندگان در این طرح گفت: «وزارت آموزش و پرورش هر سال جشنوارهای با عنوان «نسل پاک» برگزار میکند که در آن دانشآموزان فعال در کانونهای یاریگران زندگی شناسایی و معرفی میشوند.دانشآموزان برگزیده این جشنواره از جوایز و امتیازات ویژه برخوردار میشوند و فعالیتهای آنان مورد تقدیر قرار میگیرد.»
عابدینی ادامه داد: «علاوه بر دانشآموزان، معلمان و مشاورانی که در اجرای این طرح نقش مؤثری دارند نیز براساس نظام ارزیابی آموزش و پرورش از امتیازات حرفهای بهرهمند میشوند و این سوابق در کارنامه حرفهای آنان ثبت خواهد شد.»
وی در پاسخ به پرسشی درباره کمبود مشاوران در مدارس عنوان کرد: «بدون تردید یکی از نیازهای جدی نظام آموزشی کشور، تقویت خدمات مشاورهای در مدارس است؛ زیرا امروز مسائل دانشآموزان فقط به حوزه آموزش محدود نمیشود و موضوعات روانشناختی، اجتماعی و رفتاری اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است.»
این مقام مسئول در ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: «مشاوران مدارس نقش بسیار مهمی در شناسایی دانشآموزان در معرض آسیب دارند. آنان باید بتوانند با تکیه بر دانش تخصصی، نشانههای خطر را تشخیص دهند و پیش از آنکه مشکلات به مرحله بحرانی برسد، اقدامات لازم را انجام دهند. در این راستا برای کمک به رفع کمبودهای موجود، طرح تربیت کادر متخصص در دستور کار قرار گرفته است. برای آن از ظرفیت مربیان و نیروهای آموزشی مدارس استفاده میشود و آموزشهای تخصصی لازم در حوزه پیشگیری از اعتیاد، پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و مداخلات زودهنگام به آنها ارائه خواهد شد.»
مداخلات زودهنگام؛ حلقه مفقوده پیشگیری مؤثر از اعتیاد
مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر با تأکید بر اهمیت مداخلات زودهنگام گفت: «اگر دانشآموزان در معرض آسیب به موقع شناسایی شوند، میتوان با آموزش، مشاوره و حمایت خانواده از بسیاری از آسیبهای اجتماعی جلوگیری کرد. پیشگیری زمانی موفق خواهد بود که مشاوران، معلمان، خانوادهها و مدیران مدارس همگی در کنار یکدیگر قرار بگیرند و فرآیند شناسایی و حمایت از دانشآموزان بهصورت علمی و مستمر دنبال شود.»
عابدینی بیان کرد: «تجربه اجرای طرح یاریگران زندگی نشان داده است که هرجا آموزش مهارتهای زندگی، مشارکت دانشآموزان، همراهی خانوادهها و حضور فعال مشاوران در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند، میزان موفقیت برنامههای پیشگیرانه نیز افزایش یافته است و امیدواریم با توسعه این طرح، بتوانیم محیط مدارس را بیش از گذشته در برابر آسیبهای اجتماعی و اعتیاد ایمن کنیم.»
وی با اشاره به اهمیت آموزش در سال های نخست زندگی گفت: «همه متخصصان حوزه کودک و نوجوان معتقدند هرچه آموزش از سنین پایینتر آغاز شود، اثربخشی بیشتری خواهد داشت. به همین دلیل اعتقاد داریم آموزش مهارتهای زندگی باید از سالهای ابتدایی زندگی کودک آغاز شود و بهصورت مستمر در دورههای مختلف تحصیلی ادامه پیدا کند.»
ورود مهدکودکها به برنامههای پیشگیری
مدیرکل پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به برنامههای جدید این ستاد گفت: «برای نخستین بار برنامههای ویژهای برای مهدکودکها طراحی شده است. این برنامهها در چند استان کشور به صورت آزمایشی اجرا خواهد شد و هدف آن تقویت تابآوری کودکان و آموزش مهارتهای پایه زندگی متناسب با سن آنان است.»
عابدینی تصریح کرد: «در مرحله نخست، مدیران و مربیان مهدکودکها تحت آموزش قرار میگیرند و سپس برنامههای آموزشی متناسب با شرایط کودکان اجرا خواهد شد.»
افزایش بودجه پیشگیری از اعتیاد
وی درباره اعتبارات حوزه پیشگیری بیان کرد: «با پیگیریهای انجام شده و حمایتهای صورت گرفته، بودجه پیشگیری از اعتیاد نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته و تقریباً دو برابر شده است.البته افزایش بودجه زمانی اثربخش خواهد بود که تخصیص آن نیز بهطور کامل انجام شود. خوشبختانه نگاه سیاستگذاران به حوزه پیشگیری در سالهای اخیر جدیتر شده است.»
برنامه هفتم توسعه و کاهش شیوع اعتیاد
مدیرکل پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: «براساس برنامه هفتم توسعه، کشور موظف است تا پایان برنامه، ۱۰ درصد از شیوع اعتیاد را کاهش دهد.این به معنای آن است که سالانه باید حدود دو درصد کاهش در شیوع اعتیاد محقق شود و یکی از مهمترین گروههای هدف برای تحقق این هدف، نوجوانان، دانشآموزان و جوانان هستند.»
آموزش ۳۰ هزار مربی و مشاور در سال تحصیلی جدید
عابدینی گفت: «یکی از مهمترین برنامههای سال تحصیلی جدید، آموزش حرفهای و سراسری مشاوران و مربیان مدارس است. اکنون حدود ۱۱ هزار مشاور و در مجموع نزدیک به ۳۰ هزار مربی و نیروی آموزشی در مدارس کشور فعالیت میکنند که قرار است آموزشهای تخصصی پیشگیری از اعتیاد را دریافت کنند.»
مدیرکل پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر خاطرنشان کرد: «پیشگیری از اعتیاد یک مسئولیت ملی است. خانوادهها، مدارس، رسانهها و نهادهای اجتماعی باید در این مسیر در کنار یکدیگر قرار گیرند. هر میزان که امروز در حوزه آموزش، مهارتآموزی و آگاهیبخشی سرمایهگذاری کنیم، در آینده جامعهای سالمتر، ایمنتر و توانمندتر خواهیم داشت.»
ریحانه خوافی 
ارسال دیدگاه